Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Oud-Katholieke Sint-Gertrudiskathedraal in Utrecht

Kerkelijk Gebouw

Willemsplantsoen 2
3511LA Utrecht
Utrecht

Bouwjaar: 1914


Beschrijving van Oud-Katholieke Sint-Gertrudiskathedraal

Willemsplantsoen 2 Inleiding In 1912 ter vervanging van de voormalige schuilkerk gebouwde Oud-Katholieke KERK (complexonderdeel 1) in neo-romaanse stijl naar ontwerp van E.G. Wentinck. De kerk geldt binnen de Oud-Katholieke eredienst als kathedraal. Het kerkgebouw is gelegen met de westgevel aan het Willemsplantsoen en met aan de noordgevel de oorspronkelijke schuilkerk. De kerk is ter herinnering aan de keizerlijke kerk Ste Marie, in neo-romaanse bouwstijl opgetrokken. Door de verbintenis van de neo-gotiek aan het roomse triomfalisme vond de neo-gotische bouwstijl uiteraard geen goedkeuring bij de Oud-Katholieke geloofsgemeenschap. Ter verfraaiing van het nieuwe kerkgebouw werd voor wat betreft de torens als voorbeeld genomen de kerk in Puissalcon (Fra); muurschilderingen triomfboog, San Apollinare in Classe (Ita); communiebank San Apre in Toscane; smeedijzeren hek van de doopkapel San Praxede (Rome) en de lichtkronen middenschip Dom te Aken (Dtsl). Omschrijving Driebeukige basiliek met westpartij met twee vierkante torens, tien traveeën lang schip, vijfzijdig gesloten koor en twee zij-absiden. Twee kleine traptorens aan weerszijden van de torens en één aan de noordzijde van het koor. In baksteen met natuurstenen detaillering opgetrokken westgevel bestaande uit een drie geledingen hoge topgevel, ingeklemd tussen twee vierkante torens. Drie portalen gezet in archivolten. Het middelste heeft een dubbele deur met ijzerbeslag onder de latei, met in het tympaan een figuratief mozaïek van A. Federlee. Aan weerszijden van de hoofdingang twee nissen. De zij-portalen zijn een kleinere uitvoering hiervan, met enkelvoudige houten deur met ijzerbeslag onder latei met eveneens figuratieve mozaieken van A. Federlee in het tympaan. Middendeel met twee rondboogarcaden met zuiltjes met dobbelsteen kapitelen, de reeksen afnemende in lengte. Tweede geleding afgesloten door rondboogfries. Topgevel met dubbel rondboogvenster en deelzuilen, in geveltop klein rondvenster. Torens met 3 geledingen, de bovenste twee gemarkeerd door spaarvelden onder rondboogfries, daarbinnen smalle vensters, onder de tentdaken gekoppelde galmgaten met deelzuiltjes. Rondboogfries langs gehele zijgevel, evenals steunberen en rondboogvensters van diverse grootte. Tien traveeën lang interieur, waarbij scheiding tussen middenschip en lagere zijbeuken wordt gevormd door ronde scheibogen rustend op samengestelde bakstenen pijlers met kunststenen kapitelen en zwarte natuurstenen basementen. Houten tongewelf boven het schip, rustend op een samenstel van houten korbelen en consoles met driepasmotieven op kunststenen blokkelen. Lichtbeuk met rondboogvormige vensters. Westzijde met ingangsportaal met kruisribgewelven, gescheiden van middenschip door drie ronde bogen, waarboven de orgeltribune. Tussen de middelste boog een smeedijzeren hekwerk. Aan de oostzijde de vijfzijdige koor waarin een hoger gelegen koor met roosvenster, en rondboogvensters aan weerszijden. Het gehele interieur is gepleisterd en voorzien van muurschilderingen van A.Federlee met geometrische en christelijke motieven, ondermeer aan de westzijde David en St. Caecilia op de zwikken onder de orgeltribune en Christus als Goede Herder op de triomfboog. Voorts vloermozaiek in het koor. Voorts onder meer van belang: de oorspronkelijke houten banken met driepasmotieven, drie metalen kroonluchters, bisschopszetel in koor en beelden van Bonifatius en Willibrordus aan de westzijde. Waardering KERK van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als karakteristiek en gaaf voorbeeld van neo-romaanse architectuur. Van cultuurhistorische waarde vanwege de verbondenheid met de geschiedenis van de Oud-Katholieken en is als kathedraal aangemerkt. In de bouwstijl houdt het kerkgebouw de herinnering aan de oude Mariakerk levendig en wordt, door bewust af te zien van neo-gotische vormentaal, uitdrukking gegeven aan de afscheiding van het Rooms Katholieke gedachtengoed. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514248
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint-Gertrudiskathedraal
Sint-Gertrudiskathedraal.JPG
Plaats Utrecht
Denominatie Oudkatholieke Kerk
Gebouwd in 1912-1914
Gewijd aan Gertrudis van Nijvel
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  36346
Architectuur
Architect(en) E.G. Wentink jr.
Stijlperiode Neoromaans
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Gertrudiskathedraal in de Nederlandse stad Utrecht is als de zetel van de oudkatholieke aartsbisschop de hoofdkerk van de Oudkatholieke Kerk. Zij is gevestigd aan het Willemsplantsoen. Het gebouw werd tussen 1912 en 1914 naar ontwerp van E.G. Wentink jr. opgetrokken in neoromaanse stijl. Deze stijl werd gekozen als herinnering aan de verdwenen Mariakerk die schuin achter de Sint-Gertrudiskathedraal stond.

De plantsoenzijde van de kathedraal wordt beheerst door twee westtorens die samen een dubbeltorenfront vormen, verder heeft het gebouw een driezijdige apsis. Het schip wordt gedekt door een houten tongewelf. Een deel van de interessante inventaris, bestaande uit onder meer schilderijen, beeldhouwwerken, kerkzilver en relieken, is deels afkomstig uit andere, in onbruik geraakte oudkatholieke kerken.

In het altaar bevinden zich meer dan zeventienhonderd relieken, opgeslagen in honderden doosjes. Onder deze relieken zou zich een stukje rib van de heilige Willibrord bevinden.[1]

Gertrudiskapel

Interieur Gertrudiskapel

De directe voorganger van de Sint-Gertrudiskathedraal is de Gertrudiskapel, een voormalige schuilkerk die bewaard gebleven is naast de huidige kathedraal. De schuilkerk werd hier in 1634 voor de voormalige parochie van de Geertekerk ingericht in een middeleeuws huis.

Bij het oudkatholieke schisma in 1723 sloot de parochie zich aan bij de Oudkatholieke kerk, evenals de Jacobusparochie en de parochie van Maria Minor. De Gertrudiskapel werd verkozen tot kathedrale kerk van de Oudkatholieken.

De schuilkerk is een van de best bewaarde exemplaren in Nederland. Het huidige uiterlijk kwam vooral tot stand tijdens een verbouwing in 1697, waarbij de vloeren van het huis werden doorgebroken zodat er galerijen ontstonden. Van 1991 tot 1993 werd de schuilkerk gerestaureerd.

Zie ook



Monumenten in de buurt van Oud-Katholieke Sint-Gertrudiskathedraal in Utrecht

kerkelijk gebouw

Willemsplantsoen 3
Utrecht
Willemsplantsoen 3 Inleiding In 1914 als PASTORIE bij de Oud-Katholieke kerk St. Getrudis gebouwd naar ontwerp van E.G. Wentinck in een aa..

Sint-Gertrudiskathedraal

Mariahoek 9
Utrecht
Oud Kath. Sint Gertrudiskerk XVIII. Fraai altaar en meubelen, 15/16e eeuws kapelinterieur.

Pand met lijstgevel 19e eeuw, tegen de kerk gebouwd

Mariahoek 11
Utrecht
Pand met lijstgevel 19e eeuw, tegen de kerk gebouwd.

Pand met topgevel 17e eeuw, tegen de kerk gebouwd

Mariahoek 12
Utrecht
Pand met topgevel 17e eeuw, tegen de kerk gebouwd.

Pand met gepleisterde klassieke lijstgevel

Mariahoek 6
Utrecht
Pand met gepleisterde klassieke lijstgevel, 2e helft 19e eeuw.

Kaart & Routeplanner

Route naar Oud-Katholieke Sint-Gertrudiskathedraal in Utrecht

Foto's (1)