Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sandwijck: landhuis in De Bilt

Kasteel Buitenplaats

Utrechtseweg 305
3731GA De Bilt
Utrecht

Bouwjaar: 1770


Beschrijving van Sandwijck: landhuis

Omschrijving LANDHUIS van de buitenplaats Sandwijck, gelegen langs de Biltse Grift in het noordelijk deel van het park. Het huis is via een oprijlaan, die langs de noordgevel loopt, te bereiken. De grondvorm van het huis is nagenoeg vierkant, het bouwvolume bestaat uit twee bouwlagen en wordt gedekt door een met Hollandse pannen gedekt afgeplat schilddak (waarin in twee van de vier dakschilden vijf moderne dakramen zijn geplaatst) met vier schoorstenen op de hoeken. De gevels zijn in baksteen opgetrokken en hebben een omlopende hardstenen plint en een afsluitende houten kroonlijst met triglieven en consoles die de bakgoot ondersteunen. De gevels zijn geleed door middel van bepleisterde (hoek)lisenen met casementen. De vensters zijn voorzien van vier- en zesruits schuiframen, waaronder een verdiept liggend, bepleisterd gevelveld met rankwerk versiering. De voor- of noordgevel telt vijf vensterassen. In de middelste as met een lichte voorsprong bevindt zich de terugliggende ingang met pijlers onder een balkon. Deze middenas wordt bekroond door een fronton boven de kroonlijst. De timpaan is versierd met een medaillon en rankwerk. In de eerste bouwlaag bevindt zich een dubbele balkondeur met bovenlicht. De achtergevel is eveneens vijf vensterassen breed en bezit geen bijzondere, afwijkende details. De rechter zijgevel heeft een bijna symmetrische indeling van vijf vensterassen. Voor de drie middelste assen is een grote serre onder plat dak gezet. De serre heeft in het midden een uitbouw met afgeronde hoeken. De linker zijgevel heeft een asymmetrisch indeling van vijf vensterassen. Geheel links is om de gemetselde, rechthoekige erker een rijk gedetailleerde gietijzeren constructie met een luifel-opbouw in de tweede bouwlaag geplaatst ten behoeve van het balkon op het plat van de erker. Geheel rechts bevindt zich een eveneens rijk versierde driezijdige, gietijzeren veranda onder plat dak. Beide constructies stammen uit de tweede helft van de negentiende eeuw. De tweede as van rechts heeft een lichte voorsprong, waarvoor een houten portiek is gezet die aan drie zijden met een rondboog is opengewerkt. In de portiek bevindt zich de hoofdingang van het huis. Het interieur is vanwege het sterk gewijzigde karakter van ondergeschikt belang. Waardering Het landhuis Sandwijck is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde vanwege de ontstaansgeschiedenis, alsmede van architectuurhistorische waarde vanwege de bouwgeschiedenis en als voorbeeld van een landhuis met neoclassicistische stijlinvloeden. Tevens van bijzonder belang vanwege de opmerkelijke en rijk gedetailleerde gietijzeren veranda en luifel uit het eind van de negentiende eeuw. Alsmede vanwege de ensemblewaarde als onderdeel van de buitenplaats in relatie met de overige complexonderdelen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514662
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sandwijck
Sandwijck (2009)
Sandwijck (2009)
Locatie De Bilt
Oorspr. functie Buitenplaats
Huidig gebruik Appartementen
Start bouw 1770
Bouwstijl Hollands classicisme
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 514659
Eigenaar Stichting Het Utrechts Landschap
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De buitenplaats Sandwijck bevindt zich ten zuiden van De Bilt, Utrechtseweg nr. 305 en omstreken.

Geschiedenis

Van oorsprong was Sandwijck een uithof van het klooster Oostbroek, op het gelijknamige landgoed in het zuidelijkste puntje van De Bilt.

In 1644 werd het landgoed gekocht door C. Utenhoven. Door hem of daarna, maar in elk geval nog wel in de 17e eeuw, werd er een boerderij gebouwd. Deze boerderij kwam uiteindelijk door vererving in het bezit van Adriana Voet van Winssen in 1759. Door haar werd in 1770 opdracht gegeven de boerderij te vervangen door een buitenhuis. Ook het park werd aangelegd in de Engelse landschapsstijl. Dit park werd echter in 1833 sterk gewijzigd door Hendrik van Lunteren.

In 1854 kwam Sandwijck door vererving in het bezit van mevrouw Elisabeth Charlotta Petronella Both Hendriksen (1809-1880) en haar man, Christiaan Willem Johan baron van Boetzelaer, heer van Dubbeldam (1806-1872). Tot 1963 bleef de familie van Boetzelaer eigenaar. In dat jaar werd het huis verkocht aan de stad Utrecht, die het daarna in 1967 doorverkocht aan de Universiteit Utrecht.

De universiteit wilde het huis gaan gebruiken als huisvesting voor haar gasten en de tuin moest deel gaan uitmaken van de Botanische Tuinen Universiteit Utrecht. Van die plannen kwam echter niets terecht, mede door de aanleg van de rijksweg 28 tussen De Uithof en het huis Sandwijck. Vervolgens stond het huis ruim 16 jaar leeg, waarbij het landhuis en landgoed verwaarloosd werden. Het raakte in verval en vrijwel alles van waarde werd uit het huis ontvreemd. Ten slotte werd er een sloopvergunning aangevraagd.

De sloop ging echter niet door, doordat in maart 1980 het huis gekraakt werd en de bewoners hard aan de slag gingen om de leeggeroofde bouwval te restaureren. Ook werd door hen het achterstallige onderhoud van het landgoed aangepakt.

Tien jaar later werd het huis gelegaliseerd, en in de periode 1989-1991 werd het monumentale pand professioneel gerestaureerd. Vanaf deze restauratie heeft Woonstichting De Key het landhuis voor de bewoners in erfpacht, terwijl de Stichting Het Utrechts Landschap de nieuwe eigenaar werd. Het pand is nu een appartementencomplex, waarbij de bewoners een woongroep vormen.

Het landgoed is ca. 72 ha groot. Het park gaat via een gesloten bos over in een weidegebied met houtsingels en enkele boomgroepen. Sandwijck onderscheidt zich van andere landgoederen in de regio door een grote verscheidenheid aan bomen. In de negentiende eeuw is door de toenmalige eigenaar een aantal exotische boomsoorten uit andere werelddelen aangeplant. Op het landgoed bevinden zich onder meer een kapelletje en een pergola. Beide zijn respectievelijk in 1998 en 1999 zijn gerestaureerd.

Bewoners

  • 1644 C. Utenhoven
  • 1759 Adriana Voet van Winssen
  • 1807 - 1880 familie Both Hendriksen
  • (1854) 1880 - 1963 familie Van Boetzelaer
  • 1963 - 1967 Gemeente Utrecht
  • 1967 Universiteit van Utrecht
  • 1980 - 1989 Krakers
  • 1989 - heden Woongroep

Huidige doeleinden

Het landgoed is opengesteld voor het publiek. Niet voor honden en fietsen. Groot deel is rustgebied voor natuur, wandelen kan op de paden in het parkgedeelte.

Het huis is opgedeeld in appartementen en wordt bewoond door een woongroep. Het huis is niet toegankelijk voor het publiek.



Monumenten in de buurt van Sandwijck: landhuis in De Bilt

Sandwijck: pergola

Utrechtseweg 305
De Bilt
Omschrijving Een even ten zuidoosten van het landhuis gelegen cementen PERGOLA op gecementeerde voet van imitatieblokken. De pergola is opg..

Sandwijck: follie

Utrechtseweg 305
De Bilt
Omschrijving Een uit het derde kwart van de achttiende eeuw stammende FOLLIE, die in 1833-34 vergroot is tot een schijnkapel, gelegen aan ..

Sandwijck: voetgangersbrug

Utrechtseweg 305
De Bilt
Omschrijving VOETGANGERSBRUG, vermoedelijk uit de tweede helft der negentiende eeuw, gelegen over de slingervijver ten zuidwesten van het l..

Sandwijck: portierswoning

Utrechtseweg 303
De Bilt
Omschrijving PORTIERSWONING in Engels neogotische stijl, van de buitenplaats Sandwijck, gelegen aan het begin van de oprijlaan. Het huis he..

Sandwijck: hekpijkers

Utrechtseweg 303
De Bilt
Omschrijving HEKPIJLERS uit 1858 van de buitenplaats 'Sandwijck', geplaatst aan het begin van de oprijlaan. De hardstenen pijlers hebben ee..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sandwijck: landhuis in De Bilt

Foto's (1)