Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Windmotor Sint Nicolaasga in Sint Nicolaasga

Molen

ter hoogte van de S. Hepkemalaan bij de A6 Hepkemalaan ter hoogte van de S. Hepkemalaan bij de A6
8463ZJ Sint Nicolaasga (gemeente Skarsterlân)
Friesland

Bouwjaar: 1930-1939 1939 1930-1939


Beschrijving van Windmotor Sint Nicolaasga

Inleiding De middelgrote AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het tussen de bossen van St. Nicolaasga en het Tjeukemeer gelegen weidegebied. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Herkules Metallicus Windturbine" is in Duitsland gefabriceerd door de "Vereinigte Windturbine Werke AG" te Dresden tussen 1920 en 1925. De molen werd geïmporteerd door de Rotterdamse handelsmaatschappij R.S. Stokvis & Zonen Ltd. en in de dertiger jaren gebouwd door de Balkster Machinefabriek van H. Koelstra voor de bemaling van de langs de "Wumerts" gelegen landerijen. Een zeer uitgestrekt gebied rond de molen werd vanouds bemalen door diverse Herkules windmotoren. Het omschreven object is het laatst overgebleven exemplaar. Omschrijving De 8 meter hoge toren staat in een uit beton opgetrokken fundering. Kenmerkend voor deze kleine "Herkules" windmotor is het ontbreken van een betonnen onderbouw. De voorwaterloop is voorzien van een stalen krooshek en een dubbele schotbalksponning. De stalen vijzel is gelegen in een betonnen vijzelbak met houten deksels. De betonnen achterwaterloop is voorzien van een houten wachtdeur en een dubbele schotbalksponning. De molen maalt uit op Friese boezem. De stalen toren heeft een ladder en een achtkantige stelling. De stelling bestaat uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een op kogellagers draaiend gietstalen motorlichaam aangebracht. Het achttien gegalvaniseerd stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 5 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten met ieder drie bladen, verbonden door twee ringen, zijn aangebracht. De molen is voorzien van twee vanen: een hoofdvaan en een zijvaan. De eerste dient voor de zelfregeling naar de windrichting, de tweede voor zelfregeling naar windsterkte. De molen is voorzien van een gietstalen gaand werk en stalen spillen. In de jaren zestig werd een zogenaamde gecombineerde bemaling aangebracht. Dat wil zeggen de vijzel kon zowel op windkracht( hoofdbemaling) als door een dieselmotor ( hulpbemaling) worden aangedreven. Voor de behuizing van de dieselmotor en de aandrijfas werd op de voorwaterloop een klein houten hokje tegen de molen aangebouwd. De dieselmotor ontbreekt, maar de aandrijving is nog compleet. Waardering De zogenaamde Amerikaanse windmotor uit het begin van de 20e eeuw is van cultuurhistorisch en industrieel- archeologisch belang: - voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland in het bijzonder van die der windmotoren; - voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens; - als voorbeeld voor de fase tussen windmolenbemaling en motorbemaling; - vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van het waterschap "Boarn en Klif"; - vanwege de zeldzaamheid van de kleine "Herkules" windmotoren zonder betonnen onderbouw; - vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het tussen de bossen van St. Nicolaasga en het Tjeukemeer gelegen weidegebied. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514076
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Windmotor Sint Nicolaasga
De Windmotor Sint Nicolaasga in 2007
De Windmotor Sint Nicolaasga in 2007
Basisgegevens
Plaats Sint Nicolaasga, Friesland
Bouwjaar onbekend
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken 18 bladen
Vlucht 4,5 m
Functie poldermolen
Bestemming  niet-maalvaardig
Externe link(s)
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Windmotor Sint Nicolaasga is een poldermolen bij het Friese dorp Sint Nicolaasga, dat in de Nederlandse gemeente De Friese Meren ligt. De molen is een Amerikaanse windmotor, die bijna een anderhalve kilometer ten oosten van het dorp nabij de A6 staat. Hij werd gebouwd in de jaren dertig van de twintigste eeuw. De windmotor is niet-maalvaardig en ook niet voor publiek geopend. In 2008 verkeerde met name het motorhuis van de molen in vervallen toestand. Het is het laatst overgebleven exemplaar van een groot aantal dat indertijd in bedrijf was; het is een rijksmonument.

Zie ook

Externe link


Monumenten in de buurt van Windmotor Sint Nicolaasga in Sint Nicolaasga

Doniastate

De Rijlst 55
Sint Nicolaasga (Gemeente Skarsterlân)
Omschrijving Villa uit omstreeks 1910, met elementen van de Vernieuwingsstijl. Het pand, bestaat uit een hoofdblok onder een samengesteld d..

Doniastate, koetshuis

De Rijlst 55
Sint Nicolaasga (Gemeente Skarsterlân)
Inleiding Het KOETSHUIS uit omstreeks 1910 in Vernieuwingsstijl en vermoedelijk naar ontwerp van H.H. Kramer, is tegenwoordig gedeeltelijk ..

Doniastate, kantoor in Engelse Landhuisstijl

De Rijlst 57
Sint Nicolaasga (Gemeente Skarsterlân)
Omschrijving Het KANTOOR uit 1938 is opgetrokken in de trant van de Engelse Landhuisstijl. Het omvat één bouwlaag met samengesteld dak en..

Boschoord

Huisterheide 1
Sint Nicolaasga (Gemeente Skarsterlân)
Inleiding Enkellaags eclectische zomer- en wintervilla met souterrain, verhoogd middendeel en overdekt bordes. Boschoord werd in 1871 gebou..

Wilhelminaoord, tuinmanswoning

Sietze Hepkemalaan 6
Sint Nicolaasga (Gemeente Skarsterlân)
Omschrijving De eenvoudige TUINMANSWONING uit 1907 is opgetrokken in donkerrode baksteen. De gevels zijn vanaf 2,10 m. bepleisterd en de wo..

Kaart & Routeplanner

Route naar Windmotor Sint Nicolaasga in Sint Nicolaasga

Foto's (1)