Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kantongerecht in Helmond

Gebouw

Weg op den Heuvel 9
5701NV Helmond
Noord Brabant

Bouwjaar: 1906
Architect: W.C. Metzelaar


Beschrijving van Kantongerecht

Inleiding KANTONGERECHT. Gebouwd in 1906 naar ontwerp van de Rijksbouwmeester W.C. Metzelaar. Deze was destijds architect voor het Ministerie van Justitie. Omschrijving Het vrijstaande gebouw heeft een voorgevel van twee bouwlagen en vijf vensterassen; het is d.m.v. een smal eenlaags tussenlid verbonden met een tweelaags bijgebouw en deze bijgebouwen zijn voorzien van een plat dak. Het hoofdgebouw heeft een plat dak met aan voor- en achterzijde een dakschild met leien in maasdekking. De middelste travee van het symmetrische pand risaleert. Boven de hardstenen plint is de voorgevel opgetrokken uit bruine machinale baksteen en is voorts geleed door middel van speklagen van rode machinale baksteen. Zowel de hoeken van het pand als het risaliet worden aangegeven door hardstenen hoekblokken. De middelste travee bevat de ingangspartij met vernieuwde vleugeldeur. Boven de geprofileerde hoekstukken bevindt zich het tweedelige bovenlicht, een geprofileerde hardstenen latei waarboven een segmentboog van rode baksteen en een hardsteen sluitsteen. In de boogvulling bevindt zich een tegeltableau. In het midden het wapen van Nederland, een klimmende gekroonde leeuw in blauw en geel, met aan weerszijden olijfbladranken op een lichtgroen fond. De risaliet heeft op de eerste etage een breed vierlichts venster met een tegeltableau in de boogvulling. In het midden het wapen van Helmond, geflankeerd door takken van eikenblad op een lichtgroen fond. De vensters op de begane grond en de twee linker vensters op de eerste etage hebben een vernieuwde T-indeling, het kozijnwerk is wit geschilderd. De vensters hebben hardstenen dorpels en latei, een segmentboog met een vlechtwerkvulling in de kleuren rood, blauw en geel. De balklagen van de spouwloze muren worden aangegeven door middel van gekrulde ijzeren sierankers. De twee vensters rechts op de eerste etage zijn getoogde schuifvensters met een glas-in-lood bovenlicht met gestileerd symmetrisch patroon. Deze afwijkende venstervorm aan voor-, zij- en achtergevel correspondeert met de bijzondere functie, namelijk zittingszaal. De risaliet doorbreekt de witgeschilderde gootlijst op voluutklosjes en heeft ter hoogte daarvan een rechthoekige hardstenen plaat met de naam kantongerecht. In de toren bevindt zich een gekoppeld zesruits rondboograam. In het dakvlak naast de toren zijn twee dakkapellen met aediculaomlijsting en een gebogen fronton. De toren heeft een gootlijst op klosjes, een tentdak met leien in maasdekking en een gedecoreerde ijzeren windvaan. De linkergevel is blind, in de rechtergevel bevinden zich enkele ramen en centraal een uitgemetselde schoorsteen. Achter het pand bevindt zich een tuin met diverse oude loofbomen, waarschijnlijk daterend uit de bouwtijd. Interieur Achter de entree bevindt zich een tochtportaal en een rechthoekige hal met trappartij. Het merendeel van de paneeldeuren is oorspronkelijk en soms nog voorzien van de oude klinken. Het plafond van de hal bestaat uit troggewelfjes op stalen profielbalkjes. De traptreden en de stootborden zijn van hardsteen. De balustrade heeft een geverniste houten leuning en is verder uitgevoerd in smeedijzer met diverse siermotieven. Op de eerste etage bevindt zich de zittingszaal. Deze zaal bevat een hoge houten lambrizering met kussenindeling en lijst met acanthusbladconsoles. Het gepleisterde plafond heeft een zwaar geprofileerd geometrisch patroon, vanuit een middencirkel met aansluitende velden, vnl. bestaande uit rechthoeken en ruitvormen. Via deze zaal komt men in de in de jaren zestig verbouwde rust- en studiekamer van de rechter. Via een houten steektrap bereikt men de zolderverdieping. De kap is uitgevoerd in grenenhout en voorzien van kraalprofiel. Waardering Het kantongrecht is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als illustratie van de ontwikkeling van de rechtspraak in de negentiende eeuw en als specimen van de typologisch ontwikkeling van de justitiegebouw in kleinere steden. Het heeft architectuurhistorisch belang als voorbeeld van de ontwikkeling van de representatieve, gezag uistralende Rijksbouwkunst en als voorbeeld van het werk van de architect Metzelaar. Het is in- en uitwendig gaaf bewaard gebleven. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 513082
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Het kantongerecht.

Het kantongerecht Helmond was tot 2002 een van de kantongerechten in Nederland. Het gebouw, een rijksmonument, was sindsdien als een van de nevenlokaties van de rechtbank Den Bosch in gebruik. In 2013 sloot de nevenlokatie en werd het pand door de Rijksgebouwendienst afgestoten.

Het kanton

In Helmond is sinds 1838 een kantongerecht gevestigd. Eerder zetelde er een vrederechter. Het bijbehorende kanton is een aantal malen uitgebreid, waarbij het tevens tot een ander arrondissement ging behoren.

1838-1877

Bij de oprichting van het kantongerecht vormde Helmond het derde kanton van het arrondissement Eindhoven. Het omvatte de toenmalige gemeenten: Helmond, Geldrop, Zesgehuchten, Mierlo, Tongelre, Nuenen, Gerwen en Nederwetten, Lieshout, Aarle-Rixtel, Beek en Donk en Gemert.

1877-1934

Het arrondissement Eindhoven werd bij de reorganisatie in 1877 opgeheven en grotendeels toegevoegd aan het arrondissement 's-Hertogenbosch. Het kanton Helmond werd echter toegevoegd aan het arrondissement Roermond. Een aantal gemeenten werden daarbij overgeheveld naar het kanton Eindhoven, terwijl Helmond werd uitgebreid met de gemeenten van het opgeheven kanton Asten.

Sinds 1934

Bij de reorganisatie van 1933 zou volgens het eerste ontwerp de rechtbank in Roermond worden gesloten, waarbij alle Limburgse gemeenten bij het arrondissement Maastricht gevoegd zouden worden. Het voornemen om Roermond te sluiten werd wegens te grote weerstand in de Tweede kamer ingetrokken. Helmond werd uitgebreid met een deel van het opgeheven kanton Veghel. In 1940 voegde de bezetter Helmond bij het arrondissement Den Bosch. Bij de beperkte reorganisatie in 1951 bleef de indeling van Helmond bij Den Bosch gehandhaafd.

Vanaf 2002

In 2002 werd het kantongerecht in Helmond opgeheven. Na nog tot 2013 te zijn gebruikt als nevenvestiging van de rechtbank Den Bosch kwam het gebouw in 2014 in particuliere handen.

Het gebouw

Het kantongerecht werd ontworpen door W.C. Metzelaar, die tussen 1882 en 1913 in totaal 27 kantongerechten ontwierp. Helmond werd gebouwd in 1906. Het is een symmetrisch gebouw in twee bouwlagen met vijf traveeën, waarvan de centrale travee iets naar voren uitspringt. In de bruine baksteen zijn speklagen van rode baksteen aangebracht.


Monumenten in de buurt van Kantongerecht in Helmond

Voormalig patronaat gebouwd in Zakelijke stijl in 1930

Molenstraat 201
Helmond
Inleiding Dienstgebouw, voormalig patronaat gebouwd in Zakelijke stijl in 1930 ten dienste van de Rooms Katholieke kerk. Het fungeert heden..

Gymnastieklokaal bij H.B.S.

Molenstraat 189
Helmond
Het voormalige GYMNASTIEK-EN KLEEDRUIMTELOKAAL is gebouwd in 1867 en nadien diverse keren verbouwd, voor het laatst tussen 1984 en 1986. In ..

Voormalige H.B.S. gebouwd tussen 1865 en 1867

Molenstraat 191
Helmond
De H.B.S. werd in opdracht van de rijksoverheid gebouwd tussen 1865 en 1867. Het pand werd door architect C. Vermeijs opgetrokken in neo-cla..

Fraterhuis-school

Zuid Koninginnewal 49
Helmond
Inleiding FRATERHUIS-SCHOOL, tussen 1873-1875 gebouwd naar ontwerp van architect H.J. van Tulder in neo-gotische stijl. De opdrachtgevers w..

Voormalige Hervormde kerk

Kerkstraat Zuid 19
Helmond
Voormalige Ned. Herv. KERK. In 1847-1848 gebouwd naar ontwerp van A. van Veggel in neo-gotische stijl. Centraal met middentoren, inwendig me..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kantongerecht in Helmond

Foto's (1)