Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Dickninge, tuin en park in De Schiphorst

Tuin Park Landgoed

Schiphorsterweg 36
7966AC De Schiphorst (gemeente Meppel)
Drenthe

Bouwjaar: ca. 1820 1910 (herinr. tuin) 1820 ca. 1820 1910 (herinr. tuin)
Architect: L.A. Springer (1910) Springer 1910 L.A. Springer (1910)


Beschrijving van Dickninge, tuin en park

HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Dickninge. De aanleg bestaat uit een binnen- en een buitenpark. Waarschijnlijk is de aanleg van het binnenpark in landschapsstijl gerealiseerd kort na de voltooiing van het classicistische huis in 1813. Het BINNENPARK in landschapsstijl wordt omgeven door een gracht, in feite een aftakking van de Reest, en draagt een vrij gesloten karakter met een aantal zichten naar buiten. De gracht dateert uit de tijd van het klooster. Het BUITENPARK ten noorden van de Reest is eveneens door een watergang omgeven en bestaat uit een open grasveld omgeven door opgaand geboomte (zomereik, witte paardekastanje, beuk en gewone esdoorn). Het buitenpark is aan de noordzijde toegankelijk via een houten sierhek en aan de oostzijde via een houten bruggetje. Door beide parken loopt een rondwandeling, die op elkaar aansluiten bij het bruggetje. De structuur van de aanleg wordt gedragen door drie 17de-eeuwse lanen, die bij de toegangsbrug op de grens van binnen- en buitenpark (complexonderdeel nr. 5) samenkomen: de rechte met eiken in driehoeksverband beplante oprijlaan, die uitkomt op de Schiphorsterweg, alwaar zij wordt gemarkeerd door een meervoudig stenen hekwerk met opschrift Dickninge Anno 1817; de zogeheten Koops-allee, de met dubbele rijen eiken beplante laan die loopt vanaf de toegangsbrug in noordwestelijke richting naar de boerderij 't Hogeland en de in noordoostelijke richting lopende enigszins gebogen eikenlaan die met een knik achter het huis Voorwijk langs loopt en eindigt bij de dorpsgrens van De Wijk. Bij de brug komt ook uit de halfverharde weg die via het eveneens tot Dickninge behorende tolhuis en de Beugelenbrug, naar het zuidwestelijk gelegen buurtschap Halfweg leidt. Tussen de lanen liggen nog enkele productiebossen, een hakhoutbos (onder meer zomereik) en enkele bosvakken met beuk en zomereik met slingerpaden, afgewisseld door weilanden. Een licht gebogen pad om het als een parkweide met solitaire bomen en boomgroepen aangelegde gazon, genaamd 'de Aanleg' leidt vanaf de toegangsbrug in zuidwestelijke richting naar het hoofdgebouw en in zuidelijke richting naar de voormalige boerderij 'Het Bouwhuis'. Het huis is ook bereikbaar via een slingerpad door het gazon. Links van 'de Aanleg' ligt een wandelbosje met heuvel waaromheen twee paden liepen, die thans zijn overwoekerd. Oostelijk van de boerderij ligt de rechthoekige gedeeltelijk ommuurde moestuin met vijver. Direct ten zuiden van de boerderij ligt de ijskelder. In de open ruimten voor en achter het huis legde de tuinarchitect Leonard A. Springer in 1910 respectievelijk glooiende gazons met bloemslingers en een bloementuin in de Nieuw Architectonische tuinstijl aan. Van deze geometrische aanleg resteren ten zuiden van het huis nog slechts enige elementen van het buxuspatroon, twee taxussen en enkele bloeiende heesters. Terzijde van het huis staat een monumentale solitaire rode beuk. Vanaf het huis loopt een vista in zuidwaartse richting met vrij zicht op het Reestdal. Langs de buitenrand van het BINNENPARK, parallel aan het riviertje de Reest, loopt een ruime slingerende wandeling rond het huis, waarin ook de boerderij 'Het Bouwhuis' met een deel van haar agrarische percelen met de moestuin is opgenomen. Vanaf het pad zijn verschillende doorzichten. Visserspoel. Deze aanleg was er in elk geval al in 1819, getuige het in de complexomschrijving aangehaalde reisjournaal. Kenmerkend voor de aanleg is het gebruik van sterk en minder sterk gebogen lijnen: binnen de omgrachting is sprake van zwak gebogen lijnen die in perspectief het meest natuurlijk aandoen; buiten de omgrachting is vooral gebruik gemaakt van zwak golvende paden. Een belangrijk deel van de aanleg wordt bepaald door zichtassen in het westelijk deel van het binnenpark. De assen vanuit het huis zijn gericht op de dienstwoning (Schiphorsterweg 42), de noordelijke toegangsbrug, het tolhuis, de rij beuken westelijk van het huis (nieuwe aanplant verstoort dit zicht), een punt zuidwestelijk van het huis naar de duiventoren, de zuidelijke brug, de heuvel aan de zuidzijde van het park. Ten westen van het park in landschapsstijl ligt het omgrachte buitenpark met een rondgaand pad om een wei- annex bouwland (de es). Het door singels en houtwallen omgeven pad heeft deels laanbeplanting van beuken en enkele solitairen (plataan en een 18de-eeuwse eik). Het pad leidt door een zogenaamd 'Kraaienbosje' van gemengd loofhout. Dwars over de es loopt een restant van de oude postweg van Antwerpen naar Groningen. De aanleg bestaat verder uit weiden en laat-18de-eeuwse productiebossen ('Tipbos'), die door twee rechte 17de-eeuwse lanen en enkele slingerpaden wordt doorsneden. Dit gedeelte mist de uitgesproken inrichtingskenmerken van het binnenpark. Beide parken lijken niet in relatie tot elkaar te zijn ontworpen. Waardering HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de historische buitenplaats Dickninge is van algemeen cultuur-, architectuur- en tuinhistorisch belang: - vanwege de relatie met het vroeg-19de-eeuwse (1813) hoofdgebouw, dat door vormgeving en ligging een opvallend monumentaal laat-Empire element is binnen een hoogwaardige vroeg-19de-eeuwse aanleg (1813); - vanwege de bij de buitenplaats behorende aanleg, bestaande uit een vroeg-19de-eeuws omgracht binnenpark in landschapsstijl met monumentale beplanting en wandelingen in en rond het park, en een buitenpark met drie 17de-eeuwse lanen en 18de-eeuwse bosvakken met restanten van slingerpaden; - vanwege het voorkomen van een aantal waardevolle complexonderdelen die ruimtelijk en functioneel met het hoofdgebouw en de aanleg verbonden zijn; - vanwege de hoge ruimtelijke en tuinarchitectonische kwaliteiten. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 513994
Laatste wijziging: 2014-10-11 14:08:13.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Dickninge in de Schiphorst nabij de Wijk anno 2010

Dickninge (ook Dikninge) is een landgoed dat sinds 1998 behoort tot de gemeente De Wolden in de provincie Drenthe, (Nederland). Voor de gemeentelijke herindeling behoorde het tot de gemeente de Wijk. Het landgoed is gelegen ten zuidwesten van de Wijk en strekt zich uit tot aan de Reest; dit is gelijk de provinciegrens met Overijssel. Het landgoed is circa 75 hectare groot. Op het landgoed staat "Huize Dickninge", een statig landhuis met een gracht omgeven. Het landgoed rondom Huize Dickninge is ingericht in Engelse landschapsstijl.

Geschiedenis

Dickninge getekend door Cornelis Pronk in 1732, links het rentmeestershuis en rechts de (resten van) de kerk

In de middeleeuwen heeft op deze plek het aan Maria gewijde benedictijner klooster Dikninge gestaan[1] Het klooster was een voortzetting van de benedictijner abdij van Ruinen, die in 1325 verplaatst werd naar Dickninge. Daar was het klooster al vóór 1248 in bezit van een hof.

Tot de 15e eeuw was Dikninge een zogenaamd dubbelklooster, met gescheiden afdelingen voor nonnen en voor monniken. In de 16e eeuw was het een jufferenstift, dat tot 1598 heeft dienstgedaan. Na de hervorming bleef het klooster nog door achtergebleven nonnen bewoond tot 1652, maar raakte al snel na 1598 in verval. In 1645 werd de kerk afgebroken. Op de tekening van Cornelis Pronk (zie afbeelding) uit 1732 is de vervallen kerk nog te zien. Alleen de toren en een rentmeestershuis met bijgebouw bleven bestaan. Het rentmeestershuis is in gebruik geweest bij diverse leden van twee vooraanstaande Drentse families, de families Struuck en Lunsingh. In 1796 kocht Reint Hendrik de Vos van Steenwijk de gebouwen en liet ze afbreken om op die plaats het huidige Huize Dickninge te laten bouwen, dat in 1813 werd voltooid.[2]

Bengelklokje

Na het overlijden van de laatste Lunsingh maakten zijn nazaten, de gebroeders Tonckens, aanspraak op het uit 1555 daterende bengelklokje. Zij kregen gelijk en het klokje werd verplaatst naar het Huis te Westervelde bij Norg, daar werd het tot in de 20e eeuw gebruikt door de burgemeester van Norg, Eltje Jacob Tonckens, om het personeel te wijzen op de rust- en werktijden.[2][3]

Trivia

  • In 1978 is in een nieuwbouwproject in Norg de straat Dikninge vernoemd naar dit landgoed.
  • Ook de wijk Buitenveldert in Amsterdam kent een straat die Dikninge is genoemd.

Externe links


Monumenten in de buurt van Dickninge, tuin en park in De Schiphorst

Dickninge, toegangshek

Schiphorsterweg 36
De Schiphorst (Gemeente Meppel)
Toegangshek naar het huis Dikninge.

Havixhorst 1 Havixhorst, hoofdgebouw

Schiphorsterweg 36
De Schiphorst (Gemeente Meppel)
Omschrijving onderdeel 1: HUIS, 1753; blokvormig symmetrisch bakstenen gebouw op vierkante plattegrond; twee verdiepingen op kelder; onder..

Havixhorst 2 Havixhorst, park

Schiphorsterweg 36
De Schiphorst (Gemeente Meppel)
Omschrijving onderdeel 2: PARKAANLEG, bestaande uit a. huiseiland met gracht en singel b. voorpark c. wandelbos ad a.: het min of..

Havixhorst 3 Havixhorst, bouwhuizen

Schiphorsterweg 36
De Schiphorst (Gemeente Meppel)
Omschrijving onderdeel 3: BOUWHUIZEN, XVIII; stel identieke bouwhuizen, symmetrisch ter weerszijden van het huis; baksteen , één bouwlaag..

Havixhorst 4 Havixhorst, dam met hek

Schiphorsterweg 36
De Schiphorst (Gemeente Meppel)
Omschrijving onderdeel 4: DAM met HEK, XVIII; over de gracht, in de as van het huis; dam met bakstenen wangen met lage borstwering, gedekt m..

Kaart & Routeplanner

Route naar Dickninge, tuin en park in De Schiphorst