Meer dan 63.000 rijksmonumenten


koepelgevangenis: cellengebouw in Haarlem

Gebouw

Harmenjansweg 4
2031WK Haarlem
Noord Holland

Bouwjaar: 1899-1901


Beschrijving van koepelgevangenis: cellengebouw

Omschrijving Op cirkelvormig grondplan opgetrokken CELLENGEBOUW met een hoogte van vijf bouwlagen onder koepel. Het cellengebouw bestaat uit twee evenwijdige ringmuren waartussen over een hoogte van vier bouwlagen de cellen zijn aangebracht. De buitenste ringmuur wordt afgesloten door een op houten klossen rustende gootlijst vanwaar een van luchtopeningen voorziene aankapping de verbinding vormt met de hoger opgetrokken binnenste ringmuur waarop de koepel rust. Het muurwerk is opgetrokken in rode baksteen. In de buitenste ringmuur geven horizontale banden in rode verblendsteen de verdiepingsvloeren aan terwijl muurdammen de buitenste ringmuur in zestig traveeën ter breedte van een cel verdelen. Op het snijpunt van muurdammen en banddecoratie bevinden zich zandstenen blokken. De hoger opgetrokken binnenmuur wordt afgesloten door een in zand- en verblendsteen uitgevoerde kroonlijst waarvan de gootlijst rust op houten consoles. In het vlakke metselwerk van de binnenmuur bevinden zich twintig paarsgewijs geplaatste ventilatieopeningen met kleine uitstekende kappen. Deze ronde openingen worden omkaderd door verblendsteen die op vier punten is verlevendigd met blokjes zandsteen. De constructie van de ijzeren koepel wordt gevormd door dertig halfspanten die in de nok worden verbonden door een ring waarop een vijftienzijdige daklantaarn rust. Rond de lantaarn bevat de koepel een cirkel van achtentwintig vlakke daklichten. Het op gordingen rustende beschot wordt gedekt met zinken losanges. De door een koperen piron bekroonde lantaarn is bekleed met lood. De celvensters in de traveeën van de buitenmuur bevatten houten ramen die deels draai- of schuifbaar zijn. Tussen de dagkanten van de kozijnen is steeds traliewerk geplaatst. Het grotendeels in gele baksteen uitgevoerde interieur bevat vier galerijen die naar de cellen leiden. De cellen hebben nog de oorspronkelijke houten deuren. Er zijn nog twee originele ijzeren spiltrappen die de galerijen met de begane grond verbinden. De vijfde galerij vormde een rondgang ter observatie. Vanuit deze galerij kunnen de ronde ventilatieopeningen met de hand open en dicht worden geschoven. De centrale observatieruimte op de binnenplaats bestaat niet meer. Waardering Het uit 1899-1901 daterende ronde cellengebouw is van algemeen belang uit cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en typologisch oogpunt als laatste van de drie Nederlandse gevangenissen gebouwd volgens het panopticum-type. Voorts is het cellengebouw van belang als hoofdonderdeel van het Haarlemse gevangeniscomplex waarbinnen het naast de individuele waarde als bouwtype een belangrijke ensemblewaarde vervult. Ook is de koepelvorm van beeldbepalende betekenis voor het silhouet binnen dit deel van het Beschermde Stadsgezicht Haarlem. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 513315
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Koepelgevangenis
Koepelgevangenis Haarlem
Koepelgevangenis Haarlem
Locatie Haarlem
Coördinaten 52° 23′ NB, 4° 39′ OL
Oorspr. functie gevangenis
Start bouw 1899
Bouw gereed 1901
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 513312
Architect W.C. Metzelaar
Eigenaar Rijksvastgoedbedrijf
Detailkaart
Koepelgevangenis (Haarlem)
Koepelgevangenis (Haarlem)
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Koepelgevangenis Haarlem

De koepelgevangenis van Haarlem is een voormalige strafgevangenis in de stad Haarlem, Hij was een van de vestigingen van de PI Midden Holland. Het gebouw is een van de drie koepelgevangenissen die Nederland kent. De andere twee bevinden zich in Arnhem en Breda.

De koepelgevangenis van Haarlem werd van 1899 tot 1901 gebouwd door justitiearchitect W.C. Metzelaar. Hij baseerde zich op het ontwerp van zijn vader Johan Frederik Metzelaar die in Breda en Arnhem reeds koepelgevangenissen had gerealiseerd. Net als de andere koepelgevangenissen is ook de koepelgevangenis in Haarlem een monument in de portefeuille van de Rijksgebouwendienst.

In het gebouw zijn vier gestapelde cellenringen met in totaal 400 cellen.

Gevangenis de Koepel in Haarlem is in 2016 gesloten. Daarna is het tijdelijk gebruikt als opvangcentrum voor Syrische vluchtelingen. [1] Anno 2017 zijn er plannen om er een university college in onder te brengen. [2]


Monumenten in de buurt van koepelgevangenis: cellengebouw in Haarlem

koepelgevangenis: administratiegebouw

Harmenjansweg 4
Haarlem
Inleiding Het ADMINISTRATIEGEBOUW bevatte in oorsprong een cellulaire kerk die de hoogte besloeg van de huidige twee bovenste bouwlagen. De..

koepelgevangenis: ringmuur

Harmenjansweg 4
Haarlem
Omschrijving Hoge bakstenen RINGMUUR met aan de buitenzijde steunberen met hardstenen afdekkingen. De bovenbeëindiging is niet oorspronkel..

koepelgevangenis: directeurswoning

Harmenjansweg 2
Haarlem
Omschrijving Op rechthoekig grondplan in overgangsarchitectuur gebouwde DIRECTEURSWONING bestaande uit twee bouwlagen en kapverdieping onde..

koepelgevangenis: verbindingsgang

Harmenjansweg 2
Haarlem
Omschrijving Uit de bouwtijd daterende en aan pleinzijde gesitueerde verbindingsgang tussen administratiegebouw en directeurswoning van het..

koepelgevangenis: tuinhek

Harmenjansweg 2
Haarlem
Omschrijving Smeedijzeren TUINHEK rond de tuin van de directeurswoning ten dele op een stenen voet, met een knik aan de westzijde. Waarde..

Kaart & Routeplanner

Route naar koepelgevangenis: cellengebouw in Haarlem

Foto's (4)