Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Vleugel van het Stedelijk Gymnasium in Haarlem

Gebouw

Prinsenhof 3
2011TR Haarlem
Noord Holland

Bouwjaar: 1923-1924
Architect: J.W.E. Buys


Beschrijving van Vleugel van het Stedelijk Gymnasium

Inleiding In de jaren 1923-1924 naar Zakelijk-Expressionistisch ontwerp van J.W.E. Buys gebouwde VLEUGEL VAN HET STEDELIJK GYMNASIUM in de noordwestelijke hoek van het Prinsenhof. Deze vleugel werd gebouwd als uitbreiding van het 19de-eeuwse gymnasium dat tegelijkertijd door Buys inwendig werd verbouwd. Het in oorsprong donker gekleurde houtwerk maakte een essentieel onderdeel uit van de architectuur. Het in het verlengde van de oudbouw liggende korte deel van de vleugel werd naderhand met een bouwlaag verhoogd. Deze gymnasium-uitbreiding is het laatste werk dat Buys in opdracht van de Dienst Openbare Werken te Haarlem heeft uitgevoerd. N.B. Het 19de-eeuwse deel van het stedelijk gymnasium aan het Prinsenhof is reeds beschermd als rijksmonument. Omschrijving Op L-vormig grondplan gebouwde vleugel van het Stedelijk Gymnasium bestaande uit drie bouwlagen (parterre, eerste verdieping en tweede verdieping) onder plat dak. De vleugel is opgetrokken in gele baksteen en heeft een skelet van gewapend beton. De architectuur kenmerkt zich door in elkaar geschoven, uitgebouwde en uitgemetselde volumes en lijsten die een nadrukkelijke horizontale en verticale geleding teweegbrengen. De vleugel bestaat uit een kort deel in het verlengde van de oudbouw en een langer deel dat hier in een schuine hoek (ca 100() op aansluit. In de binnenhoek van het lange deel van de vleugel bevindt zich een door twee hogere en dwars geplaatste muurdammen begrensd terugliggend gevelvlak. Dit gevelvlak bevat de hoofdingang onder balkon met daarboven een driedelige verticale vensterreeks met horizontale roedenverdeling. De brede centrale reeks bevat ter hoogte van het balkon een deur die eveneens is voorzien van een horizontale roedenverdeling. Op de borstwering van het balkon staat in witte metalen letters STEDELIJK GYMNASIUM. De latei boven de verticale vensterreeks ligt op dezelfde hoogte als de lateien van de vensters op de tweede verdieping. Boven deze hoogste lateien bevindt zich een fors afsluitend gevelvlak. Links (zuid) van de ingang bevat elke bouwlaag een lokaal met een breed horizontaal venster dat door een muurdam van een smal venster wordt gescheiden. De borstweringen zijn doorgetrokken waardoor een open zuidhoek is ontstaan met op de parterre een klein ommuurd terras en op de verdiepingen balkons. Deze buitenruimten zijn vanuit de lokalen toegankelijk. De open zuidhoek wordt door een overstek op lateihoogte van de tweede verdieping afgesloten. De open zuidhoek sluit aan op een terugliggend en iets lager gehouden volume waarin zich laboratoria bevinden. Op de overgang naar van het hogere naar het lagere volume staat een hoog rechthoekig rookkanaal. Dit rookkanaal vormt tevens de achtermuur (west) van de open zuidhoek. In de kopgevel van het terugliggende blok bevinden zich alleen reeksen horizontale bovenlichten. Dit geldt ook voor de achterzijde (west en noord). Het korte deel van de vleugel bevat eveneens per bouwlaag één lokaal met breed horizontaal venster dat door een muurdam van een smal venster wordt gescheiden. Rechts van het brede venster sluit een licht risalerend gevelvlak aan op de oudbouw. Dit gevelvlak heeft een deur op de parterre en daarboven per bouwlaag een meerruits venster. Waardering De uit 1923-24 daterende, uitwendig grotendeels gaaf bewaarde vleugel van het Stedelijk Gymnasium is van algemeen belang uit architectuurhistorisch en stedenbouwkundig oogpunt vanwege de bijzondere Zakelijk-Expressionistische vormgeving met brede vensterpartijen en de beeldbepalende situering in de noordwestelijke hoek van het Prinsenhof. De vleugel heeft cultuurhistorische betekenis als schoolgebouw voor gymnasiaal onderwijs en is voorts van belang als onderdeel in het oeuvre van J.W.E. Buys. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 513411
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Stedelijk Gymnasium Haarlem
Gym Haarlem.jpg
Algemeen
Locatie Haarlem
Opgericht 1389
Type gymnasium
Denominatie openbaar
Bevoegd gezag Onderwijsstichting Zelfstandige Gymnasia
Personen
Rector Drs. Z. Kwint
Docenten 85
Leerlingen 834
Overig
Website http://www.stedelijkgymnasiumhaarlem.nl/
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs

Het Stedelijk Gymnasium Haarlem is een categoriaal (zelfstandig) gymnasium in Haarlem, het is een van de oudste scholen van Nederland. In 1389 werd een Latijnse school in Haarlem gesticht, hieruit is het Stedelijk Gymnasium voortgekomen.

Historie

Op Sint-Nicolaasdag 6 december 1389 schonk Hertog Aelbrecht van Beyeren, destijds de graaf van Holland, een school aan het Haarlemse stadsbestuur. Deze school zou worden geleid door geestelijken. De school werd gevestigd tussen de Noorder Schoolsteeg en de Zuider Schoolsteeg, in een buurtje ten noorden van de Grote Kerk.

In 1592 werd de school verplaatst naar een gebouw aan de Jacobijnenstraat, dat tot de Reformatie het Cellebroedersklooster huisvestte. In 1864 had de Latijnse school nog maar vijf leerlingen. De gemeenteraad van Haarlem greep daarom in, hief de school op en voegde hem samen met de Hogere Burgerschool. Tien jaar later, in 1874, werd de school een zelfstandig gymnasium. Het vestigde zich in het nieuwe HBS-gebouw aan de Jacobijnenstraat, waar later de dependance van de school werd gevestigd.

Op 1 september 1883 vestigde het gymnasium zich in het pand waar het nu nog steeds zit, dat aan het Prinsenhof. In de jaren ’20 werd de school uitgebreid, er kwam een nieuwe natuurwetenschappelijke vleugel aan de westzijde van het bestaande gebouw.

Het Stedelijk Gymnasium Haarlem was de laatste school in Nederland waar nog op zaterdag (alleen 's ochtends) les werd gegeven; dit is met ingang van het schooljaar 2000-2001, na een reguliere tweejaarlijkse stemming van de leerlingen, afgeschaft.

Huidige situatie

Het Stedelijk Gymnasium Haarlem is midden in de binnenstad van Haarlem gevestigd. De school bestaat uit twee gebouwen. Het hoofdgebouw is gevestigd op Prinsenhof, met daar tegenover een tweede gebouw aan de Jacobijnestraat. Aangezien men in 2005 is begonnen met een grootschalige verbouwing van dit gebouw, werd er tijdelijk les gegeven in een dependance in het Klein Heiligland. Het werk werd enige tijd bemoeilijkt door een zwam in de voorgevel. De verbouwing is inmiddels afgerond en op 18 januari 2008 werd het gebouw weer in gebruik genomen.

Omdat er te veel aanmeldingen waren, heeft de school voor het schooljaar 2008-2009 voor het eerst leerlingen moeten uitloten. Er is de school daarna nog een proces aangedaan van boze ouders omdat hun kinderen uitgeloot waren, de school heeft dit proces gewonnen. Om aan de toegenomen vraag te kunnen voldoen, zijn er plannen gemaakt voor een 'Tweede Stedelijk', een op termijn volledig onafhankelijk tweede gymnasium in Haarlem dat in het schooljaar 2010/2011 zou openen. Wegens geldgebrek is dit plan geannuleerd. Voor het schooljaar 2010/2011 wordt weer geloot.

De school telt nu naar eigen zeggen 839 leerlingen en 91 docenten en onderwijsondersteunende medewerkers. De leerlingen komen uit de hele regio Zuid-Kennemerland, het overgrote deel komt echter uit de gemeentes Haarlem, Bloemendaal en Heemstede.

Tussen het hoofdgebouw van de school en de dependance ligt de voormalige ‘hortus medicus’, die in 1720 werd overgeplaatst van het Kenaupark naar het Prinsenhof. In deze tuin (nu een gemeentelijk plantsoen) groeien nog steeds verschillende kruiden. Aan de westzijde van de ‘hortus’ staat een soort tempeltje, dat in klassieke stijl uitgevoerd is, en in de hortus staat een beeld van Laurens Janszoon Coster.

Bekende leerlingen

Externe link


Monumenten in de buurt van Vleugel van het Stedelijk Gymnasium in Haarlem

Pand met brede lijstgevel met geaccentueerde raamomlijstingen met versieringen

Prinsenhof
Haarlem
Pand met brede lijstgevel met geaccentueerde raamomlijstingen met versieringen, midden 19e eeuw.

Voormalige Hortus Medicus, park met gesmede omheining en 18e-eeuws hek, beeld van Coster

Prinsenhof
Haarlem
V.m. Hortus Medicus, park met gesmede omheining en 18e eeuws hek, beeld van Coster 18e eeuw en porticus, 17e eeuw.

Prinsenhof

Prinsenhof 7
Haarlem
Prinsenhof. In het laatst der 16e eeuw in W. deel Predikherenklooster ondergebracht dat in 1287 gesticht werd achter de grafelijke halle; k..

Pand met gelobde gebogen kroonlijst, beneden verbouwd

Zijlstraat 86
Haarlem
Pand met gelobde gebogen kroonlijst, beneden verbouwd, midden 18e eeuw.

Pand met hoge klokgevel met voluten, horizontale natuurstenen banden enige ronde vensters, gevel met dodekop geverfd, moderne onderpui

Zijlstraat 88
Haarlem
Pand met hoge klokgevel met voluten, horizontale natuurstenen banden enige ronde vensters, gevel met dodekop geverfd, moderne onderpui.

Kaart & Routeplanner

Route naar Vleugel van het Stedelijk Gymnasium in Haarlem

Foto's (3)