Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Huis Ter Horst in Loenen

Kasteel Buitenplaats

Hoofdweg 74
7371AK Loenen (gemeente Apeldoorn)
Gelderland

Bouwjaar: 1557


Beschrijving van Huis Ter Horst

Onderdeel 1: HOOFDGEBOUW (Ter Horst). Omschrijving Geheel omgracht, bakstenen kasteel in renaissance-stijl uit 1557 met een front van gepleisterde baksteen in classicistische stijl uit 1792 ontworpen door de Arnhemse architect Roelof Roelofsz. Viervant; bij deze verbouwing werd de oriëntering van het gebouw 180 graden gedraaid. Waarschijnlijk is bij de bouw in 1557 gebruik gemaakt van ouder 15de-eeuws muurwerk (achterste deel). Het op rechthoekige grondslag opgetrokken pand bestaat uit een souterrain, drie bouwlagen en een kapverdieping (bestaande uit twee zolderverdiepingen) onder een met leien gedekt samengesteld zadeldak. Op de nok een houten klokkentorentje uit de laatst genoemde bouwtijd met aan de voorzijde een smeedijzeren torenuurwerk van H. Braakman (1860) en inwendig twee luidklokken van H. Kemper (1724 en 1728); in de toren een opgestelde klok van J.A. Grave (1717). De achter- en zijgevels hebben zogenoemde Gelderse gevels met in- en uitzwenkende contouren van laat-gotisch/renaissance karakter; de gevels bevatten vele bouwsporen van dichtgemetselde vensters, Gotische driepassen en accolade-vormige ontlastingsbogen. De kelderverdieping is ter plaatse van de zijgevel voorzien van keperboogvormig afgesloten kelderlichten. De 18de-eeuwse, gepleisterde voorgevel wordt ter hoogte van de bel-etage geleed door geblokte pilasters van gepleisterde baksteen en daarboven door natuurstenen Ionische zuilen van de kolossale orde die een houten hoofdgestel met fronton dragen. Centraal in de gevel de dubbele toegangsdeur met bovenlicht voorzien van een decoratie. De opbouw van de vensterassen bestaat uit een toogvormig afgesloten kelderlicht en zesruits schuifvensters. De achtergevel, oorspronkelijk de voorgevel, heeft een vooruitspringend excentrisch geplaatst deel van drie traveeën, afgesloten door een Gelderse gevel voorzien van gemetselde, overhoeks geplaatste pinakels, die bollen dragen; de top wordt afgesloten door een hoge pinakel met nisvormige uitsparing; in de top een houten luifel waaronder een hijsinstallatie. Op het dakschild staat een houten sokkel waarop oorspronkelijk een glazen dakkoepeltje (waaronder zich de eikenhouten wenteltrap bevindt). De achtergevel heeft aan de linkerkant de dubbele toegangsdeur bereikbaar via een hoog bakstenen bordes met hardstenen treden tussen gemetselde keermuren. Boven de deur een pilasterdecoratie over drie verdiepingen, die zich in het midden verjongt door middel van gemetselde voluten. Tussen deze pilasterstelling drie vensters: een (verplaatst) meerruits venster, een kloosterkozijn en een meerruits licht. De middelste travee wordt gevormd door een kelderdeur, een meerruits venster en een getralied venster en de rechter travee bestaat uit een kelderlicht en vier boven elkaar geplaatste meerruits vensters. Aan weerszijden van de achtergevel een travee in het terugspringende bouwvolume, waarvan de linker wordt afgesloten door een hoger opgetrokken kroonlijst (1792). In deze linker travee drie bovenelkaar geplaatste meerruits vensters met persiennes; in de rechter travee een smalle trap naar een toegangsdeur waarboven een vierruits licht en een meeruits venster met persiennes. De vrijwel identieke zijgevels kennen een vrij regelmatige invulling van smalle meerruits vensters, vensterlichten met luik, kloosterkozijnen en in het midden van de derde bouwlaag een ovaalvormig venster met ruitvormige roedenverdeling. In de top van deze gevels zijn vliegopeningen aangebracht. Het gehele pand is onderkelderd: de gang, tevens middenas, heeft een spitsboogvormig tongewelf geflankeerd door vierkante ruimten (keuken/opslagruimten) met kruisgewelven. In het INTERIEUR is ondermeer van belang de oorspronkelijke plattegrond met centrale hal en kamers aan weerszijden; achterkamer met rijk gebeeldhouwde zandstenen renaissance schouw, waarvan het fries gedragen wordt door twee figuren van de hand van de beeldhouwer Arndt van Tricht (1557); voorkamer met stucwerk en schouwpartij in Lodewijk XVI-stijl; orginele inrichting van de keuken met plavuizen vloer. Waardering Het HOOFDGEBOUW (Ter Horst) is van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - als voorbeeld van een vrij gaaf bewaard 16de-eeuws buitenhuis in laat-gotisch/renaissance-stijl met een neo-classicistische frontgevel uit 1792 naar ontwerp van architect Roelof Roelofsz. Viervant; - vanwege de oorspronkelijke plattegrond (kelder) en gaaf bewaarde ruimte-indeling en aankleding van het interieur; - vanwege de kenmerkende ligging binnen een classicistische opzet en binnen de historische tuin- en parkaanleg; - vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 513518
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kasteel Ter Horst
Oranjerie van kasteel Ter Horst

Ter Horst ligt ten noordoosten van het Gelderse dorp Loenen aan de weg naar Klarenbeek. In 1557 heeft de toenmalige burgemeester van Arnhem Wynant Hacfort het kasteel laten bouwen.

Geschiedenis

Al voor 1557 heeft hier een kasteel van de hertog van Gelre gestaan, waar de pacht van de Veluwe (in natura) werd opgeslagen. De vloeren van de kelders van kasteel Ter Horst bestaan uit stenen uit 1300. Maar het huis dat hier in die tijd stond, zou zijn verwoest tijdens gevechten rond 1354. Na deze verwoesting is Ter Horst een boerderij geweest, totdat Wynant Hacfort, de toenmalige burgemeester van Arnhem, er in 1557 een kasteel liet bouwen. Dit kasteel had zowel aan beide zijgevels als aan de ingangsgevel topgevels, die typisch zijn voor deze tijd. Rond 1791 is het huis verbouwd en kreeg het haar huidige voorgevel. Deze heeft een statige neoclassicistische stijl en bestaat uit natuursteen. Door deze verbouwing, die werd uitgevoerd door architect Roelof Roelofs Viervant, werd de vroegere achterzijde de voorzijde en andersom. Hiernaast werden tijdens deze verbouwing het huidige voorplein, de bijgebouwen en een brug tussen het kasteel en het voorplein aangelegd. In het linker bijgebouw is een voormalige schuilkapel, die dienst heeft gedaan als rooms katholieke kerk voor Loenen. De kapel heeft een opvallend altaar met bijzondere marmerschilderingen uit 1792. De huidige oranjerie werd vroeger gebruikt als graanschuur, deze schuur stond er al voordat huis Ter Horst werd gebouwd. In die tijd diende deze schuur waarschijnlijk als kerk, dit lijkt waarschijnlijk omdat kerklijsten uit 1557 aangeven dat er in het bisdom van Deventer een kerk stond op het landgoed van kasteel Ter Horst.

Bewoners

De familie Hacfort heeft zeven generaties lang Ter Horst in zijn bezit gehad. In 1862 kwam het huis door een huwelijk in het bezit van de familie Van Wijnbergen. Hierop werden achtereenvolgens de familie Van Lynden en de familie Van Leeuwen bezitters van het kasteel. In 1933 werd het huis en landgoed gekocht door Hendrik Russelman. Sindsdien bleef het huis in bezit van diens familie, tot op heden.

Trivia

Externe links


Monumenten in de buurt van Huis Ter Horst in Loenen

Ter Horst: moestuin met kas, koude bakken, houten en houten schutting

Hoofdweg 74
Loenen (Gemeente Apeldoorn)
Onderdeel 11: MOESTUIN MET KAS, KOUDE BAKKEN EN HOUTEN SCHUTTING. Omschrijving Naast de oranjerie ligt een rechthoekige moestuin a..

Ter Horst: ijskelders

Hoofdweg 74
Loenen (Gemeente Apeldoorn)
Onderdeel 12: IJSKELDERS. Omschrijving Ten oosten van het hoofdgebouw naast het hoenderhok gelegen ijskelders, bestaande uit drie bakstene..

Ter Horst: historische tuin- en parkaanleg

Hoofdweg 74
Loenen (Gemeente Apeldoorn)
Onderdeel 2: HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. Omschrijving De structuur van de gaaf bewaarde formele aanleg uit circa 1800 wordt bepaald ..

Ter Horst: toegangshek

Hoofdweg 74
Loenen (Gemeente Apeldoorn)
Onderdeel 3: TOEGANGSHEK. Omschrijving Aan het begin van de oprit staat een laat-18de-eeuws toegangshek bestaande uit vier geblokte pijler..

Ter Horst: brug

Hoofdweg 74
Loenen (Gemeente Apeldoorn)
Onderdeel 4: BRUG. Omschrijving Naar het voorplein een 18de-eeuwse brug bestaande uit bakstenen halfronde keermuren (circa1791) en een ho..

Kaart & Routeplanner

Route naar Huis Ter Horst in Loenen

Foto's (2)