Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Oude Zeesluis Oude zeesluis in Stavoren

Weg En Waterwerk

Noord 16
8715HR Stavoren (gemeente Súdwest Fryslân)
Friesland

Bouwjaar: 1576 1894 (uitbr.) 1979 (rest.)


Beschrijving van Oude Zeesluis Oude zeesluis

Inleiding De "oude zeesluis" te Stavoren -SCHUTSLUIS- ligt aan de noordzijde van het stadje en aan de zuid-oostzijde van de haven. De zeesluis bestond al in de 16de eeuw: in 1576 werd zij beheerd door de Zeedijkbesturen van Wymbritseradiel, Hemelumer Oldeferd en de stad Stavoren. De sluis is in 1894 hersteld, 2.50 m. verlengd en van ijzeren deuren voorzien, hetgeen in de oostelijke beschoeiing van de sluis door een gevelsteen wordt gememoreerd. Aanleiding hiervoor waren onder andere de aanleg, eind 19de eeuw, van de spoorlijn en de bouw van het station ten noorden van de sluizen, en de aanleg van de spoorweghaven voor de veerdienst op Enkhuizen. Tot 1965 is de sluis gebruikt voor het schutten van onder andere vracht- en vissersschepen. Tegenwoordig wordt ze voornamelijk gebruikt voor de recreatievaart en in geval van nood. In 1977 zijn de sluizen gerestaureerd: de sluismuren, beschoeiingen en sluisdeuren zijn hersteld en het wind- en bewegingswerk is vernieuwd; het metselwerk van de sluismuren en sluishoofden is schoongemaakt, opnieuw gevoegd en voor een deel opnieuw opgemetseld. De natuurstenen zijn schoongemaakt en opnieuw gebruikt, de sluisvloer is vernieuwd. De beschoeiingen aan beide zijden van de sluis -uit 1889 en 1933- zijn door azobé-beschoeiing vervangen; de overige onderdelen, zoals trappetjes en bordessen, zijn grotendeels hersteld met zowel bestaande als nieuwe stenen. Bij deze gelegenheid is de brug over de sluis vervangen door een nieuwe, stalen ophaalbrug. Ook deze restauratie wordt door een rechthoekige, natuurstenen gevelsteen gememoreerd. De ophaalbrug valt wegens te geringe ouderdom niet onder de bescherming van rijkswege. Ten noord-oosten van de schutsluis ligt de (vernieuwde) oude haven met enkele in 1880-1884 geplaatste onderdelen (te weten twee havenlichten, een peilschaalhuis, een lichtopstand en twee rolpalen). Deze zijn als complex afzonderlijk beschermd en omschreven. Omschrijving De schutsluis bestaat uit een sluiskolk met betonnen vloer, twee ijzeren sluisdeuren en azobé-beschoeiingen met natuurstenen, geblokte sluishoofden. De sluis is 6.5 m. breed en ongeveer 52 m. lang. Vóór en achter de deuren zijn schotbalksponningen aangebracht. De rondom aangelegde gemetselde trappetjes en bordessen zijn grotendeels nieuw. Waardering De schutsluis, de "oude zeesluis", aan de haven te Stavoren, in aanleg daterend uit de 16de eeuw maar in 1894 verlengd en vernieuwd, is van algemeen cultuurhistorisch belang: - als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en technische ontwikkeling; - als essentieel onderdeel van een groter geheel dat cultuurhistorisch van nationaal belang is; - vanwege de situering, verbonden met de geschiedenis van de stad; - vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met het water; - vanwege de -in hoofdvorm in grote mate aanwezige- architectonische gaafheid; - in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de stedelijke en landschappelijke omgeving; - vanwege de typologische en functionele zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 513626
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sluis Stavoren
Muursteen

Sluis Stavoren is een schutsluis in Stavoren.

Deze sluis in Stavoren is de voormalige zeesluis uit 1576. De nieuwe sluis (1966) ten zuiden van Stavoren is de Johan Frisosluis.

Op een steen in de noordelijke muur van de sluis staat:

Deze ZEESLUIS sedert 1576 beheerd door de Zeedijksbesturen van Wijmbritseradeel c.a., Hemelumer Oldephaert e.a. en de stad Stavoren. Is hersteld 2.50 M verlengd en van ijzeren deuren voorzien in 1894.

Over de westzijde van de sluis ligt een brug. Bij de sluis staat de woning van de sluiswachter en ook Het Vrouwtje van Stavoren. Achter de sluis bevindt zich een kleine jachthaven.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Oude Zeesluis Oude zeesluis in Stavoren

Peilschaalhuis

Havenweg 26
Stavoren (Gemeente Súdwest Fryslân)
Inleiding Het PEILSCHAALHUIS bevindt zich aan de zuidwest-zijde van de haven van Stavoren, ten zuiden van de dammen en is naar het zuidoost..

Lichtopstand Stavoren

bij de haven Haven bij de haven
Stavoren (Gemeente Súdwest Fryslân)
Inleiding De LICHTOPSTAND ('hoge licht') aan de haven van Stavoren bevindt zich ten zuidwesten van de Koijweg, aan het oostelijke uiteinde ..

Havenlichten

Havenweg 26
Stavoren (Gemeente Súdwest Fryslân)
Inleiding De twee HAVENLICHTEN ('lage lichten') staan op de westelijke uiteinden van de zuidelijke en noordelijke dammen van de haven van S..

Rolpalen Twee rolpalen

Havenweg 26
Stavoren (Gemeente Súdwest Fryslân)
Inleiding Aan de westzijde van de twee oost-west gericht havendammen van de haven van Stavoren staan twee ROLPALEN ofwel draaipalen. Deze d..

Nicolaaskerk, kerk, orgel

Voorstraat 69
Stavoren (Gemeente Súdwest Fryslân)
Hervormde kerk, vanwege het orgel met hoofdwerk en rugwerk, in 1785 gebouwd door Meije Wiebes en Wiebe Meijes (lokale huistimmerlieden) met ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Oude Zeesluis Oude zeesluis in Stavoren

Foto's (2)