Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Museum Boijmans Van Beuningen: hoofdgebouw in Rotterdam

Gebouw

Museumpark 18
3015CX Rotterdam
Zuid Holland

Bouwjaar: 1929-1935
Architect: A. van der Steur


Beschrijving van Museum Boijmans Van Beuningen: hoofdgebouw

Inleiding: Hoofdgebouw van het MUSEUM Boymans-van Beuningen gebouwd in 1929-'35 in Traditionalistische trant naar ontwerp van A. van der Steur, waarbij ook ideeën van de toenmalige museumdirecteur D. Hannema en buitenlandse voorbeelden betrokken zijn. Omschrijving: MUSEUM opgebouwd uit een carré rondom een gesloten binnenplaats met aan de oostelijke hoeken gekoppeld twee zijvleugels: een rechthoekig iets naar voren geschoven bouwvolume aan het Museumpark en evenwijdig hieraan een T-vormige achtervleugel. Tussen beide vleugels bevond zich oorspronkelijk een buitenhof met onder een luifel aan de westelijke binnengevel een beeldengalerij. Tussen de noordelijke zijvleugel aan het Museumpark en de voorgevel van het carré wordt het museum gemarkeerd door een hoge toren. (In het ontwerp werd al rekening gehouden met eventuele uitbreiding richting Westersingel.) Het museum van twee bouwlagen hoog is volledig onderkelderd en is gebouwd met een betonconstructie. Carré, vleugels en toren zijn boven een onderbouw van gebouchardeerd Oberkirchner zandsteen en een hoge plint van scandinavisch graniet, opgetrokken in donkerrode, speciaal voor het museum vervaardigde, handvormbaksteen. Deze zijn gemetseld in een bijzonder metselverband, waarbij een laag liggende bakstenen wordt afgewisseld door een laag op hun zij rustende stenen. De binnenhof is geheel uitgevoerd in vierkante zandstenen. De vensters en de deuren zijn gevat in stalen profielen. In tegenstelling tot de gesloten verdieping is de begane grond voorzien van stroken rechthoekige vensters met een verticale roedenverdeling. In de westelijke gevel en de gevels van de binnenhof zijn smalle vensters aangebracht. De lage schild- en zadeldaken, die het museum overkappen zijn van draadglas gevat in koperen roeden, rustend op een constructie van staal. In de dakconstructie bevonden zich een aantal inpandige betonnen hemelwaterafvoeren, zodat de gevels verschoond bleven van regenpijpen. De transparante kapconstructie voorzag de verder vrij gesloten museumvertrekken op de eerste verdieping van natuurlijk bovenlicht, terwijl indirect kunstlicht rond een gesloten middenvlak via een raster naar de wanden werd geleid. Dakgoten en omlijstingen zijn van koper. De vierkante, zich licht verjongende toren is aan de hoeken afgeschuind en heeft een transparante ranke in vieren gelede lantaarn met koperen bekroning. In een uitbouw aan de voet van de toren bevindt zich de thans niet meer alszodanig in gebruik zijnde, hoofdingang met een dubbeltraps bordes onder koperen luifels. Via deze ingang bereikt men eerst een tochtportaal en vervolgens een ronde voorhal gevolgd door een geheel in beton overkoepelde elipsvormige centrale hal met bovenlicht, van waaruit het museum kon worden bezocht. Links van de hoofdingang bevindt zich de toegangspoort naar de voormalige buitenhof, waarin een tweede (dienst)ingang onder een luifel met aan de onderzijde een glazen lichtbak. De poort steunt op kolommen en is afgewerkt met een koperen rand. Aan de zuidgevel, de tuinzijde, bevond zich oorspronkelijk een terras dat via een bordes toegang verleende tot de museumtuin. Het interieur heeft een ingetogen karakter met een grote mate van ambachtelijkheid. Het materiaalgebruik is rijk en in het hele museum met grote precisie en consequentie doorgevoerd. De lambrizeringen en de deuren in het gebouw zijn van deels massief en deels gefineerd eiken en hebben koperen omlijstingen. De vloeren bestaan gedeeltelijk uit travertin en deels uit lichtgrijs Wolton. In de hal marmeren wandbekleding van het zogenaamde Bianca del Mare. In de hoofdhal is groen Zweeds graniet verwerkt met een bies van syaniet. In de bibliotheek bevinden zich nog de oorspronkelijke wandvullende boekenkasten en lambrizeringen. In het Auditorium zijn aan weerszijden van de zaal houten loges in de lambrizering opgenomen. In de T-vormige achtervleugel bevinden zich op de eerste verdieping aan de tuinzijde vijf kleine en besloten kabinetten met zij- en bovenlicht. Per kabinet zijn de eikehouten lambrizeringen voorzien van een gestoffeerd bankje, waardoor het besloten huiselijke karakter werd versterkt. In het ronde bovenste deel van de toren, een houtconstructie, bevindt zich een ijzeren spiltrap. Aan de achterzijde, tussen de carré en de zijvleugel, wordt de begane grond met de eerste verdieping verbonden door een van elders afkomstig, zeventiende-eeuws houten trappehuis van Daniël Marot, waarboven zich een in 1928 aan het museum geschonken plafondschildering bevindt van Jacob de Wit (1695-1754). Voorts behoort ook een deel van het niet vaste door Van der Steur ontworpen meubilair tot de museuminventaris. Waardering: In Scandinavisch geïnspireerde, traditionalistische trant uitgevoerd museumgebouw, als hoofdonderdeel van het complex Museum Boymans-van Beuningen van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische en stedenbouwkundige waarde, alsook van grote betekenis als hoogtepunt in het oeuvre van de gemeentearchitect A. van der Steur. Tevens van betekenis vanwege de in het gebouw ondergebrachte (kunst)collecties en vanwege de silhouetwaarde alsook wegens ensemblewaarde met de overige complexonderdelen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 513878
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Museum Boijmans Van Beuningen
Museum Boijmans Van Beuningen
Museum Boijmans Van Beuningen
Opgericht 1849
Locatie Museumpark 18-20, Rotterdam
Coördinaten 51° 55′ NB, 4° 28′ OL
Type Beeldende kunst
Personen
Directeur Sjarel Ex
Overig
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 513878
Architect Adrianus van der Steur
Aantal bezoekers 300.000 (2013)[1]
Detailkaart
Museum Boijmans Van Beuningen
Museum Boijmans Van Beuningen
Website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Museum Boijmans Van Beuningen is een museum voor beeldende kunst, gelegen aan het Museumpark te Rotterdam. Het museum toont creaties op het gebied van beeldende kunst, toegepaste kunst en design. De collectie tekeningen is een van de belangrijkste ter wereld. Boijmans Van Beuningen biedt een overzicht van Nederlandse en Europese kunst, van de vroege middeleeuwen tot in de 21e eeuw. Te zien zijn onder andere de schilderijen 'De kleine toren van Babel' uit 1563 van Bruegel, 'De drie Maria's' van Jan van Eyck, en 'Titus' van Rembrandt, maar ook de 'Lippenbank' van Salvador Dalí. De instelling behoort tot de top van de Nederlandse kunstmusea.

Het museumgebouw uit 1935, ontworpen in jarendertigarchitectuur, omvat naast tentoonstellingszalen een prentenkabinet en een bibliotheek. Verder zijn er een espressobar en een petit restaurant met uitzicht op de museumtuin. Op aanvraag worden rondleidingen gegeven.

Geschiedenis

Het ontstaan van de collectie

Museum Boymans, ca. 1850.

Het museum ontstond dankzij het legaat van de Rotterdamse verzamelaar Frans Jacob Otto Boijmans (1767-1847) aan de stad Rotterdam in 1841. De schilderijen en andere kunstvoorwerpen werden eerst ondergebracht in het historische Schielandshuis. In 1849 werd in Het Schielandshuis het Museum Boijmans geopend.

Brand in Museum Boijmans, 1864 door Cornelis van der Grient en Jan Weissenbruch.

Bij een brand in 1864 ging een deel van de collectie verloren. De collectie werd echter door nieuwe aankopen en door schenkingen gestaag uitgebreid. In 1935 werd een nieuw gebouw betrokken, ontworpen door de stadsarchitect Ad van der Steur.

Vanaf de oprichting hebben particuliere verzamelaars een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van het museum. Aan twee van hen dankt het museum zijn naam. De Utrechtse jurist Frans Jacob Otto Boijmans vermaakte in 1847 zijn kunstcollectie aan de gemeente Rotterdam. Dat was het begin van het museum.

In 1958 verwierf [2] het museum de collectie van havenbaron D.G. van Beuningen. Dat was zo’n mijlpaal dat de naam van het museum werd veranderd in Museum Boijmans Van Beuningen.[3]

Er zijn nog veel meer particuliere verzamelaars aan wie het museum veel te danken heeft. Hun verschillend geaarde belangstelling legde de basis voor de verscheidenheid van de collectie. En dankzij hun gedrevenheid bezit het museum nu als enige in Nederland schilderijen van Van Eyck, Titiaan, Jheronimus Bosch, Pieter Bruegel de Oude en Dalí. In de tweede helft van de twintigste eeuw werden de eigen aankopen van het museum steeds talrijker, maar nog altijd profiteert het museum van de generositeit van verzamelaars. Zo verwierf het museum in 1981 dankzij het echtpaar Van Beuningen-de Vriese een omvangrijke verzameling pre-industriële gebruiksvoorwerpen. In 2004 werd een groot deel van de Koeningscollectie, die in de Tweede Wereldoorlog was verdwenen, aan het museum teruggegeven. In 2005 werd Stichting H+F Mecenaat opgericht; een exclusief samenwerkingsverband van Han Nefkens met Museum Boijmans Van Beuningen. Het H+F Mecenaat stelt zich ten doel op een internationaal niveau hedendaagse kunst en kunstenaars te stimuleren en onder de aandacht te brengen van een nieuw publiek. Met behulp van het H+F Mecenaat zijn verschillende aanwinsten mogelijk gemaakt, zoals de installatie "Laat je haar neer" van Pipilotti Rist en de installatie "Notion Motion" van de Deen Olafur Eliasson.

Op 20 april 2012 ontving het museum een particuliere schenking met een waarde van 30 miljoen euro. De Rotterdamse galeriehouder en kunstverzamelaar Hans Sonnenberg schonk 15 kunstwerken uit zijn privéverzameling met werken van onder meer Constant Nieuwenhuijs, David Hockney en Jean-Michel Basquiat.[4]

Het museumgebouw

Hoofdingang museum Boijmans Van Beuningen aan het Museumpark 18-20

Het museumgebouw werd ontworpen door Ad van der Steur. Van der Steur en de toenmalige museumdirecteur Dirk Hannema hadden één ideaal: het nieuwe museumgebouw moest een plek zijn waar je naartoe ging om van kunst te genieten. Geen overvolle wanden en slecht licht zoals in het 17e-eeuwse Schielandshuis (waar het museum tot dan toe was gevestigd), maar een modern gebouw dat geheel was toegerust voor zijn taak.

In 1971 vond een aanzienlijke uitbreiding plaats aan de linkerzijde van het gebouw. Er werd een expositieruimte gebouwd, die was ontworpen door architect Alexander Bodon. Deze was afkomstig van hetzelfde architectenbureau als de oorspronkelijke architect Van der Steur. De drie enorme, flexibele ruimtes kunnen steeds anders worden ingedeeld afhankelijk van de tentoonstelling. De zalen zijn wit en hebben een diffuus bovenlicht. Alles wat de aandacht van de kunst zou kunnen afleiden is uitgebannen, op het grote raam na dat uitzicht biedt op de tuin.

Omstreeks 1990 werd aan de achterzijde van het museum een paviljoen gebouwd, ontworpen door architect Hubert-Jan Henket, bestemd voor de collectie Van Beuningen-De Vriese (kunstnijverheid en industriële vormgeving).

In 2003 is het tentoonstellingsgebouw door het Vlaamse architectenbureau Robbrecht & Daem Architecten voorzien van een reeks nieuwe zalen, die als een krans om de grote zalen van Bodon heen zijn gesitueerd. In de zalen is gebruikgemaakt van helder en gematteerd glas, beton én hier en daar de oorspronkelijke muur van baksteen. Samen met de bibliotheek aan de straatzijde is dit de recentste uitbreiding van het museum.

Het Collectiegebouw

Op 5 november 2015 stemde de Rotterdamse gemeenteraad in met de wijziging van het bestemmingsplan in het Museumpark, waardoor de plannen voor een bijzonder kunstdepot gerealiseerd kunnen gaan worden, het Collectiegebouw. Op de plaats waar het gebouw wordt gerealiseerd stonden voorheen 255 bomen, "acacia's" Robinia pseudoacacia. Volgens sommige deskundigen verkeerden die bomen in een slechte toestand, en konden ze alleen overleven, als ze werden "verplaatst naar het gemeentelijk bomendepot". Anderen waren het met die zienswijze niet eens, en vonden dat het nieuwe gebouw "het park kapot maakt".[5]

Het Collectiegebouw is ontworpen door architect Winy Maas en moet na voltooiing in 2018 geheel openbaar toegankelijk zijn. Er zullen 70.000 werken te zien zijn, op een totale oppervlakte van ongeveer 15.000 m2.[5] Financieel is de realisatie van 'Het Collectiegebouw' mede mogelijk gemaakt door stichting De Verre Bergen met een schenking van € 17 miljoen[6] en een lening van circa € 35 miljoen tijdens de bouwfase.[7]

De exploitatie moet in de toekomst worden bekostigd uit entreegelden en uit inkomsten uit verhuur van depotruimte aan particuliere kunstverzamelaars. 15 procent van de voor kunst bestemde vloeroppervlakte is daarvoor gereserveerd.[5]

Op vrijdag 17 maart 2017 ging de eerste paal voor het Collectiegebouw de grond in. Het gebouw opent naar verwachting in 2020 de deuren voor het publiek.[5]

Hoogtepunten uit de collectie

Oude schilder- en beeldhouwkunst

In de vaste collectie zijn beroemde meesterwerken van kunstenaars als Jheronimus Bosch, Albrecht Dürer, Pieter Bruegel de Oude en Rembrandt opgenomen.

Moderne kunst

De bezoeker kan het ontstaan van het impressionisme en modernisme volgen met schilderijen van Vincent van Gogh, Edvard Munch, Claude Monet, Kees van Dongen, Paul Cézanne, Kandinsky en Piet Mondriaan. Ook omvat de collectie werken van de surrealistische kunstenaars Salvador Dalí, René Magritte en Man Ray.

Hedendaagse kunst

Met kunstenaars van de nieuwe generatie zoals Matthew Barney, Olafur Eliasson en Maurizio Cattelan speelt het museum in op de internationale kunstzinnige actualiteit.

Valse kunst

Bewijs tegen Han van Meegeren: een verzameling pigmenten

Een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het museum was de aankoop van een valse Vermeer. Han van Meegeren verkocht in 1937 aan het museum, de "pas ontdekte" Emmausgangers van Vermeer. Maar het was geen echte Johannes Vermeer maar een echte Van Meegeren, geschilderd in de stijl van Vermeer zo bleek later. Van Meegeren had veel vooraanstaande kunstkenners, inclusief Boijmans Van Beuningen directeur Dirk Hannema, om de tuin geleid.

Kunstnijverheid en vormgeving

Het museum toont hoe gebruiksvoorwerpen zich gedurende acht eeuwen hebben ontwikkeld. Van middeleeuwse kannen en glas uit de Gouden Eeuw tot de meubels van Rietveld en hedendaags Dutch Design. De gebruiksvoorwerpen uit de collectie zijn te vinden in de ALMA database.

Prentenkabinet

1rightarrow blue.svg Zie Prentenkabinet van Museum Boijmans Van Beuningen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In het prentenkabinet van Museum Boijmans Van Beuningen, gelegen in het gratis toegankelijke entreegebied van het museum, wordt een wereldberoemde collectie prenten en tekeningen bewaard. Regelmatig zijn er wisselende presentaties te zien van prenten en tekeningen uit de collectie. Daarnaast kan de bezoeker werken uit het depot digitaal opvragen en deze op een speciale toontafel bekijken. Een 25 meter lange glazen wand biedt zicht op het volledige depot. Het Prentenkabinet en -depot zijn ontworpen door Marieke van Diemen.

Tentoonstellingen en activiteiten

Museum Boijmans Van Beuningen toont wisselende tentoonstellingen. Grote tentoonstellingen de afgelopen jaren waren onder andere De grote ogen van Kees van Dongen (2010), Hella Jongerius (2010), The Art of Fashion (2009), De weg naar Van Eyck (2012-2013).

De Onderzeebootloods

Museum Boijmans Van Beuningen en het Havenbedrijf Rotterdam willen vijf jaar lang hedendaagse kunstenaars met een internationale reputatie uit nodigen een tentoonstelling of kunstproject te realiseren in De Onderzeebootloods in de haven van Rotterdam. Atelier Van Lieshout was in 2010 de eerste met 'Infernopolis'. De 5000m2 grote loods op het terrein van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij uit 1937 is in omvang vergelijkbaar met de Turbine Hall van Tate Modern in Londen.

Televisie

In 2010 produceerde Museum Boijmans Van Beuningen een eigen kunstprogramma op televisie. Boijmans TV werd uitgezonden op TV Rijnmond. De eerste dertien afleveringen werden in 2010 in totaal 1,5 miljoen keer bekeken. Elke aflevering is na uitzending ook te zien op het online videokanaal van Museum Boijmans Van Beuningen, arttube.boijmans.nl. De dertien afleveringen zijn gebundeld in een dvd-box.

Collectie Online

In de online collectie zijn 6300 kunstwerken en designobjecten uit de collectie van het museum te bekijken. Ruim 400 oude schilderijen en kunstwerken, 500 moderne, 2000 prenten en tekeningen, bijna 3000 designobjecten en 120 kunstwerken gemaakt door Rotterdammers.

Prijs

Op 16 november 2010 won het museum de Museumprijs 2010. Hiermee werd een gratis smartphone versie van de audiotour gemaakt.[8]

Externe links


Monumenten in de buurt van Museum Boijmans Van Beuningen: hoofdgebouw in Rotterdam

Museum Boijmans Van Beuningen: museumtuin

Museumpark 18
Rotterdam
Inleiding: In 1935 in Nieuwe Architectonische tuinstijl, eveneens naar ontwerp van A. van der Steur, aangelegde MUSEUMTUIN, deel uitmakend ..

Museum Boijmans Van Beuningen: tuinmuur en monument voor G.J. de Jongh

Museumpark 18
Rotterdam
Inleiding: TUINMUUR en MONUMENT voor G.J. de Jongh, behorend bij de museumtuin van het complex museum Boymans- van Beuningen. Het monument ..

Museum Boijmans Van Beuningen: Hekwerk voormalige boerderij Muyden

Museumpark 18
Rotterdam
Inleiding: Aan de teruggerooide zuidoostzijde van de museumtuin van het complexmuseum Boymans-van Beuningen en aan de noordzijde van de gra..

Vrijstaand woonhuis

Museumpark 9
Rotterdam
Volgens de principes van het Nieuwe Bouwen in 1931-34 door J.A.Brinkman en L.C. van der Vlugt in opdracht van H.J.Bouve ontworpen geheel VRI..

Chabot Museum

Museumpark 11
Rotterdam
Inleiding: VILLA, in de trant van het Nieuwe Bouwen ontworpen door L. Stokla en gebouwd in 1938 in opdracht van de Rotterdammer Kraaijeveld..

Kaart & Routeplanner

Route naar Museum Boijmans Van Beuningen: hoofdgebouw in Rotterdam