Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Witte Os De Witte Os (Douwe Egberts) in Joure

Nijverheid Industrie

Midstraat 97
8501AH Joure (gemeente Skarsterlân)
Friesland

Bouwjaar: 1881 (herb. na brand)


Beschrijving van Witte Os De Witte Os (Douwe Egberts)

Inleiding De WINKEL-TABAKSFBRIEK genaamd "De Witte Os" is in 1871 door de nazaten van Douwe Egberts aangekocht. Het aangrenzende pand, tegenwoordig Midstraat 99, is het statige herenhuis dat sedert 1831 in het bezit van de familie was. In oktober 1881 woedde een hevige brand in het centrum van Joure waarbij o.a. het herenhuis, de tabakskerverij en de koffiebranderij van het bedrijf afbrandden. De winkel ondervond hierdoor ernstige schade en werd grotendeels herbouwd in 1881/1882 in Traditioneel-ambachtelijke trant. Het gebouw, dat tegenwoordig dienst doet als museum-winkel, ligt aan de noordzijde van de Midstraat met aan de oostzijde het herenhuis waarmee het pand op de verdieping is verbonden. Achter de winkel ligt een binnenplaats die ook van uit het herenhuis te betreden is. Omschrijving Het pand is opgetrokken in een donkerrode baksteen onder een samengesteld dak belegd met zwarte platte Friese pan. De gevel heeft twee etalage-ven-sters met bovenlicht met daartussen, in een portiek, de toegangsdeur met bovenlicht. De portiek heeft eveneens twee etalage-vensters met een bovenlicht. De gevelsparingen worden overspannen door een steens segmentboog. Aan weerszijden van de portiek zijn gietijzeren sokkels met houten ringen aangebracht. Tegen het fries van de bakgoot is een houten plaat aangebracht met het opschrift: "tabaks fabriek" en in het midden een medaillon met strik, witte os en opschrift "de witte os". Centraal in het dakvlak grenzend aan de Midstraat staat een dakkapel onder zadeldak met gegolfde windveer. De dakkapel heeft een licht getoogd T-venster met bovenlicht. Op de nok staat een gemetselde schoorsteen met lijst en schoorsteenplaat. De inrichting van de winkel is grotendeels een hedendaagse kopie van een 19de-eeuws winkelinterieur. De toonbank is bijvoorbeeld niet origineel, evenals een gedeelte van de schappen. De etalagebakken met een versierde achterplaat met decoratieve opstand zijn daarentegen wel origineel. De structuur van het oude winkelpand is echter ongewijzigd gebleven, evenals het balkenplafond en de houten vloeren. De kap is recent vernieuwd. De achtergevel heeft een groot lichtvenster, een deur naar de achterliggende binnenplaats en op de verdieping een venster. Op de zolder is een doorgang gecreëerd naar het aangrenzende herenhuis. Waardering Het winkelpand "De Witte Os" te Joure is van algemeen architectuurhistorisch en cultuurhistorisch belang: - als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling; - als essentieel onderdeel van een groter geheel dat cultuurhistorisch en architectuurhistorisch van algemeen belang is; - vanwege de redelijke mate van gaafheid van het object. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514072
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
D.E. Master Blenders 1753 NV
Fabriek in Utrecht
Fabriek in Utrecht
Oprichting Joure, Friesland in 1753
Sleutelfiguren Pierre Laubies (CEO)
Hoofdkantoor Oosterdoksstraat 80
1011 DK Amsterdam
Werknemers meer dan 7.000 werknemers
Producten Koffie en thee voor thuisgebruik, koffiesystemen en koffieshops
Omzet € 2.680 miljoen (2012-2013)
Winst Gestegen € 277 miljoen (2012-2013)
Website douwe-egberts.com
Portaal  Portaalicoon   Economie
Joure: De Witte Os (2006)
Groningen: geschenkenwinkel (2012)
De gebouwen van de oude fabriek in Joure
Reclameobject (2007)

Douwe Egberts (of DE) is een Nederlandse onderneming die koffie, thee en andere levensmiddelen verwerkt en verhandelt. Het bedrijf werd opgericht in 1753. In 1978 is het bedrijf na een aantal stappen uiteindelijk volledig in handen gekomen van het Amerikaanse bedrijf Sara Lee. Medio 2012 werd het bedrijf verzelfstandigd en gaat DE naar de beurs als D.E. Master Blenders 1753 NV. Na een bod op alle aandelen komt het bedrijf eind 2013 volledig in handen van een Duitse investeerder.

Geschiedenis

Douwe Egberts is ontstaan toen Egbert Douwes en zijn vrouw Akke Thysses van zijn geboortedorp Idskenhuizen naar het nabijgelegen Joure verhuisden om daar op 11 maart 1753 een "winkel in koloniale waren" te beginnen. Douwes en zijn vrouw verkochten artikelen die 'tot de genoegens van het dagelijks leven behoren', waaronder ook kruidenierswaren, chocolade en zuidvruchten.

In 1780 werd het bedrijf overgedragen aan zoon Douwe Egberts (1755-1806) - wiens naam het bedrijf nog steeds draagt - en diens vrouw Ymke Jacobs Visser. DE hield zich bezig met de bewerking en het meleren van koffie, thee en tabak.

Onder leiding van zoon Douwe Egberts werd het bedrijf uitgebreid buiten de stadsgrenzen van Joure. Daarmee werd hij niet alleen de naamgever, maar ook de grondlegger van de expansie van het bedrijf. Na het overlijden van Egberts in 1806 werd het bedrijf voortgezet door zijn tweede vrouw Lysbeth Mintjes.

Douwe Egberts is verantwoordelijk voor het aanplanten van de Haulsterbossen.

Na de Tweede Wereldoorlog begon het bedrijf aan de internationale expansie door vestigingen te openen in Frankrijk, Spanje en Denemarken, en vanaf 1948 ook in België.

  • In 1968 werd er een houdstermaatschappij opgericht, Koninklijke Douwe Egberts.
  • In 1969 werd Kanis & Gunnink overgenomen.
  • In 1978 werd DE overgenomen door de Sara Lee Corporation.
  • In 1987 werd Duyvis overgenomen.
  • In 1989 werd Van Nelle overgenomen.
  • In 1998 werden de tabaksgerelateerde bedrijfsonderdelen verkocht aan Imperial Tobacco en de eerst overname gerealiseerd in Brazilië.
  • In 2001 werd DE Café opgericht en werd de Senseo geïntroduceerd.
  • In 2006 werd Duyvis verkocht aan de frisdranken- en snackproducent PepsiCo.
  • In 2011 werd Coffee Company overgenomen.[1]
  • In 2012 werd DE afgesplitst van Sara Lee en weer een zelfstandig bedrijf onder de naam D.E Master Blenders 1753 NV
  • In maart 2013 deed JAB een bod op alle aandelen
  • Op 26 oktober 2013 verdween D.E Master Blenders 1753 NV weer van de beurs
  • In mei 2014 wordt de fusie met de koffieactiviteiten van Mondelez aangekondigd

Terug naar de beurs

Begin maart 2012 heeft Sara Lee besloten Douwe Egberts af te stoten. Sara Lee kondigde aan de oude aandelen van het bedrijf per medio juni te splitsen in een nieuw aandeel Sara Lee, een aandeel D.E. Master Blenders 1753 én een dividend uit te keren van $ 3 per aandeel.[2]

Op 12 juni 2012 ging de handel in aandelen D.E Master Blenders 1753 van start op NYSE Euronext te Amsterdam. De onderneming is actief in Europa, Brazilië, Australië en Thailand en telt ongeveer 7.500 medewerkers wereldwijd.[3]

Kort na de beursintroductie ontdekte het bedrijf bij het opmaken van de jaarcijfers 2012 boekhoudkundige onregelmatigheden bij de Braziliaanse activiteiten.[4] Oninbare vorderingen, voorraden en verkopen zouden onjuist in de administratie zijn verwerkt. De aanpassingen leidden tot een afname van het eigen vermogen met € 85-95 miljoen en van het resultaat met circa € 45-55 miljoen over het gebroken boekjaar 2012.

In oktober 2012 werd het aandeel D.E Master Blenders 1753 opgenomen in de de AEX index. Het bedrijf nam de plaats in van Tom Tom, dat degradeerde naar de AMX Index.

Overnamebod

Op 28 maart 2013 maakte D.E Master Blenders 1753 bekend onderhandelingen te voeren met een groep Duitse investeerders onder leiding van Joh. A. Benckiser (JAB) om DE over te nemen.[5] De Duitse investeerders waren al grootaandeelhouder in het bedrijf en overwogen een bod te doen van € 12,75 per aandeel.[5] Op 18 september 2013 werd het bod onvoorwaardelijk. JAB, via investeringsgroep Oak Leaf, had op dat moment 91,84% van de aandelen in handen.[6] Pierre Laubies werd de nieuwe CEO. De Fransman heeft ruim 25 jaar ervaring in de consumentengoederenindustrie en werkte het grootste deel van zijn loopbaan bij het Amerikaanse bedrijf Mars. Daar was hij topman van de huisdiervoedingactiviteiten.[6] De Nederlander Bart Brecht werd bestuursvoorzitter en Jan Bennink stapte op.[6]

Fusie met Mondelēz

In mei 2014 maakten D.E Master Blenders 1753 en het Amerikaanse Mondelēz bekend hun koffieactiviteiten te willen samenvoegen.[7] Mondelez maakt gebruik van de merknamen Jacobs en Carte Noire en behaalde een omzet van € 2,9 miljard.[7] De combinatie wordt het grootste koffiebedrijf ter wereld en zal verdergaan onder de naam Jacobs Douwe Egberts. JAB wordt voor 51% eigenaar van de joint venture en Mondelez krijgt met 49% een minderheidsbelang.[7] Mondelez ontvangt verder nog € 3,6 miljard voor zijn inbreng.[7] Op 5 mei 2015 werd toestemming gekregen van de Europese Commissie, op voorwaarde dat Mondelēz haar Carte Noire-activiteiten in de Europese Economische Ruimte afstoot, dat Douwe Egberts haar Merrild-activiteiten verkoopt en dat Douwe Egberts haar Senseo-merk in Oostenrijk in licentie geeft.[8]

Merken en deelbedrijven

Merken

Verantwoord ondernemen

Volgens het bedrijf zelf heeft DE een beleid gericht op het duurzaam verbeteren van de economische en sociale positie van kleine boeren. In 2002 werd daartoe de DE Foundation opgericht. Deze ondersteunt koffieboeren in het verbeteren van kwaliteit en duurzaamheid van teelt waarbij de certificering van Utz Certified als standaard dient.

In 2004 deed de Koffiecoalitie onderzoek naar de bedrijfsvoering van DE. De werkomstandigheden op plantages in Kenia en Brazilië waar DE koffie inkoopt bleken verre van optimaal: geconstateerd werden schending van arbeidsrechten, lonen onder het bestaansminimum, kinderarbeid, gezondheidsklachten door onbeschermd gebruik van pesticiden, seksuele intimidatie van vrouwen en bedreiging van mensen die lid willen worden van een vakbond. Volgens het onderzoek was 4% van de omzet in Nederland afkomstig van duurzaam geproduceerde koffie.

In 2006 heeft Douwe Egberts “Burendag” in het leven geroepen. In 2008 ontstond de samenwerking met het Oranje Fonds. Met Burendag willen beide organisaties mensen dichter bij elkaar brengen. Douwe Egberts verzorgt de koffie die tijdens de activiteiten wordt geschonken. Het Oranje Fonds biedt mensen in buurten een financiële bijdrage om op Burendag activiteiten uit te voeren.

In 2007 verloor DE een rechtszaak[9] tegen de provincie Groningen. De voorzieningenrechter bepaalde dat de provincie bij openbare aanbesteding mag eisen dat koffie voldoet aan het Max Havelaar-keurmerk, dat zich specifiek op verbetering van de positie van kleine koffie boeren richt. Naar aanleiding van een soortgelijke aanbesteding van de provincie Noord-Holland is de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen de Nederlandse Staat gestart. Eind 2011 is deze procedure voor het Hof van Justitie van de Europese Unie geweest, in het advies van de advocaat-generaal is alsnog vastgesteld dat dit in strijd is met Europese Aanbestedingsregels, maar een definitieve uitspraak is nog niet gedaan.[10] De uitspraken hebben gevolgen voor het inkoopbeleid van de Nederlandse Rijksoverheid en alle lagere overheden, die in 2010 voor 100 dan wel 50 procent duurzaam gaan inkopen. In een onderzoek van Oxfam International naar de bijdragen van de vier grote internationale koffiebranders (Nestlé, Kraft, Sara Lee en Procter & Gamble) blijkt dat Sara Lee zo'n 2 - 2,5% van het marktaandeel wereldwijd duurzaam geproduceerde koffie inkoopt. Sara Lee heeft de doelstelling aangenomen om in 2008 in totaal 20 miljoen kilo duurzame koffiebonen te kopen. Het streven van het concern is “om binnen afzienbare tijd” alleen maar duurzame koffie te verkopen.

In 2010 heeft Douwe Egberts een nieuw duurzaamheidsprogramma gepubliceerd: “Van teelt tot kop”. In dat jaar was het volume duurzaam gecertificeerde koffie van Sara Lee gegroeid naar 40 miljoen kilo. Sara Lee is de grootste afnemer van UTZ certified koffie wereldwijd. Sara Lee maakte bekend tot 2015 het volume duurzame koffie verder uit te bouwen tot totaal 350 miljoen kilo, ofwel meer dan 20% van Sara Lee’s jaarlijkse koffie volume.[11]

In 2011 ontving Douwe Egberts de “Lean & Green” award van de Nederlandse overheid voor de initiatieven op het gebied van duurzame logistiek. De verbeteringen die samen met partners in de logistieke keten worden behaald, reduceren tot 2013 20% CO2-uitstoot. Sinds 2004 werkt Sara Lee al samen met partners Kuehne + Nagel, Nutricia en Unilever in het zogenaamde FLAME netwerk. De onderneming maakte ook bekend in een tweede stoomketel in de fabriek in Joure te investeren, die geschikt is voor koffiedik. Koffiedik uit het productieproces in de fabriek wordt vergist en verbrand ter opwekking van groene energie. De eerste stoomketel voor koffiedik werd in 1967 geplaatst.[12]

Punten

Verzamelde punten van Douwe Egberts koffie en thee

Veel gebruikers van Douwe Egberts-producten in Nederland sparen de waardepunten die zich op de verpakkingen bevinden. 200 waardepunten vertegenwoordigen een waarde van 1 euro. Met de gespaarde punten en eventuele bijbetaling kunnen in Blokker filialen allerlei Douwe Egberts artikelen worden aangeschaft. Tot 25 oktober 2014 verkocht Douwe Egberts deze producten in haar eigen DE-winkels.

Resultaten

De onderneming heeft een gebroken boekjaar dat loopt van begin juli tot eind juni. De cijfers over de drie jaren tussen 2008/2009 tot en met 2010/2011 hebben een pro-forma karakter; het bedrijf bestond toen nog niet als zelfstandige onderneming, maar maakte deel uit van de Sara Lee Corporation. De cijfers zijn opgemaakt met het oog op de beursnotering van D.E Master Blenders 1753.

Als gevolg van een niet correcte weergave van de resultaten in Brazilië in voorgaande jaren, heeft de onderneming de resultaten over 2010/2011 herzien. Het nettoresultaat over dit gebroken boekjaar komt nu uit op € 267 miljoen, circa € 9 miljoen lager zoals weergegeven in het prospectus. Over 2011/2012 werd een resultaat gerapporteerd van € 267 miljoen; worden daar de met Brazilië verband houdende lasten van afgetrokken, dan resteert een nettoresultaat van € 100 miljoen.[13] In 2012/2013 had het bedrijf € 111 miljoen aan speciale kosten. Die hadden betrekking op de herstructurering, de invoering van een nieuw businessmodel en de kosten in verband met de overname door JAB. Na aftrek van deze speciale kosten kwam de winst uit op € 196 miljoen. Deze buitengewone kosten zijn niet in de tabel hieronder verwerkt.

bedragen luiden in miljoenen
Jaar Omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat
2008/2009 Gestegen € 2.235 Gestegen € 346,5 Gestegen € 338,5
2009/2010 Gestegen € 2.316 Gestegen € 346,7 Gestegen € 240,0
2010/2011[14] Gestegen € 2.602 Gestegen € 331,3 Gestegen € 276,0
2011/2012[15] Gestegen € 2.793 Gedaald € 321 Gedaald € 267
2012/2013[16][17] Gedaald € 2.680 Gedaald € 255 Gestegen € 277

Archief

  • In 2007 werden de archieven van Douwe Egberts, betreffende de familie de Jong, van Sara Lee in Utrecht overgedragen aan het Fries Historisch en Letterkundig Centrum Tresoar in Leeuwarden.

Externe link


Monumenten in de buurt van Witte Os De Witte Os (Douwe Egberts) in Joure

Herenhuis in eclectische stijl met aangebouwd fabrieksgedeelte en kantoor (Douwe Egberts)

Midstraat 99
Joure (Gemeente Skarsterlân)
Inleiding Statig Eclectisch HERENHUIS met aangebouwd FABRIEKsgedeelte en KANTOOR. Het samengestelde gebouw is verbonden met de geschiedenis..

Pand onder zadeldak tegen klokgevel met gebeeldhouwde lijsten en aanzetkrullen en beeldhouwwerd in de top

Midstraat 91
Joure (Gemeente Skarsterlân)
Pand onder zadeldak tegen klokgevel met gebeeldhouwde lijsten langs de randen, aanzetkrullen en op de top; daarin de letters G.S.

Mennohuis (doopsgezinde pastorie)

Midstraat 72
Joure (Gemeente Skarsterlân)
Mennohuis. Eenvoudig HERENHUIS met grote vensters, op de verdieping met zes ruiten. Omlijste ingang. Rechts kroonlijst met kleine ornamenten..

Doopsgezinde kerk

Midstraat 70
Joure (Gemeente Skarsterlân)
Doopsgezinde kerk uit 1824. Zaalvormig gebouw onder zadeldak tegen puntgevel, waarboven klokkekoepel. De gevel gevat tussen pilasters. Ingan..

Pand met hoge voorbouw, gepleisterde gevel en zware kroonlijst onder dwars schilddak met forse hoekschoorstenen

Midstraat 81
Joure (Gemeente Skarsterlân)
PAND met hoge voorbouw gedekt door dwars schilddak met forse hoekschoorstenen. gevel gepleisterd. Zware kroonlijst met bloklijst. In het ben..

Kaart & Routeplanner

Route naar Witte Os De Witte Os (Douwe Egberts) in Joure

Foto's (2)