Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hoekelum: Landhuis in Bennekom

Kasteel Buitenplaats

Edeseweg 124
6721KE Bennekom (gemeente Ede)
Gelderland

Bouwjaar: Laat middeleeuws


Beschrijving van Hoekelum: Landhuis

Omschrijving HOOFDGEBOUW HUIS HOEKELUM. Rechthoekig deels omgracht huis, opgetrokken in rode baksteen onder een afgeplat schilddak met torentje. Het dak is gedekt met gesmoorde Hollandse pannen. Hoekelum is in oorsprong middeleeuws, waarschijnlijk kort na 1542 verbouwd en rond 1735 sterk gewijzigd. Het huis werd wederom in 1846-1849 door de Arnhemse architect Fromberg verbouwd, die onder meer het gebogen zinken dak met torentje met schalmgaten, wijzerplaat en tentdak ontworpen heeft. Het huis werd voor het laatst ingrijpend door Hanrath in 1911-1916 verbouwd, waarbij de hoofdkarakteristiek van het huis werd bewaard, maar waarbij het huis werd verdiept, verhoogd en verbreed en in- en uitwendig vrijwel geheel opnieuw werd opgetrokken. Het huis bestaat uit een souterrain en twee hoge bouwlagen. De voorzijde heeft een symmetrische opzet met centraal de risalerende topgevel met monumentale natuurstenen stoep en omlijste ingang. De hoofdingang bestaat uit een dubbele glasdeur met half rond bovenlicht met spaakroeden. Aan weerszijden een klein venster met diefijzers en in de strek een sluitsteen. Boven de ingang een balkon met smeedijzeren hek (waarschijnhijk van rond 1780, opschrift GWB, vermoedelijk Gerrit Willem van Balveren). Het balkon is bereikbaar via een dubbele door lisenen en kroonlijst omlijste glasdeur met een halfrond bovenlicht met spaakroeden. Aan weerszijden en erboven vensters met sluitstenen. De risaliet wordt afgesloten met een lijst versierd met metopen (rozetten en ramskoppen, laatste wellicht afgeleid van bet wapen van de Van Hoekelums) en trigliefen. Het driehoekig fronton heeft in het tympaan een bekroond wapenschild (Van Balveren) gedragen door leeuwen. Aan weerszijden van de topgevel is een smalle travee, op de hoeken een breed risaliet met twee traveeën. In het souterrain bevinden zich kleine dubbele roedendraaivensters, voorzien van luiken. Deze en de vensters op de bel-etage hebben natuurstenen onderdorpels. De vensters van de bovenbouw bestaan uit stolpramen met een getoogd bovenlicht met erboven een getoogde strek. In de smalle travee een draairaam met bovenlicht. Op kaphoogte twee dakkapellen met bakstenen zijkanten, platdak en stolpraam. Linkergevel: drie vensterassen met vensters als in voorgevel. In souterrain een Hollandse deur. De ophanging van de luidklok is nog aanwezig. Rechter gevel: twee vensterassen. In souterrain een dubbele glasdeur. Achterzijde: symmetrisch opgezette gevel met in het midden een breed uitstekend deel met drie traveeën. Aan weerszijden het terugliggende gedeelte met op de bel-etage een serre waarboven een balkon. De serres zijn voorzien van een rondboogvenster met ijzeren roeden, die in het bovenlicht straalsgewijs uitlopen. De balkons zijn bereikbaar via dubbele glasdeuren. De linker zijn voorzien van luiken, waarvan het onderste deel een paneel en het bovenste deel een persienne. Inwendig: in het huis twee belangrijke elementen van voor de verbouwing door Hanrath: de kelder en de grote zaal, laatstgenoemde versierd met taferelen in stuc met allegorische voorstellingen, Italiaanse monumenten uit de klassieke oudheid en attributen van het buitenleven. aangebracht door de Tiroler stucwerker Lauran Rief in 1787. Bij de sloop van het inwendige in 1913 kwam bij de afbraak van een monumentaal stucplafond het volgende opschrift aan het daglicht: Gestukator von Lauran Rief aus Tirol gebortig mit drei gesellen 1787. In het souterrain een kelder met zware muren en ton- en kruisgewelven, wellicht nog middeleeuws. De bel-etage heeft een vrijwel symmetrische indeling. De vertrekken zijn in de meeste gevallen voorzien van vloeren, houten lambrizeringen enz. aangebracht tijdens de verbouwing van 1911-1916. Via een portaal komt men in de T-vormige traphal en hal. Rechtdoor komt men in de grote zaal, links in de huiskamer en rechts in de eetzaal. Via de twee zalen aan weerszijden komt men in de serres. Belangrijkste onderdelen per ruimte zijn: traphal: houten trap met bordessen; hal: deuren, balkenplafond; grote zaal: op plint en vloer na grotendeels uitgevoerd in stucwerk van de hand van Rief in 1787; de muren zijn geleed door middel van pilasters met een voluut als bekroning; de velden tussen de pilasters zijn versierd met muziekinstrumenten, bladeren, enz. bijeengehouden door strikken; er zijn vier plaquettes versierd met medaillons en allerlei attributen, ontleend aan de Griekse godenwereld; het plafond is versierd met een rand gestileerde bladranken; verder is er een natuurstenen schouw. In de huiskamer bevinden zich betimmeringen en deuren in Hollandse neo-renaissancestijl; verder is er een schouw met tegels en natuurstenen zuilen in Ionische trant; het stucplafond is voorzien van 'graten'. Waardering HUIS HOEKELUM is van algemeen cuituurhistorische en architectonisch belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege de architectonische vormgevinq van het huis, zowel uit- als inwendig als uiting van een vroeg 20ste eeuwse historiserende restauratie van een hoofdgebouw van een buitenplaats door Hanrath; - vanwege de gaaf bewaard gebleven l8de-eeuwse grote zaal met stucdecoraties van de Oostenrijkse stucwerker Lauran Rief; - vanwege de kenmerkende ligging binnen de historische tuin- en parkaanleg. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 514038
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Hoekelum
Hoofdgebouw
Hoofdgebouw
Locatie Tussen Ede en Bennekom
Algemeen
Kasteeltype Landhuis
Huidige functie Trouwlocatie gemeente Ede
Luthers buitencentrum
Gebouwd in voor 1396
Herbouwd in 1735
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  514038

Hoekelum is een kasteel en landgoed tussen Ede en Bennekom.

De oudste vermelding dateert uit 1396, als Randolph van Hoekelum, jagermeester van de hertog van Gelre, ermee beleend wordt. Het moet echter veel ouder zijn, omdat de belening spreekt van “het oude goed te Hoekelum”. Het oudste stenen gebouw ter plekke dateerde uit circa 1325. Hoekelum was toentertijd gekoppeld aan het erfelijke jagermeestersambt.

Vanaf de zestiende eeuw is het goed in bezit van de familie Van Poelwijck, nadien is het diverse malen verkocht. In 1695 werd het gekocht door Hessel van Lawick.

Door vererving kwam het vervolgens in bezit van de families Van Balveren en Van Wassenaer. In 1988 werd het landgoed overgedragen aan het Geldersch Landschap.

Het gebouw werd omstreeks 1735 vrijwel geheel herbouwd, en omstreeks 1914 verbouwd naar ontwerp van Johan Wilhelm Hanrath. Thans is het in gebruik als Luthers buitencentrum en als trouwlocatie van de gemeente Ede.

Landgoed

De oppervlakte van het landgoed, in bezit van Gelders Landschap is 112 ha.[1] Rond het landhuis is een park aangelegd in de stijl van onder andere Johan David Zocher. Door het park met slingerende paden en rechte boslanen is een spreng aangelegd. In het park bevindt zich, naast het hoofdgebouw, nog een aantal andere monumentale objecten[2]:

  • Koetshuis
  • Kinderhuisje
  • Houten paviljoen
  • IJskelder
  • Gele brug
  • Herdenkingsobelisk
  • Dienstwoning
  • Boerderij. Hier wordt op ambachtelijke wijze kaas gemaakt. tevens is het een kampeerboerderij.
  • Bakhuisje
  • Theehuis
  • Huis Noordereng, met moestuinmuur en koetshuis is ook gelegen in deze historische buitenplaats.

Galerij

Externe links


Monumenten in de buurt van Hoekelum: Landhuis in Bennekom

Hoekelum: Kinderhuisje/Rotshuisje

Edeseweg 124
Bennekom (Gemeente Ede)
Omschrijving KINDERHUISJE. Klein huisje op rechthoekige grondslag met afgeschuinde hoeken aan voor(oost-)zijde onder overstekend schildda..

Hoekelum: Paviljoen

Edeseweg 124
Bennekom (Gemeente Ede)
Omschrijving Houten ornamenteel PAVILJOEN. Paviljoen uit ca. 1860, gesitueerd op een glooiing in het park ten noordwesten van het huis opg..

Hoekelum: IJskelder

Edeseweg 124
Bennekom (Gemeente Ede)
Omschrijving IJSKELDER. Bakstenen ijskelder, vermoedelijk in oorsprong uit het einde van de lSde eeuw daterend, bestaande uit een lange ga..

Hoekelum: Obelisk

Edeseweg 124
Bennekom (Gemeente Ede)
Omschrijving OBELISK. Hardstenen obelisk op afgeplat pyramidevormige voeting van rivierkeien, gelegen iets ten oosten van het midden van ..

Hoekelum: Gele Brug

Edeseweg 124
Bennekom (Gemeente Ede)
Omschrijving ORNAMENTELE RONDBOOGBRUG MET IJZEREN LEUNINGEN. Rode bakstenen 19de-eeuwse rondboogbrug in een schuine hoek over de waterloo..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hoekelum: Landhuis in Bennekom

Foto's (35)

Alle 35 foto's weergeven