Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Slotplaats 2 De Slotplaats, zonnewijzer in Bakkeveen

Tuin Park Landgoed

Foarwurker Wei 3
9243JZ Bakkeveen (gemeente Opsterland)
Friesland

Bouwjaar: 1750
Architect: waarsch. J.H. Knoop Knoop 1750 waarsch. J.H. Knoop


Beschrijving van Slotplaats 2 De Slotplaats, zonnewijzer

Inleiding De ZONNEWIJZER, gedateerd 1750, bevindt zich in de verdiepte voortuin van het voormalige landhuis 'De Slotplaats'. Het is gedeeltelijk een zogenaamde polaire zonnewijzer. De zonnewijzer is naar alle waarschijnlijkheid vervaardigd door of naar aanwijzingen van J.H. Knoop, die rond 1750 de Jhr. Edzard van Burmania, zoon des huizes, onderwees in de wiskunde en navigatie. De tijdwijzer werd in 1787 beschadigd door geweervuur. De tegenwoordige witte beschildering verhult deze beschadigingen. Het tuinornament staat op het snijpunt van de hartlijnen getrokken vanuit de voordeur door de tuin en tussen de beide gemetselde trappen naar het verdiepte gedeelte van de tuin. De zonnewijzer behoort reeds van oudsher ter plaatse; zij het dat het tuinornament eertijds in de achtertuin stond van een buitenplaats aan de weg, het zogenaamde Blauwhuis, dat in 1837 werd afgebroken. Omschrijving De hardstenen zonnewijzer bestaat uit een een ingesnoerde kolom, met acanthusbladmotief op de voet en spiegelvlakken, waarop de eigenlijke zonnewijzer rust en heeft als bekroning een bol. De eigenlijke zonnewijzer heeft ogenschijnlijk een grillige vorm. De stenen ribben doen dienst als stijlen, waarvan er 22 zijn te tellen; enkele stijltjes beschaduwen elk twee wijzerplaten. De becijfering is in arabische cijfers; alleen de hele uren worden aangegeven. Er zijn vlakke, cilindervormige en holle wijzerplaten. Bij de cilinder aan oost- en westzijde hebben de bovenkanten de vorm van de winterboog en de onderkanten die van de zomerboog. Aan de oostzijde is een zonnetje in reliëf gebeeldhouwd. Waardering De zonnewijzer uit 1750 is van algemeen cultuurhistorisch belang: - vanwege de herinnering aan het vroegere landhuis ter plaatse, - vanwege de hoge mate van belang voor de betekenis en het werk van de mathematicus-hovenier J.H. Knoop, - vanwege de typologische zeldzaamheid in Nederland. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 513173
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Slotplaats
Natuurgebied
Slotplaats
Slotplaats
Situering
Land Nederland
Coördinaten 53° 5′ NB, 6° 15′ OL
Dichtstbijzijnde plaats Bakkeveen
Informatie
Oppervlakte 2 km²
Opgericht 1668
Beheer Natuurmonumenten

De Slotplaats (Fries: slotpleats) is een 200 hectare groot landgoed nabij Bakkeveen. Het gebied is sinds 1997 eigendom van Natuurmonumenten.

Het gebied wordt gekenmerkt door grote brede lanen met veel oude bomen. Het gebied bestaat voornamelijk uit bos, zowel loofbomen als naaldbomen.

Geschiedenis

De Slotplaats werd in 1668 aangelegd toen de familie Aylva een slot liet bouwen, het Blauwhuis genoemd. Dit Blauwhuis werd in 1838 afgebroken. In 1818 verrees achter het Blauwhuis een landgoedwoning, die in 1920 verbouwd is tot de huidige vorm van het theehuis De Slotplaats. Rond 1750 werd begonnen met het aanplanten van het bos als onderdeel van een siertuin. Vanaf het einde van de 19de eeuw zijn de onrendabel geworden gronden ten westen van de Slotplaats aangeplant met productiebos. Deze gronden bestonden voor een groot deel uit gedegradeerde of verlaten middeleeuwse agrarische veenontginningen. De historische verkaveling van deze veenontginningen is nog altijd duidelijk terug te vinden in de huidige landgoedbossen. In het voormalige koetshuis van het slot is een informatiepunt ingericht.

Schans

In het gebied ligt een schans. Deze is in oude staat hersteld. Het gaat hier vermoedelijk om een oefenschans. Hij is door de wiskundige Johann Hermann Knoop ontworpen. Hij heeft naar alle waarschijnlijkheid nooit enige militaire betekenis gehad.


Monumenten in de buurt van Slotplaats 2 De Slotplaats, zonnewijzer in Bakkeveen

Slotplaats 1 De Slotplaats

Foarwurker Wei 3
Bakkeveen (Gemeente Opsterland)
Inleiding Het LANDHUIS "De Slotplaats" is in 1922 ontstaan uit een verbouwing van oudere boerderij ter plaatse. De verbouwing tot landhuis ..

Slotplaats 4 De Slotplaats, bos en tuin

Foarwurker Wei 3
Bakkeveen (Gemeente Opsterland)
Inleiding De aanleg van BOS en TUIN rondom de Slotplaats dateert uit verschillende perioden, respectievelijk de 17de of de 18de eeuw en oms..

Boschzicht

Weverswâl 32
Bakkeveen (Gemeente Opsterland)
Tegenover de Slotplaats gelegen woning waarvan de ermede verbonden schuur een hoog schilddak met korte nok draagt. De woning heeft een zadel..

Slotplaats 3 De Slotplaats, Burmaniazuil

Foarwurker Wei 3
Bakkeveen (Gemeente Opsterland)
Inleiding Het TUINSIERAAD is een zuil, die lokaal bekend staat als de Burmaniazuil. Het object bevindt zich op het snijpunt van het kruisv..

Kop-hals-rompboerderij met lang voorhuis met brede topgevel aan de wegzijde en met topschoorsteen met bord

Foarwurker Wei 5
Bakkeveen (Gemeente Opsterland)
Boerderij van het kop-hals-romptype met lang voorhuis dat gaaf bewaard is gebleven. Brede topgevel aan de wegzijde met drie zesruitsvensters..

Kaart & Routeplanner

Route naar Slotplaats 2 De Slotplaats, zonnewijzer in Bakkeveen

Foto's (1)