Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor IJsbrechtum in Ysbrechtum

Molen

bij de Noordelijke Rondweg Noordelijke Rondweg bij de Noordelijke Rondweg
8600AA Ysbrechtum (gemeente Súdwest Fryslân)
Friesland

Bouwjaar: 1930-1935 1935 1930-1935

(1 recensie)

Beschrijving van Windmotor IJsbrechtum

Inleiding De AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het open gebied tussen Ysbrechtum en de noordelijke rondweg rond Sneek. De naar Amerikaans model ontworpen windmolen van het type "Record, nr 14", is in Nederland vervaardigd- en begin 20e eeuw ontworpen door de Gebr. Bakker te IJlst. De molen werd begin jaren dertig gebouwd op de plaats van een afgebroken traditionele windmolen. Deze molen is als uitzondering bij windmotoren van deze afmetingen uitgerust met 12 in plaats van 16 wiekbladen. Omschrijving De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak, voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is een stalen waaierpomp aangebracht, voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep. Aan de polderzijde is een stalen kroosrek aangebracht. De molen bemaalt het voormalige bemalingsgebied "Ysbrechtum" en maalt uit op de Franekervaart (Friese boezem). De stalen toren heeft een ladder en een achtkantige stelling bestaande uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een gietstalen motorlichaam aangebracht. Het twaalf gegalvaniseerde stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van vier meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten, met ieder twee bladen, verbonden door twee ringen, zijn aangebracht. De molen is voorzien van één vaan voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurt doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk-reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan; de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De bovenas van de molen is voorzien van een vanginstallatie die automatisch in werking treedt bij het uit de wind draaien van de molen. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De waaierpomp wordt hierbij direct aangedreven door de verticale spil. Aan de onderzijde van de toren is een kastje bevestigd voor het onderbrengen van smeermiddelen. Op de toren is een emaillen bordje aangebracht met hierop de tekst: 'Gebr. Bakker IJlst Poldergemalen'. Waardering De zogenaamde Amerikaanse windmotor uit de eerste helft van de 20e eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en industrieel- archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland, in het bijzonder van die der in Nederland ontworpen en gebouwde windmotoren; - voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaanse modellen windmolens; - als voorbeeld voor de overgang van de bemaling van kleine bemalingsgebieden door traditionele windmolens naar die door "moderne" Amerikaanse windmotoren; - als voorbeeld voor de overgangsfase tussen windmolenbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalingsgeschiedenis van het bemalingsgebied "Ysbrechtum" van het voormalige Waterschap "Nijland c.a." en later het waterschap "Marne-Middelsee"; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het gebied tussen Ysbrechtum en Sneek. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514108
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (1)

Windmotor IJsbrechtum
4
Recensie door: ()
Deze Amerikaanse windmotor is er in de huidige staat in 1963 gebouwd. De oorspronkelijke molen waarschijnlijk een houten uitvoering is rond de jaren 1930 door storm op hol geslagen en door overhitting in brand gevlogen. Daardoor heeft er Jarenlang geen bemaling plaatsgevonden en had de oostkant van Ysbrechtum jaarlijks wateroverlast. Daarom is de huidige molen er weer gekomen in 1963 op dringend verzoek van Dhr. J.C.M. Romp voormalig argrarier/boer aan de oostkant van Ysbrechtum
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor IJsbrechtum
Windmotor IJsbrechtum (2007)
Windmotor IJsbrechtum (2007)
Basisgegevens
Plaats IJsbrechtum, Friesland
Bouwjaar eerste helft 20e eeuw
Type Amerikaanse windmotor
Functie poldermolen
Monumentnummer  514108
Externe link(s)
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor IJsbrechtum is een poldermolen nabij het Friese dorp IJsbrechtum, dat in de Nederlandse gemeente Súdwest-Fryslân ligt, direct ten westen van Sneek.

Beschrijving

De Windmotor IJsbrechtum staat ongeveer 300 meter ten oosten van het dorp, vlak bij de noordelijke ringweg om Sneek. Het is een Amerikaanse windmotor met een windrad van twaalf bladen, waarvan het bouwjaar niet bekend is. De molen, een rijksmonument, is niet meer maalvaardig en kan ook niet worden bezichtigd.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Windmotor IJsbrechtum in Ysbrechtum

Blokvormig deftig woonhuis onder vierzijdig omgaand zadeldak met vier hoekschoorstenen met borden

Epemawei 23
Ysbrechtum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Blokvormig deftig woonhuis onder vierzijdig omgaand zadeldak met vier hoekschoorstenen waarop borden met tentvormige bekroning. Omlijste in..

Kerk van IJsbrechtum (Hervormde kerk)

Tsjerkepaed 1
Ysbrechtum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Herv. Kerk. Het koor van de Herv. Kerk die in 1865 vernieuwd is, is in de kern nog romaans doch bij die gelegenheid ommetseld en gesloten a..

Epema State, hoofdgebouw

Epemawei 8
Ysbrechtum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Omschrijving: HUIS, in oorsprong XVIIa; in 1894 ombouwd met een schil in Renaissancestijl naar ontwerp van de architect J. Kok met stijlke..

Epema State, park

Epemawei 8
Ysbrechtum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Omschrijving: PARKAANLEG, bestaande uit a. huiseiland, b. oprijlaan , c. achterbos, d. zijbos en e. weilanden. a. het rechthoekige huiseil..

Epema State, poortgebouw

Epemawei 8
Ysbrechtum (Gemeente Súdwest Fryslân)
Omschrijving: POORTGEBOUW, XVIIa met houten aanbouw uit 1894; gebouw van twee bouwlagen op rechthoekige plattegrond onder zadeldak met ver..

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor IJsbrechtum in Ysbrechtum

Foto's (1)