Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Westergasfabriek: Regulatorhuis 2 in Amsterdam

Nijverheid Industrie

Polonceaukade 40
1000AA Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1905
Architect: Isaac Gosschalk


Beschrijving van Westergasfabriek: Regulatorhuis 2

Inleiding Regulateurshuis 2, onderdeel van complex Westergasfabriek In 1905 werd in verband met de toegenomen gasproductie aan de uiterste westzijde van het complex een tweede regulateurshuis toegevoegd, dat in zijn opzet vergelijkbaar was met het eerste regulateurshuis bij de hoofdtoegang. Stilistisch week het gebouw echter af van zijn twintig jaar oudere voorganger, doordat de neo-renaissancistische vormentaal had plaatsgemaakt voor een meer sobere, op het classicisme geïnspireerde vormgeving. Omschrijving REGULATEURSHUIS 2 is opgetrokken als een eenlaags rechthoekige gebouw met kapverdieping onder met pannen gedekt schilddak. Van oorsprong bestaat de begane grond uit één ruimte waarin zich de kranen bevonden. De kapverdieping met eenvoudige houten spantconstructie heeft een vloer die wordt gedragen door fraai bewerkte onderslag- en moerbalken en hardstenen consoles. Typerend voor het gebouw in een sobere classicistische vormgeving zijn de sterke symmetrie in bouwvolume en gevelindeling, de horizontale verdeling in plint, middengedeelte en bekroning, het uit siermetselwerk en natuursteen bestaande fries onder de overstekende en rijkelijk van gootklossen voorziene dakrand en het schilddak met kruisbloemachtige bekroning. Evenals het eerste regulateurshuis heeft het gebouw enkele wijzigingen ondergaan die van invloed zijn geweest op in- en exterieur. Om een bruikbare kelder te verkrijgen is de vloer ongeveer een meter verhoogd. In verband hiermee is de toegangsdeur vervangen en aan de buitenzijde voorzien van een betonnen stoep en zijn aan weerszijden hiervan overkapte trappen naar beneden aangebracht. Inwendig heeft dit geleid tot het verdwijnen van het houten tochtportaal en de twee trappen naar de kelder. Voorts is aan de noordelijke zijgevel een doorbraak gemaakt naar de met het gebouw verbonden portocabine en zijn twee dakkapellen op de driehoekige dakschilden verdwenen. Waardering Voormalig tweede regulateurshuis van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische en typologische waarde en als historisch-functioneel onderdeel van het complex Westergasfabriek. Het regulateurshuis 2 is een goed en relatief ongeschonden voorbeeld van een bedrijfsgebouw van rond de eeuwwisseling in een op het classicisme geïnspireerde stijl. Behalve het nog grotendeels gave exterieur zijn van belang de vanwege zijn afmetingen en oorspronkelijke raampartijen uitzonderlijke binnenruimte, het aan de bovenzijde van de muren rondlopende stenen fries, de gekleurde glas-in-loodramen boven de ingang en de fraaie draagconstructie van de zoldervloer. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 512959
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Westergasfabriek en Haarlemmertrekvaart.

De Westergasfabriek is een voormalige gasfabriek in het Amsterdamse stadsdeel West. Begin 21e eeuw is het terrein helemaal opgeknapt en nu heeft het onder de naam de Westergasfabriek een culturele en recreatieve bestemming.

Gasfabriek

Vroeger voorzag de Westergasfabriek Amsterdam van steenkoolgas, dat voornamelijk werd gebruikt voor verlichting van straten en gebouwen. De Westergasfabriek is in 1883 gebouwd langs de Haarlemmertrekvaart voor het Britse Imperial Continental Gas Association. Destijds was het de grootste steenkolengasfabriek van Nederland. De fabriek stond op zo’n 4 ha grond. Er waren meerdere gashouders, kolenopslagplaatsen, zuiveringsinstallaties, een watertoren en kantoorgebouwen. Bij het ontwerp werd veel aandacht besteed aan de architectuur. De architect Isaac Gosschalk, die de meeste gebouwen van het complex ontwierp, hanteerde een rijke stijl die wel Hollandse neorenaissance wordt genoemd.

Voor het milieu was in die tijd veel minder aandacht. Het wassen van kolen en het vergassen van cokes heeft ervoor gezorgd dat er na de sluiting van de fabriek in de jaren zestig een zwaar vervuild terrein achterbleef.

Vanaf de jaren zestig tot de jaren negentig was het terrein in gebruik als opslagterrein van het Gemeente Energie Bedrijf (GEB). Een deel van de gebouwen (waaronder de watertoren) werd gesloopt, andere bleven behouden. Het oude kantoorgebouw van de gasfabriek werd in 1990 stadsdeelkantoor van het toenmalige stadsdeel Westerpark.

Cultuurpark

Cultuurpark, Westerpark
Het nieuwste deel van het Westerpark met speelvijver op het terrein van de vroegere Westergasfabriek.

In de jaren negentig werden plannen gemaakt om het oude gasfabriekterrein als park in te richten. Het plan hiervoor was kandidaat voor de Floriade in 2002, maar er werd gekozen voor een locatie in de Haarlemmermeer. Uiteindelijk heeft Amsterdam de plannen in vereenvoudigde uitvoering tot stand gebracht.

Het terrein is gesaneerd en er is een park aangelegd. Samen met het oude Westerpark is daardoor een groot stadspark ontstaan. De nog aanwezige historische gebouwen zijn gerenoveerd en worden gebruikt door creatieve en culturele ondernemers. Een deel van de ruimtes wordt verhuurd voor tijdelijke evenementen zoals feesten (Westerunie), festivals, productpresentaties (Westerliefde), theater (MC-Theater) of tentoonstellingen. In het Ketelhuis bevindt zich een bioscoop waar voornamelijk Nederlandse en Europese kwaliteitsfilms worden vertoond. Verder bevindt zich op het terrein diverse horeca zoals het Westergasterras.

Op het terrein vinden vele evenementen plaats. In het verleden het Drum Rhythm Festival en Triple X, in het heden de Amsterdam International Fashion Week, het Holland Festival, Picnic 2006 & 2007, de technofeesten van Awakenings, openluchtconcerten van grote buitenlandse artiesten zoals Peter Gabriel (2007), R.E.M. (2008) John Legend (2007), Nelly Furtado (juli 2008) en Radiohead (2008) onder de naam Live at Westerpark, de Wetenweek, Cinekid en de Kunstvlaai. Verder worden de gebouwen ook veel verhuurd voor bedrijfsevenementen.

Openbaar vervoer

Als men vanaf station Amsterdam Centraal naar de Westergasfabriek wil kan men met buslijn 18 en 21 tot het Haarlemmerplein komen, of met buslijn 22 iets dichterbij, tot het Nassauplein. Verder heeft tramlijn 10 zijn eindhalte in de nabijheid, in de Van Hallstraat. Sinds 2015 wordt op de trams de bestemming 'Westergasfabriek' aangegeven.

Trivia

  • Het televisieprogramma 'De Nieuwste Show' werd in de Westergasfabriek opgenomen.
  • De 3FM Awards van gelijknamige radiozender werden op 22 april 2009 vanuit de Westergasfabriek uitgezonden.
  • De battle-shows van The voice of Holland werden opgenomen in de Westergasfabriek.
  • Vanaf het zesde seizoen (2010-2011) wordt De Wereld Draait Door uitgezonden vanuit de Westergasfabriek.
  • Vanaf het vijfde seizoen (2010-2011) wordt Pauw & Witteman uitgezonden vanuit de Westergasfabriek.
  • Het 125-jarige Jubileum van het Leger des Heils werd in het weekend van 12-13 mei 2012 gehouden in de Westergasfabriek.
  • Vanaf 2015 worden de VEED Awards gehouden in de Westergasfabriek.

Literatuur

  • Cultuurpark Westergasfabriek, Transformatie van een industrieterrein, Olof Koekebakker, NAi uitgevers, 2003
  • Westergasfabriek, het terrein en de gebouwen, een cultuurhistorische verkenning, Kees Somer, Bureau Monumentenzorg Amsterdam, 1998
  • De toekomst van het industrieel verleden, ‘Wandel fuer die Menschen – mit den Menschen’, Stadsdeel Westerpark 1995

Externe links

Afbeeldingen


Monumenten in de buurt van Westergasfabriek: Regulatorhuis 2 in Amsterdam

Westergasfabriek

Polonceaukade 27
Amsterdam
Inleiding Ketelhuis, onderdeel van het complex Westergasfabriek Het gebouw werd in 1901 gerealiseerd als ketelhuis bij de op de uiterste we..

Schutsluis

Haarlemmerweg 20
Amsterdam
Inleiding SCHUTSLUIS, onderdeel van het sluiscomplex Haarlemmervaart, gelegen in de belangrijke verbindingsroute van de Haarlemmervaart. Op..

Sluiswachterswoning annex gemaal

Haarlemmerweg 20
Amsterdam
Inleiding De SLUISWACHTERSWONING annex GEMAAL, onderdeel van het sluiscomplex Haarlemmervaart, is gesitueerd aan de Haarlemmervaart, parall..

ENAM: Fabriekgebouw

Haarlemmerweg 315A
Amsterdam
Inleiding FABRIEK gebouwd voor de Algemene Nederlandsche Electriciteitsmaatschappij (E.N.A.M.), voorheen Ruempol & Co, ontworpen in sobere ..

Westergasfabriek

Gosschalklaan 12
Amsterdam
Inleiding Ketelhuis, onderdeel van het complex Westergasfabriek Het zogenaamde ketelhuis 9 stamt uit 1885 en diende voor de verwarming van ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Westergasfabriek: Regulatorhuis 2 in Amsterdam

Foto's (1)