Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Tolsteegbrug met kademuren, tramwachthuisje en urinoir in Utrecht

Weg En Waterwerk

Tolsteegbrug 1
3511ZN Utrecht
Utrecht

Bouwjaar: 1927-1928
Architect: J.I. Planjer


Beschrijving van Tolsteegbrug met kademuren, tramwachthuisje en urinoir

Omschrijving BRUG met kademuren, tramwachthuisje en urinoir, gelegen over de stadsbuitengracht, de Twijnstraat verbindend met het Ledig Erf. Betonnen, met baksteen en natuursteen beklede vaste boogbrug met hoge borstwering voorzien van een buisrailing. Aan de stadszijde grenst deze aan de westzijde aan de toerit van een brug over de oude gracht en aan de oostzijde aan de politiepost. Aan de zijde van Ledige Erf zet de kademuur, die dan in hoogte verspringt, zich in de richting van Krommerijn brug zonder buisrailing voort. In de kademuur opgenomen, evenwijdig aan Ledig Erf, bevindt zich een stenen door een betonplaat afgedekt voormalig tramwachthuisje, waarin een brede bank tussen muurdammen en gesloten rugzijde. Waar de verhoogde kademuur als achterzijde van het tramwachthuisje, zijn eigenlijke hoogte herneemt, krijgt de kademuur in de bovendelen door verspringende muurvlakken een grillig verloop. De golvende uitstulpingen worden door natuurstenen fragmenten ondersteund en benadrukt. Het onderste gedeelte van deze kademuur, die hier is voorzien van een lage kade, bezit siermetselwerk waarin ijzeren ringen voor het aanmeren van boten zijn aangebracht. In de kademuur biedt een uitsparing (uit oogpunt van veiligheid nu met hekwerk dichtgezet) met een verlaagd schutmuurtje, toegang tot het urinoir. Dit eertijds openbaar gemak is van de straat bereikbaar via een gemetselde trap met trapleuning nabij de Krommerijn brug. Waardering Brug met aansluitende kademuren, tramwachthuisje en urinoir van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van de Amsterdamse School en de toepassing ervan in de openbare ruimte. Van stedenbouwkundig belang als voorbeeld van verkeerstechnische voorzieningen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514213
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Tolsteegbrug
De Tolsteegbrug over de Stadsbuitengracht
De Tolsteegbrug over de Stadsbuitengracht
Algemene gegevens
Locatie Utrecht
Overspant Stadsbuitengracht
Monumentale status rijksmonument
Monumentnummer 514213
Bouw
Opening circa 1925
Architectuur
Type boogbrug
Architect(en) G. van der Gaast/J.I. Planjer
Materiaal gewapend beton, bak- en natuursteen
Bijzonderheden vormt een geheel met kademuren, tramhokje en urinoir. Voormalig naastgelegen politiebureau kent soortgelijke bijzonderheden.
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Stad Utrecht

De Tolsteegbrug is een brug en straatnaam in de Nederlandse stad Utrecht.

De boogbrug is omstreeks 1925 gebouwd in het zuiden van de Utrechtse binnenstad over de Stadsbuitengracht. Hierbij werd een oudere brug vervangen die smaller was en meerdere brugpijlers telde. Het ontwerp van de nieuwe brug met kademuren is in de stijl van de Amsterdamse School en werd gemaakt door de gemeentelijk architect G. van der Gaast[1]/de gemeentelijk architect J.I. Planjer[2]. Ook naastgelegen straatmeubilair in de vorm van een tramhokje en urinoir maakt deel uit van dit ontwerp. Het geheel is een rijksmonument. Het aangrenzend voormalig politiebureau (heden het Louis Hartlooper Complex) op dit adres kent eenzelfde geschiedenis en is eveneens een rijksmonument.

Voorheen stonden ter hoogte van de huidige Tolsteegbrug vanuit de middeleeuwen de Tolsteegpoorten als zuidelijke stadspoorten. Deze waren voorzien van een stenen brug met een houten beweegbaar bruggedeelte over de verdedigingsgracht (de huidige Stadsbuitengracht). Diverse belangrijke routes kwamen vanaf de middeleeuwen hier samen. De Tolsteegpoorten vormden de toegang voor het landverkeer vanuit het zuiden de stad in. Tevens hebben de Kromme Rijn en Vaartsche Rijn als waterweg hun eindpunt op deze plaats waarbij scheepvaart via een waterpoort tussen de Tolsteegpoorten de stad in kon komen naar de Oudegracht. Rond 1550 zijn de Tolsteegpoorten afgebroken en verrees een enkele stadspoort. Drie eeuwen later is de Tolsteegpoort gesloopt tijdens de aanleg van het Zocherpark en de opmaat naar de eerste moderne stadsuitbreidingen. Vandaag de dag grenst aan de noordzijde van de Tolsteegbrug de Tolsteegbarrière met de Bijlhouwersbrug over de Oudegracht. Ten zuiden van de brug ligt het gebied Tolsteeg en het Ledig Erf als straat.

Zie ook

Noten

  1. Volgens Het Utrechts Archief
  2. Volgens o.a. de gegevens van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Monumenten in de buurt van Tolsteegbrug met kademuren, tramwachthuisje en urinoir in Utrecht

Louis Hartlooper Complex (voormalige politiepost Tolsteegbrug

Tolsteegbrug 1
Utrecht
OMSCHRIJVING POLITIEPOST, uitgelegd op een in hoofvorm L-vormige plattegrond, in baksteen opgetrokken, daterend uit 1928. Het pand is geleg..

Groot pand met de nok loodrecht op de straat, bestaande uit twee bouwlagen en een kelder

Twijnstraat 58
Utrecht
Opmerkelijk groot middeleeuws pand met de nok loodrecht op de straat, bestaande uit twee bouwlagen en een kelder. Het is vier forse vakken d..

Huis van twee bouwlagen met een mansardekap

Wijde Doelen 2A
Utrecht
Een 17e eeuws huis van twee bouwlagen met een mansardekap. De noordelijke rooilijn van de Wijde Doelen dateert uit 1543. In dat jaar werd d..

Hoekpand bestaande uit twee bouwlagen een kelder en een kap loodrecht op de Twijnstraat

Tolsteegbarrière 1
Utrecht
In wezen middeleeuws hoekpand bestaande uit twee bouwlagen een kelder en een kap loodrecht op de Twijnstraat. Het oorspronkelijke huis is ..

Huis bestaande uit twee bouwlagen, een kelder en een schilddak

Tolsteegbarrière 2
Utrecht
Een in zijn huidige vorm 17e eeuws HUIS van middeleeuwse oorsprong, bestaande uit twee bouwlagen, een kelder en een schilddak. In opzet vor..

Kaart & Routeplanner

Route naar Tolsteegbrug met kademuren, tramwachthuisje en urinoir in Utrecht

Foto's (2)