Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Herenhuis in eclectische stijl met aangebouwd fabrieksgedeelte en kantoor (Douwe Egberts) in Joure

Woonhuis

Midstraat 99
8501AH Joure (gemeente Skarsterlân)
Friesland

Bouwjaar: 1881 (herb. na brand)


Beschrijving van Herenhuis in eclectische stijl met aangebouwd fabrieksgedeelte en kantoor (Douwe Egberts)

Inleiding Statig Eclectisch HERENHUIS met aangebouwd FABRIEKsgedeelte en KANTOOR. Het samengestelde gebouw is verbonden met de geschiedenis van het Douwe Egberts-concern. In 1831 kocht Hessel Douwes, zoon van Douwe Egberts (1755-1806), een koopmanswoning gelegen op het huidige perceel Midstraat 99, van waaruit hij een grossierderij in gedestilleerd exploiteerde. Zijn zoon Johannes Hessel voegde hier in 1871 het buurpand, de winkel "De Witte Os", aan toe. Achter de woning lagen een koffiebranderij en een tabakskerverij. In de nacht van 14 op 15 oktober 1881 gingen bij een brand die het centrum van Joure teisterde, het woonhuis, de koffiebranderij en tabakskerverij verloren. Op 5 mei 1882 werd de eerste steen gelegd voor een nieuw te bouwen herenhuis met inpandige koffiebranderij en tabakskerverij. Het pand is jarenlang het woonhuis geweest van de familie De Jong, de familienaam die de nazaten van Douwe Egberts hebben aangenomen. In 1898 werd achter het woonhuis een pakhuis gebouwd waar een gedeelte van de bedrijfsactiviteiten naar werd verplaatst. In 1913 verhuisden alle activiteiten naar een nieuwe fabriek in Snikzwaag, met uitzondering van de theepakkerij die tot 1933 in het pakhuis gevestigd bleef. Het herenhuis is gelegen aan de noordzijde van de Midstraat en kent een uitgebreide verbouwingsgeschiedenis; desondanks zijn er vele originele elementen bewaard gebleven. Een serre die in 1939 aan de achterzijde is aangebouwd valt buiten de bescherming wegens te weinig monumentale waarde. Met de aanleg van een verbindingsweg tussen de Geelgietersstraat en de Lijnbaanstraat is overigens de oude tuin, die liep tot aan de Overspitting, in tweeën gedeeld. Om die reden is het bijbehorende pakhuis Geelgietersstraat 1, dat in het achterste gedeelte van de tuin staat, als afzonderlijk monument beschermd. Omschrijving Het samengestelde gebouw bestaat uit drie delen: het woonhuis aan de voorzijde met daarachter het voormalige fabrieksgedeelte en aan de noord-oostzijde van dit onderdeel, het aangebouw de voormalige kantoor. De straatgevel van het WOONHUIS heeft een sober voorkomen zonder overvloedige ornamentering. De gevel is opgetrokken in donkerrode baksteen op een hardstenen plint en heeft op de begane grond drie hoge vensters met bovenlicht en links de voordeur met bovenlicht. De verdieping heeft vier hoge T-vensters met bovenlicht. Alle hebben een anderhalfsteens segmentboog. De onderdorpel wordt, zowel op de begane grond als de verdieping, gevormd door een doorlopende hardstenen waterlijst. Het pand heeft een samengesteld dak, gedekt met een zwarte gegolfde Friese pan met op de nok een schoorsteen met geprofileerde schoorsteenplaat; forse bakgoot op voluutconsoles; fries. Het woonhuis heeft een rijkelijk gedecoreerd INTERIEUR. De plafonds, vensterbanken en schouwen zijn alle in Lodewijk XIV stijl gedecoreerd. De ruime entree verschaft toegang tot een hal, via een boog die rust op twee Corinthische kapitelen, en een woonvertrek met een deur voorzien van een zwaar geprofileerd, met timpaan bekroond kozijn. Een venster geeft zicht op het woonvertrek. Het plafond bestaat uit zware balken. Tegen de wanden zijn borstweringen en schijnpilasters met een Ionisch kapiteel aangebracht. Het woonvertrek aan de voorzijde was via een inmiddels verwijderde schuifdeur gesplitst in twee gedeelten. De oude voorkamer is verbouwd en bevat geen bijzonderheden. De achterkamer heeft een rijkelijk versierd plafond met centraal een symmetrisch ornament met plantmotief, druk lijstwerk langs de randen en in de hoeken plantmotieven, uitgevoerd in gele, rode en groene kleurschakeringen. Tussen twee vensters met vensterbanken en blinden in de oostgevel bevindt zich een zwart-marmeren haard met een rijkelijk gedecoreerde boezem. In de achterwand bevindt zich een ondiepe open kast met hetzelfde lijstwerk als de deurkozijnen en een palmet met voluten als bekroning. In de hal bevindt zich een trap naar de verdieping en de kelder. De muursparing heeft een dubbele boog met hangend kapiteel met daarboven een medaillon. De hal verschaft toegang tot de keuken. De keuken heeft een forse schouw met een forse houten boezemplaat die rust op twee schoorstijlen en rondom is betegeld met dezelfde delftsblauwe tegels die ook boven het aanrecht zijn aangebracht. Vanuit de keuken kan men het voormalige fabrieksgedeelte betreden. De verdieping van de woning heeft aan de Midstraatzijde een rijkelijk gedecoreerde kamer. Vensterbanken met blinden bij de vier straatvensters. De schouw is van Portoro met een rijkelijk versierde boezem met spiegel. Boven de dubbele toegangsdeur een lijst bestaande uit een 'architraaf met fries'. Het plafond bestaat uit een grote cirkel, onderverdeeld in segmenten met centraal een rozet en aan vier zijden een leeuwenkop, een rijke plafondlijst en hoekdecoratie. Het geheel is uitgevoerd in rode, gele en groene kleurschakeringen. De overige vertrekken van de verdieping zijn veel soberder qua uitvoering. Slechts het vertrek grenzend aan "De Witte Os" heeft een eierlijst langs het plafond, de overige vertrekken bevatten geen bijzonderheden. De hal van de verdieping heeft een doorgang naar het aangrenzende winkelpand en de trapdoorgang heeft een boog rustend op voluut-korbelen met acanthusbladeren. Het achter het woonhuis gelegen voormalige FABRIEKsgedeelte is door de jaren heen nogal aangepast. De verdieping is volledig gecompartimenteerd en op de begane grond hebben ook nogal wat wijzigingen plaats gevonden. De structuur en het casco van het pand zijn echter nog intact en als zodanig van historisch-functionele waarde voor het gehele complex. Het voormalige KANTOOR dat tegen het fabrieksgedeelte aanligt bestaat uit twee ruimtes, gescheiden door een schuifdeur. De twee vertrekken zijn in voorkomen verwant aan de Lodewijk XIV stijl van het woonhuis. Met de bouw van de (overigens niet beschermde) serre aan de achterzijde heeft de spitse kap van het kantoor plaats moeten maken voor een plat dak. De gemetselde schouw in het meest zuidelijk gelegen vertrek stamt eveneens uit die periode. Boven de doorgang van de serre bevinden zich negen gebrandschilderde vensters; het zijvenster aan de oostzijde bevat eveneens gebrandschilderd glas. Waardering Het HERENHUIS met bijbehorend FABRIEKsgedeelte en KANTOOR van Douwe Egberts te Joure is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: - als bijzondere uitdrukking van een sociaal economische ontwikkeling die nauw is verbonden met de 19de-eeuwse geschiedenis van Joure; - vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp van de samenstellende onderdelen; - vanwege de betekenis van het object als essentieel onderdeel van een groter geheel dat architectuurhistorische en cultuurhistorisch van algemeen belang is; - vanwege de redelijke gaafheid van exterieur en interieur van enkele van de samenstellende onderdelen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514071
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
D.E. Master Blenders 1753 NV
Fabriek in Utrecht
Fabriek in Utrecht
Oprichting Joure, Friesland in 1753
Sleutelfiguren Pierre Laubies (CEO)
Hoofdkantoor Oosterdoksstraat 80
1011 DK Amsterdam
Werknemers meer dan 7.000 werknemers
Producten Koffie en thee voor thuisgebruik, koffiesystemen en koffieshops
Omzet € 2.680 miljoen (2012-2013)
Winst Gestegen € 277 miljoen (2012-2013)
Website douwe-egberts.com
Portaal  Portaalicoon   Economie
Joure: De Witte Os (2006)
Groningen: geschenkenwinkel (2012)
De gebouwen van de oude fabriek in Joure
Reclameobject (2007)

Douwe Egberts (of DE) is een Nederlandse onderneming die koffie, thee en andere levensmiddelen verwerkt en verhandelt. Het bedrijf werd opgericht in 1753. In 1978 is het bedrijf na een aantal stappen uiteindelijk volledig in handen gekomen van het Amerikaanse bedrijf Sara Lee. Medio 2012 werd het bedrijf verzelfstandigd en gaat DE naar de beurs als D.E. Master Blenders 1753 NV. Na een bod op alle aandelen komt het bedrijf eind 2013 volledig in handen van een Duitse investeerder.

Geschiedenis

Douwe Egberts is ontstaan toen Egbert Douwes en zijn vrouw Akke Thysses van zijn geboortedorp Idskenhuizen naar het nabijgelegen Joure verhuisden om daar op 11 maart 1753 een "winkel in koloniale waren" te beginnen. Douwes en zijn vrouw verkochten artikelen die 'tot de genoegens van het dagelijks leven behoren', waaronder ook kruidenierswaren, chocolade en zuidvruchten.

In 1780 werd het bedrijf overgedragen aan zoon Douwe Egberts (1755-1806) - wiens naam het bedrijf nog steeds draagt - en diens vrouw Ymke Jacobs Visser. DE hield zich bezig met de bewerking en het meleren van koffie, thee en tabak.

Onder leiding van zoon Douwe Egberts werd het bedrijf uitgebreid buiten de stadsgrenzen van Joure. Daarmee werd hij niet alleen de naamgever, maar ook de grondlegger van de expansie van het bedrijf. Na het overlijden van Egberts in 1806 werd het bedrijf voortgezet door zijn tweede vrouw Lysbeth Mintjes.

Douwe Egberts is verantwoordelijk voor het aanplanten van de Haulsterbossen.

Na de Tweede Wereldoorlog begon het bedrijf aan de internationale expansie door vestigingen te openen in Frankrijk, Spanje en Denemarken, en vanaf 1948 ook in België.

  • In 1968 werd er een houdstermaatschappij opgericht, Koninklijke Douwe Egberts.
  • In 1969 werd Kanis & Gunnink overgenomen.
  • In 1978 werd DE overgenomen door de Sara Lee Corporation.
  • In 1987 werd Duyvis overgenomen.
  • In 1989 werd Van Nelle overgenomen.
  • In 1998 werden de tabaksgerelateerde bedrijfsonderdelen verkocht aan Imperial Tobacco en de eerst overname gerealiseerd in Brazilië.
  • In 2001 werd DE Café opgericht en werd de Senseo geïntroduceerd.
  • In 2006 werd Duyvis verkocht aan de frisdranken- en snackproducent PepsiCo.
  • In 2011 werd Coffee Company overgenomen.[1]
  • In 2012 werd DE afgesplitst van Sara Lee en weer een zelfstandig bedrijf onder de naam D.E Master Blenders 1753 NV
  • In maart 2013 deed JAB een bod op alle aandelen
  • Op 26 oktober 2013 verdween D.E Master Blenders 1753 NV weer van de beurs
  • In mei 2014 wordt de fusie met de koffieactiviteiten van Mondelez aangekondigd

Terug naar de beurs

Begin maart 2012 heeft Sara Lee besloten Douwe Egberts af te stoten. Sara Lee kondigde aan de oude aandelen van het bedrijf per medio juni te splitsen in een nieuw aandeel Sara Lee, een aandeel D.E. Master Blenders 1753 én een dividend uit te keren van $ 3 per aandeel.[2]

Op 12 juni 2012 ging de handel in aandelen D.E Master Blenders 1753 van start op NYSE Euronext te Amsterdam. De onderneming is actief in Europa, Brazilië, Australië en Thailand en telt ongeveer 7.500 medewerkers wereldwijd.[3]

Kort na de beursintroductie ontdekte het bedrijf bij het opmaken van de jaarcijfers 2012 boekhoudkundige onregelmatigheden bij de Braziliaanse activiteiten.[4] Oninbare vorderingen, voorraden en verkopen zouden onjuist in de administratie zijn verwerkt. De aanpassingen leidden tot een afname van het eigen vermogen met € 85-95 miljoen en van het resultaat met circa € 45-55 miljoen over het gebroken boekjaar 2012.

In oktober 2012 werd het aandeel D.E Master Blenders 1753 opgenomen in de de AEX index. Het bedrijf nam de plaats in van Tom Tom, dat degradeerde naar de AMX Index.

Overnamebod

Op 28 maart 2013 maakte D.E Master Blenders 1753 bekend onderhandelingen te voeren met een groep Duitse investeerders onder leiding van Joh. A. Benckiser (JAB) om DE over te nemen.[5] De Duitse investeerders waren al grootaandeelhouder in het bedrijf en overwogen een bod te doen van € 12,75 per aandeel.[5] Op 18 september 2013 werd het bod onvoorwaardelijk. JAB, via investeringsgroep Oak Leaf, had op dat moment 91,84% van de aandelen in handen.[6] Pierre Laubies werd de nieuwe CEO. De Fransman heeft ruim 25 jaar ervaring in de consumentengoederenindustrie en werkte het grootste deel van zijn loopbaan bij het Amerikaanse bedrijf Mars. Daar was hij topman van de huisdiervoedingactiviteiten.[6] De Nederlander Bart Brecht werd bestuursvoorzitter en Jan Bennink stapte op.[6]

Fusie met Mondelez

In mei 2014 maakten D.E Master Blenders 1753 en het Amerikaanse Mondelez bekend hun koffieactiviteiten te willen samenvoegen.[7] Mondelez maakt gebruik van de merknamen Jacobs en Carte Noire en behaalde een omzet van € 2,9 miljard.[7] De combinatie wordt het grootste koffiebedrijf ter wereld en zal verder gaan onder de naam Jacobs Douwe Egberts. JAB wordt voor 51% eigenaar van de joint venture en Mondelez krijgt met 49% een minderheidsbelang.[7] Mondelez ontvangt verder nog € 3,6 miljard voor zijn inbreng.[7] Op 5 mei 2015 werd toestemming gekregen van de Europese Commissie, op voorwaarde dat Mondelēz haar Carte Noire-activiteiten in de Europese Economische Ruimte afstoot, dat Douwe Egberts haar Merrild-activiteiten verkoopt en dat Douwe Egberts haar Senseo-merk in Oostenrijk in licentie geeft.[8]

Merken en deelbedrijven

Merken

Verantwoord ondernemen

Volgens het bedrijf zelf heeft DE een beleid gericht op het duurzaam verbeteren van de economische en sociale positie van kleine boeren. In 2002 werd daartoe de DE Foundation opgericht. Deze ondersteunt koffieboeren in het verbeteren van kwaliteit en duurzaamheid van teelt waarbij de certificering van Utz Certified als standaard dient.

In 2004 deed de Koffiecoalitie onderzoek naar de bedrijfsvoering van DE. De werkomstandigheden op plantages in Kenia en Brazilië waar DE koffie inkoopt bleken verre van optimaal: geconstateerd werden schending van arbeidsrechten, lonen onder het bestaansminimum, kinderarbeid, gezondheidsklachten door onbeschermd gebruik van pesticiden, seksuele intimidatie van vrouwen en bedreiging van mensen die lid willen worden van een vakbond. Volgens het onderzoek was 4% van de omzet in Nederland afkomstig van duurzaam geproduceerde koffie.

In 2006 heeft Douwe Egberts “Burendag” in het leven geroepen. In 2008 ontstond de samenwerking met het Oranje Fonds. Met Burendag willen beide organisaties mensen dichter bij elkaar brengen. Douwe Egberts verzorgt de koffie die tijdens de activiteiten wordt geschonken. Het Oranje Fonds biedt mensen in buurten een financiële bijdrage om op Burendag activiteiten uit te voeren.

In 2007 verloor DE een rechtszaak[9] tegen de provincie Groningen. De voorzieningenrechter bepaalde dat de provincie bij openbare aanbesteding mag eisen dat koffie voldoet aan het Max Havelaar-keurmerk, dat zich specifiek op verbetering van de positie van kleine koffie boeren richt. Naar aanleiding van een soortgelijke aanbesteding van de provincie Noord-Holland is de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen de Nederlandse Staat gestart. Eind 2011 is deze procedure voor het Hof van Justitie van de Europese Unie geweest, in het advies van de advocaat-generaal is alsnog vastgesteld dat dit in strijd is met Europese Aanbestedingsregels, maar een definitieve uitspraak is nog niet gedaan.[10] De uitspraken hebben gevolgen voor het inkoopbeleid van de Nederlandse Rijksoverheid en alle lagere overheden, die in 2010 voor 100 dan wel 50 procent duurzaam gaan inkopen. In een onderzoek van Oxfam International naar de bijdragen van de vier grote internationale koffiebranders (Nestlé, Kraft, Sara Lee en Procter & Gamble) blijkt dat Sara Lee zo'n 2 - 2,5% van het marktaandeel wereldwijd duurzaam geproduceerde koffie inkoopt. Sara Lee heeft de doelstelling aangenomen om in 2008 in totaal 20 miljoen kilo duurzame koffiebonen te kopen. Het streven van het concern is “om binnen afzienbare tijd” alleen maar duurzame koffie te verkopen.

In 2010 heeft Douwe Egberts een nieuw duurzaamheidsprogramma gepubliceerd: “Van teelt tot kop”. In dat jaar was het volume duurzaam gecertificeerde koffie van Sara Lee gegroeid naar 40 miljoen kilo. Sara Lee is de grootste afnemer van UTZ certified koffie wereldwijd. Sara Lee maakte bekend tot 2015 het volume duurzame koffie verder uit te bouwen tot totaal 350 miljoen kilo, ofwel meer dan 20% van Sara Lee’s jaarlijkse koffie volume.[11]

In 2011 ontving Douwe Egberts de “Lean & Green” award van de Nederlandse overheid voor de initiatieven op het gebied van duurzame logistiek. De verbeteringen die samen met partners in de logistieke keten worden behaald, reduceren tot 2013 20% CO2-uitstoot. Sinds 2004 werkt Sara Lee al samen met partners Kuehne + Nagel, Nutricia en Unilever in het zogenaamde FLAME netwerk. De onderneming maakte ook bekend in een tweede stoomketel in de fabriek in Joure te investeren, die geschikt is voor koffiedik. Koffiedik uit het productieproces in de fabriek wordt vergist en verbrand ter opwekking van groene energie. De eerste stoomketel voor koffiedik werd in 1967 geplaatst.[12]

Punten

Verzamelde punten van Douwe Egberts koffie en thee

Veel gebruikers van Douwe Egberts-producten in Nederland sparen de waardepunten die zich op de verpakkingen bevinden. 200 waardepunten vertegenwoordigen een waarde van 1 euro. Met de gespaarde punten en eventuele bijbetaling kunnen in Blokker filialen allerlei Douwe Egberts artikelen worden aangeschaft. Tot 25 oktober 2014 verkocht Douwe Egberts deze producten in haar eigen DE-winkels.

Resultaten

De onderneming heeft een gebroken boekjaar dat loopt van begin juli tot eind juni. De cijfers over de drie jaren tussen 2008/2009 tot en met 2010/2011 hebben een pro-forma karakter; het bedrijf bestond toen nog niet als zelfstandige onderneming, maar maakte deel uit van de Sara Lee Corporation. De cijfers zijn opgemaakt met het oog op de beursnotering van D.E Master Blenders 1753.

Als gevolg van een niet correcte weergave van de resultaten in Brazilië in voorgaande jaren, heeft de onderneming de resultaten over 2010/2011 herzien. Het nettoresultaat over dit gebroken boekjaar komt nu uit op € 267 miljoen, circa € 9 miljoen lager zoals weergegeven in het prospectus. Over 2011/2012 werd een resultaat gerapporteerd van € 267 miljoen; worden daar de met Brazilië verband houdende lasten van afgetrokken, dan resteert een nettoresultaat van € 100 miljoen.[13] In 2012/2013 had het bedrijf € 111 miljoen aan speciale kosten. Die hadden betrekking op de herstructurering, de invoering van een nieuw businessmodel en de kosten in verband met de overname door JAB. Na aftrek van deze speciale kosten kwam de winst uit op € 196 miljoen. Deze buitengewone kosten zijn niet in de tabel hieronder verwerkt.

bedragen luiden in miljoenen
Jaar Omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat
2008/2009 Gestegen € 2.235 Gestegen € 346,5 Gestegen € 338,5
2009/2010 Gestegen € 2.316 Gestegen € 346,7 Gestegen € 240,0
2010/2011[14] Gestegen € 2.602 Gestegen € 331,3 Gestegen € 276,0
2011/2012[15] Gestegen € 2.793 Gedaald € 321 Gedaald € 267
2012/2013[16][17] Gedaald € 2.680 Gedaald € 255 Gestegen € 277

Archief

  • In 2007 werden de archieven van Douwe Egberts, betreffende de familie de Jong, van Sara Lee in Utrecht overgedragen aan het Fries Historisch en Letterkundig Centrum Tresoar in Leeuwarden.

Externe link


Monumenten in de buurt van Herenhuis in eclectische stijl met aangebouwd fabrieksgedeelte en kantoor (Douwe Egberts) in Joure

Witte Os De Witte Os (Douwe Egberts)

Midstraat 97
Joure (Gemeente Skarsterlân)
Inleiding De WINKEL-TABAKSFBRIEK genaamd "De Witte Os" is in 1871 door de nazaten van Douwe Egberts aangekocht. Het aangrenzende pand, tege..

Pand onder zadeldak tegen klokgevel met gebeeldhouwde lijsten en aanzetkrullen en beeldhouwwerd in de top

Midstraat 91
Joure (Gemeente Skarsterlân)
Pand onder zadeldak tegen klokgevel met gebeeldhouwde lijsten langs de randen, aanzetkrullen en op de top; daarin de letters G.S.

Mennohuis (doopsgezinde pastorie)

Midstraat 72
Joure (Gemeente Skarsterlân)
Mennohuis. Eenvoudig HERENHUIS met grote vensters, op de verdieping met zes ruiten. Omlijste ingang. Rechts kroonlijst met kleine ornamenten..

Doopsgezinde kerk

Midstraat 70
Joure (Gemeente Skarsterlân)
Doopsgezinde kerk uit 1824. Zaalvormig gebouw onder zadeldak tegen puntgevel, waarboven klokkekoepel. De gevel gevat tussen pilasters. Ingan..

Pand met hoge voorbouw, gepleisterde gevel en zware kroonlijst onder dwars schilddak met forse hoekschoorstenen

Midstraat 81
Joure (Gemeente Skarsterlân)
PAND met hoge voorbouw gedekt door dwars schilddak met forse hoekschoorstenen. gevel gepleisterd. Zware kroonlijst met bloklijst. In het ben..

Kaart & Routeplanner

Route naar Herenhuis in eclectische stijl met aangebouwd fabrieksgedeelte en kantoor (Douwe Egberts) in Joure

Foto's (1)