Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Tjaardastate in Rinsumageast

Boerderij

Van Aylvawei 32
9105KT Rinsumageast (gemeente Dantumadiel)
Friesland

Bouwjaar: ca. 1860 (voorhuis, bedrijfsdeel mog. ouder 1860 ca. 1860 (voorhuis, bedrijfsdeel mog. ouder


Beschrijving van Tjaardastate

Inleiding De grote kop-hals-romp BOERDERIJ staat aan de rand van de dorpsbebouwing ten zuiden van het dorp. De boerderij is gebouwd omstreeks het derde kwart van de 19de eeuw in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant en staat ter plaatse van een voormalige pachtboerderij van Tjaardastate, waarnaar het complex is vernoemd. De oprit naar de enigszins verhoogd liggende boerderij is aan beide zijden beplant met onder meer meidoornhaag. Voor het woonhuis is leilinde en hulst aangeplant. De boerderij ligt met het woonhuis (de 'kop') georiënteerd naar het noorden en bestaat uit drie onderdelen: het woonhuis, het tussenlid (de 'hals') en de schuur (de 'romp'); alle min of meer rechthoekige bouwvolumes. De kop en de hals liggen oostelijk van de middenas van de schuur. Verrijking door detaillering van de boerderij is vooral uitgevoerd aan de noord- en oostgevels die in het zicht lagen; de westgevel is opmerkelijk eenvoudiger. De achterzijde van de schuur heeft de karakteristiek van een in hoofdzaak veeteeltbedrijf. De indeling van de boerderij is omstreeks 1951 gedeeltelijk gewijzigd; de wijzigingen zijn van ondergeschikt belang (ramen). De indertijd aangebouwde bijschuur valt buiten de bescherming van rijkswege wegens te geringe architectonische waarde. Omschrijving Het woonhuis van de boerderij is opgetrokken in bruine bakstenen op een bruin bakstenen trasraam met subtiele tectonische detaillering van de noord- en oostgevels door kopse lagen, rollagen en muizetand-lijsten in een afwijkende kleur; de westgevel is nagenoeg ongeleed. Het woonhuis heeft een kelderverdieping, een woonkamer op de bel-etage en een zolder in de kap; een zadeldak tussen topgevels met schoorstenen en dekborden. De dakschilden zijn gedekt met zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen. Aan drie zijden van het woonhuis zijn kaaskelder- ramen met buitenluiken en diefijzers in een zandlopermotief geschilderd. De kelderramen zijn getoogd met een anderhalfsteens streklaag in reliëf en hebben een afsluitende rollaag. In de oostgevel twee kelderramen en op de bel-etage een klein venster en twee T-vensters. De noordgevel is het meest levendig gedetailleerd; de verticale geleding wordt naast de subtiele kleuraccenten versterkt door een muizentand-lijst en door een strekkenlaag in afwijkende kleur ter hoogte van de rozetankers, welke de bouwlagen markeren. In de noordgevel twee kelderramen, twee T-vensters en in de geveltop twee kleine T-vensters als zolderramen. De uitkragende waterlijst rust op uitkragende aanzetstenen. In de westgevel onder meer twee kelderramen. Het tussenlid, de "hals", heeft aan de westzijde een deur met een bovenlicht en een zesruitsvenster; beide onder een getoogde streklaag met een uitkragende koppenlaag. Op het zadeldak zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen en een vierpans, ijzeren daklicht. In de oostgevel van het tussenlid van links naar rechts: een H-venster, een provisiekelderraam met diefijzers en twee getoogde H-vensters; alle getoogd en voorzien van een strekkenlaag met een uitkragende koppenlaag. De schuur is opgetrokken in bruine bakstenen op een trasraam; het metselwerk heeft een knipvoeg aan de oostgevel en is platvol en gedagd aan de westgevel. Aan de noordzijde een woongedeelte met onder meer een deur en twee H-vensters onder een getoogde strek met uitgemetselde kopse laag. De dakschilden zijn hoofdzakelijk belegd met riet en aan de voorzijde en aan de onderzijde van de zijschilden zes regels dakpannen, respectievelijk zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen en opnieuw verbeterde Hollandse pannen. De dakgoot aan de oostgevel rust op gemetselde gootklossen; op de nokhoeken twee uileborden met windwijzers in de vorm van een pijl. In de oostgevel zestien ijzeren stalramen met een gefacetteerde roedeverdeling met deels oorspronkelijk blauw glas als muggenwering. In de westgevel onder meer vijf ijzeren negenruits schuurramen. Het INTERIEUR van de boerderij is gedeeltelijk gewijzigd door veranderend gebruik van de ruimten. Tot de waardevolle INTERIEURONDERDELEN behoren onder meer de betegeling van de verschillende vertrekken met witjes en in de kamer van de hals met lineaire patronen en een meander-bies aan boven- en onderzijde. De melkkelder heeft trog-gewelfjes en een rood gepigmenteerde betonvloer; de binnenluiken van de kelder zijn eveneens rood. In de schuur vijf gebinten op bakstenen poeren met in de veestalling houten koeschotten. Op de schuurzolder een gemetseld spekhok in gele Friese bakstenen. Waardering De kop-hals-romp boerderij uit het derde kwart van de 19de eeuw is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: - vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp; - vanwege het bijzondere materiaalgebruik en ornamentiek, in het bijzonder van de blauwe stalramen en de betegeling in de hals; - als hoofdonderdeel van een complex met een herinneringswaarde aan de voormalige bezittingen van de belangrijkste state ter plaatse, waarnaar het complex is vernoemd; - vanwege de bijzondere betekenis van de boerderij aan de rand van de dorpsbebouwing in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de dorpse en landschappelijke omgeving; - vanwege de redelijke tot hoge mate van architectonische gaafheid van het exterieur; - vanwege de redelijke mate van oorspronkelijkheid van interieuronderdelen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 512847
Laatste wijziging: 2014-10-11 14:32:19.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Tjaardastate in Rinsumageast

Tjaardastate, duiventil annex kleinveehok

Van Aylvawei 32
Rinsumageast (Gemeente Dantumadiel)
Inleiding De DUIVENTIL achter de boerderij, genaamd Tjaardastate, is zeer waarschijnlijk een herinnering aan de bezittingen van de voormali..

Rechthuis Voorm. rechthuis annex herberg

Rjochthússtrjitte 1
Rinsumageast (Gemeente Dantumadiel)
Vijf traveeën breed onderkelderd pand met verdieping onder schilddak met hoekschoorstenen. In de vensterdammen pilasters. Op de verdieping ..

Woning onder twee schilddaken met hoekschoorstenen en dakkapel met fronton voor het voorste dak

Thomas Sjolles Siniawei 9
Rinsumageast (Gemeente Dantumadiel)
Woning onder twee schilddaken achter elkaar ieder met hoekschoorstenen. Voor het voorste dak een dakkapel met fronton. Vensters met zes ruit..

Woning met omlijste deurpartij en zesruitsvensters onder schilddak met Vlaamse dakkapel

Thomas Sjolles Siniawei 11
Rinsumageast (Gemeente Dantumadiel)
Woning onder schilddak met Vlaamse dakkapel. Omlijste deurpartij en zesruitsvensters.

Alexanderkerk. Hervormde kerk

Juckemawei 3
Rinsumageast (Gemeente Dantumadiel)
Herv. Kerk. Een der weinige meerbeukige kerkgebouwen van het platteland van Friesland, ontstaan door laatgotische uitbreiding van een 12e ee..

Kaart & Routeplanner

Route naar Tjaardastate in Rinsumageast