Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hoofdpostkantoor in Utrecht

Gebouw

Neude 11
3512AE Utrecht
Utrecht

Bouwjaar: 1919-1924
Architect: J. Crouwel jr.


Beschrijving van Hoofdpostkantoor

Inleiding Tussen 1919 en 1924 gebouwd POST-, TELEGRAAF- en TELEFONIEgebouw met garagegebouw, met voorzijde aan het Neude en dienstingang aan de Oudegracht, naar ontwerp van architect J. Crouwel jr in de trant van de Amsterdamse Schoolstijl met in het interieur decoratie geïnspireerd op Egyptische en Assyrische kunst van de hand van beeldhouwer Van den Eynde. N.B. Het postkantoor is diverse malen aangepast, onder andere in 1996, zonder dat het karakter aangetast werd. Omschrijving Vrijstaand pand op carrévormige plattegrond gericht op de Neude, aan de grachtzijde (achtergevel) een binnenhof geopend naar de straatzijde met in het midden een in de rooilijn geplaatste, vrijstaande garage. De hoofdopzet van de plattegrond bestaat uit een grote rechthoekige hal met daar om heen diverse dienstruimten. De opbouw bestaat uit een sokkel waarin een souterrain waarboven voor het oog drie forse bouwlagen, die feitelijk meer verdiepingen bevatten. Het gehele pand is opgetrokken in miskleurige baksteen in Vlaams verband op betonnen voet en met een pannen dak. Voorgevel met breed vooruitspringend bouwdeel waarin ingang gesitueerd is, geflankeerd door rechthoekig uitgevoerde traptorens, waarvan per twee metsellagen de bakstenen op een wijze van een harmonica gemetseld zijn, waardoor het effect van een kraag ontstaat, hierover aan drie zijden natuursteen decoraties, aansluitend op lange verticale venstersleuven met natuursteen decoraties aan de voet. Voorts aan respectievelijk de noordzijde van het noordelijk trappenhuis en de zuidzijde van het zuidelijk trappenhuis en een in natuursteen uitgevoerde ingang. Hoofdingang met zware gemetselde boog en betonnen luifel. Voor de ingang lage gemetselde muurtjes met aan weerszijden twee leeuwen. Voorts in de gehele gevel smalle rechthoekige vensters, binnen een omlijsting van een gemetselde neg ter grootte van een kop. Boven en onder de vensters diverse decoraties, ondermeer natuurstenen onderdorpels, verticaal gemetselde biezen en natuurstenen decoraties boven de derde vensterlaag. Aan weerszijden van het vooruitspringende bouwdeel met de hoofdingang een terugliggend deel, elk vier venstertraveeën breed. Om de hoek sluit de opbouw van de zijgevels hierbij aan met reeksen smalle, rechthoekige vensters met bakstenen neggen, tussen twee licht risalerende delen met lange smalle venstersleuven met natuursteen decoratie, hiertussen tevens een reeks gemetselde daklichten in de kap. Gevel aan de Oudegracht met terugliggend deel, omsloten door de ronde traptorens, met evenals de traptorens aan de Neude een in harmonica-vorm gemetselde bovenzijde. Vensters in de achtergevel en decoratie gelijk aan die van voor- en zijgevels. De gevel wordt afgesloten door een, het pand omlopende, maar verspringende natuurstenen daklijst op rijk gemetselde penanten. De binnenhof wordt aan de grachtzijde afgesloten door een vrijstaande garage in baksteen met kap. Interieur van de hoofdbebouwing met hoge paraboolvormige hal - 30 meter lang, 16 meter breed en 18 meter hoog - met glasgewelf gevormd door zeventien in geelbruin verglaasde baksteen opgetrokken bogen, met daartussen stroken glazen bouwstenen. Boven de hal een - overigens van binnenuit niet zichtbaar - glazen zadeldak. Tegen de wanden tussen de bakstenen bogen geglazuurde en gebakken decoraties, aspecten van communicatie symboliserend. Kopwanden met op begane grond niveau drie halfronde bogen aansluitend op de achtergevelgewelven van de dienstruimten, in de bogen is oorspronkelijk de loketruimte gesitueerd. Boven de bogen drie galerijopeningen, vormgegeven met venetiaanse boog met dubbele zijlichten, rustend op forse hardstenen kolommen. Middenboven zuidelijke kopwand het rijkswapen, uitgevoerd in tegelwerk van de Aardewerkfabriek "De Porceleyne Fles"(Delft). Kopwand noordzijde grote klok, in tegelwerk van de Porceleyne Fles. Aan weerszijden van zowel klok als wapen twee luchtroosters, uitgevoerd als uitsparingen in het metselwerk. Langs de gevel boven ooghoogte diverse zwarte hardstenen ornamenten en beelden, voorstellende de vijf continenten, mythologische figuren en elementen, alle van de hand van H.A. van den Eynde. Verdere indeling van het interieur met dienstruimten met diverse plattegronden, met op de begane grond aan de voorzijde vestibule met tochtportaal met een vergelijkbare aankleding met tegels, symbolische figuren in zwarte hardsteen, belettering en glas-in-loodvensters; onder andere de Nederlandse Maagd in de Tuin der Provinciën van Roland Holst uit 1931. Trappenhuizen met spil van slanke, onder een hoek van 45 graden geplaatste kolommen. Waardering Post-, telegraaf- en telefoniegebouw van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als markant voorbeeld van de Amsterdamse Schoolstijl aangevuld met elementen uit Egyptische en Assyrische kunst waarbij de verscheidenheid van het materiaal en de rijke toepassing ervan opmerkelijk zijn. Van cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een ontwikkeling in de bouwkunst waarbij in de jaren twintig en dertig veelvuldig gebruik werd gemaakt van de diensten van beeldhouwers waarbij exotische onderwerpen in trek waren. Het gebouw behoort tot een van de belangrijkste ontwerpen binnen het oeuvre van architect Crouwel. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514259
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Hoofdpostkantoor
Voorzijde aan de Neude
Voorzijde aan de Neude
Locatie Utrecht
Oorspr. functie Postkantoor
Opening 1924
Sluiting 2011
Bouwstijl Amsterdamse school
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 514259
Architect J. Crouwel jr.
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het gebouw van het voormalige Hoofdpostkantoor van de Nederlandse stad Utrecht staat aan de Neude[1].

Beschrijving

Het voormalige Hoofdpostkantoor is een ontwerp van de architect J. Crouwel jr. in de stijl van de Amsterdamse school en werd in 1924 opgeleverd. De hal van het gebouw is indrukwekkend door de hoge paraboolvormige bogen.

In de hal hangt een zestal beelden van arduin. Vijf van deze mensfiguren stellen de verschillende werelddelen voor en ze worden vergezeld van een bijbehorend dier, een zesde beeld gaat over de handel en welvaart. De beelden en ornamenten zijn van de hand van Hendrik van den Eijnde. Ook de twee leeuwen aan de buitenzijde voor de ingang zijn van zijn hand. Deze zijn later geplaatst en maakten in eerste instantie geen deel uit van het ontwerp, maar werden op verzoek van de bevolking van Utrecht gemaakt. De grote klok in de hal is gemaakt door De Porceleyne Fles. Het glas-in-loodwerk boven de ingang is van de hand van Richard Roland Holst en stelt voor de "Nederlandse Maagd in de tuin der provinciën".

In de jaren zeventig is het gebouw gerenoveerd onder leiding van René van Raalte. In 2008 werd bekend dat Fortis Vastgoed (nu a.s.r. vastgoed ontwikkeling) het gebouw van KPN zal overnemen.[2] Op 28 oktober 2011 is het als allerlaatste zelfstandige postkantoor van Nederland gesloten.[3][4] Enige jaren kon er geen herbestemming voor worden gevonden tot medio 2015 bekend werd dat er onder meer de Centrale Bibliotheek van de stad in wordt gevestigd vanaf 2017/2018. Het gebouw wordt in een plan uitgebreid met een uitbouw aan de zijde van de Oudegracht.[5]

Het gebouw staat op de plaats waar vroeger het Sint Ceciliaconvent stond. In dit gebouw was Rijksmunt gevestigd voor de verhuizing naar de Leidseweg. In de hal van het huidige gebouw herinnert een plaquette aan deze voorganger. De plaquette was geschonken door de Utrechtsche Philatelistenvereeniging en herinnert aan de eerste postzegel die hier in 1852 gedrukt werd. De plaquette is een ontwerp van Maarten Pauw.

Afbeeldingen

Zie ook

Externe link

Fotografische en andere documenten hoofdpostkantoor Utrecht in Het Utrechts Archief


Monumenten in de buurt van Hoofdpostkantoor in Utrecht

Pand uit het eerste kwart van de 19e eeuw, bestaande uit drie bouwlagen met een kap evenwijdig aan de straat

Neude 29
Utrecht
Pand uit het eerste kwart van de 19e eeuw, bestaande uit drie bouwlagen met een kap evenwijdig aan de straat. Boven de 19e eeuwse winkelpui..

Pand met twee bouwlagen onder rood pannen schilddak dat boven de tot lijstgevel verbouwde oorspronkelijk trapgevel is afgewolfd

Neude 35A
Utrecht
1. Ten dele onderkelderd, in oorsprong 17e-eeuws pand met twee bouwlagen onder rood pannen schilddak dat boven de tot lijstgevel verbouwde o..

Pand met lijstgevel met goede xviii winkelpui en uithangbord 1747

Neude 39
Utrecht
Pand met lijstgevel met goede XVIII winkelpui en uithangbord 1747.

Koetshuis, werkplaats en woning behorende bij de Winkel van Sinkel

Vinkenburgstraat 19
Utrecht
Winkel van Sinkel. Stallen, neoclassiek tentdak.

Diep huis met drie bouwlagen

Neude 2
Utrecht
Diep middeleeuws huis met drie bouwlagen, een kap met de nok loodrecht op de straat en twee kelders. Het in opzet 14e eeuwse huis werd in d..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hoofdpostkantoor in Utrecht

Foto's (17)

Alle 17 foto's weergeven