Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint Anthonygasthuis, Streekje in Bolsward

Gebouw

Nieuwmarkt 35
8701KK Bolsward (gemeente Súdwest Fryslân)
Friesland

Bouwjaar: 1907 1977 (renovatie)
Architect: J. Dijkstra Azn Dijkstra 1907 J. Dijkstra Azn


Beschrijving van Sint Anthonygasthuis, Streekje

Inleiding Het blokje van acht WONINGEN -het Streekje genaamd- is gelegen aan de zuidzijde van de Nieuwmarkt en in 1907 gebouwd in Overgangsstijl, naar ontwerp van architect J. Dijkstra Azn. Het geheel is gerealiseerd in opdracht van de voogden van het reeds bestaande, neo-classicistische Sint Anthonygasthuis uit 1778, als uitbreiding van het hoofdgebouw, of "Eerste Afdeling" (reeds geregistreerd onder monumentnr. 9864). De voogden kochten in 1906 de woning tegenover het hoofdgebouw van Sjoerd Lycklama à Nijeholt. Vervolgens lieten ze haar afbreken om op het vrij gekomen terrein acht woningen te bouwen. Deze nieuwe woningen vormden samen met het Klein Gasthuis (1867) aan het Laag Bolwerk de Tweede Afdeling. De gasthuisvoogden stichtten de nieuwe woningen voor huisvesting van "...oude, minvermogende weduwen, burgers en burgeressen, niet tot de armbesturen behorende.". Het rechthoekige blokje woningen ligt op een smal erf waarvan de toegang gemarkeerd wordt door een (vernieuwd) hek. Aan de voorzijde liggen smalle voortuinen. De voorgevels zijn naar het westen georiënteerd. In 1953 is in de achtergevels een aantal vensters toegevoegd en zijn in de keukens scheidingswanden van drijfsteen aangebracht. De woningen zijn in 1977 gerenoveerd: aan de achterzijde zijn zij van een aanbouw voorzien waar de sanitaire ruimtes zijn ondergebracht. Het interieur is in geringe mate gewijzigd. De aanbouwen worden niet beschermd wegens te weinig monumentale waarde. Omschrijving Het blokje heeft een rechthoekige plattegrond; de meest noordelijke van de acht woningen is van een hoekrisaliet voorzien, die vanaf de straatzijde zichtbaar is. Na de eerste drie woningen springt de voorgevel licht terug. In het hoekrisaliet met tuitgevel zit in de eerste en in de tweede bouwlaag een T-venster. Hierboven is de gevelsteen aangebracht waarop het stichtingsjaar wordt vermeld. De gevel wordt bekroond door een getrapte toppilaster met bol. De lange voorgevel is uit bruine baksteen opgetrokken, de achter- en zijgevels uit gele baksteen. Voor de decoratieve motieven van het fries, de gevelbanden tussen de vensters, de strekken met driehoekige afsluiting en de plint zijn gele en rode bakstenen toegepast. Het blokje wordt gedekt door een samengesteld, afgeknot dak met zwart geglazuurde gegolfde Friese pannen. Van noord naar zuid volgen de openingen in de voorgevel elkaar op volgens een zich herhalend patroon: twee T-vensters met houten persiennes onder één brede strek, twee houten voordeuren met roosters -onder ondiepe portiek met natuurstenen stoep- en twee T-vensters met luiken en afzonderlijke strek. De indeling van het INTERIEUR van de afzonderlijke woningen is herkenbaar, maar op onderdelen gewijzigd. Origineel zijn enkele interieuronderdelen, zoals de balkenplafonds en enkele houten deuren met panelen en snijwerk in de stijl van de Art Nouveau. Waardering Het blokje van acht woningen aan de Nieuwmarkt 35-45, uitbreiding van het Sint Anthonygasthuis, is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: - als bijzondere uitdrukking van een culturele- en maatschappelijke ontwikkeling; - als toegevoegd onderdeel van een groter geheel dat cultuurhistorisch en architectuurhistorisch van nationaal belang is; - vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp; - vanwege het materiaalgebruik en de ornamentiek; - vanwege de situering in de nabijheid van en de historisch nauwe relatie met (de uitbreiding van) het oude gasthuis; - vanwege de in redelijke mate aanwezige gaafheid van zowel het exterieur als het interieur; - in relatie tot de visuele gaafheid van de stedelijke omgeving; - vanwege de functionele en typologische zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 512828
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint Anthonygasthuis
Nieuwmarkt 38
Nieuwmarkt 38
Basisgegevens
Locatie Bolsward
Gesticht in 15e eeuw
Restauraties 1918-1920, 1998-2006
Architect J. Nooteboom
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 9864

Het Sint Anthonygasthuis is een monumentaal pand in Bolsward in de Nederlandse provincie Friesland.

Geschiedenis

Het gasthuis werd in de 15e eeuw gesticht. Na de bouw van het armhuis Hendrik Nanneshof in 1522 werd het als het rijke gasthuis aangeduid. In de 17e eeuw proveniershuis. In 1778-1784 kwam er naar ontwerp van Jan Nooteboom een nieuw gebouw in Lodewijk XIV-stijl met een middenrisaliet. Het houtsnijwerk in de voogdenkamer en van het fronton op de uitbouw van de achtergevel werd vervaardigd door Hermannus Berkebijl. De tegellambriseringen met bloemstukken in de gangen zijn in 1779 gemaakt door de Bolswarder kleibakkerij. Rond de tuin aan de achterzijde kwamen meerdere uitbreidingen tot stand. In 1867 werd naar ontwerp van Louis Levoir het Klein Gasthuis gebouwd. In 1874 ontstonden naar plannen van H.Bouma de Tuinkamers (Nieuwmarkt 28-36). In 1907 werd naar ontwerp van J. Dijkstra acht woningen van het Streekje (Nieuwmarkt 35-49) gebouwd. Het hoofdgebouw werd in 1958 verbouwd tot appartementen.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Sint Anthonygasthuis, Streekje in Bolsward

Sint Anthonygasthuis

Nieuwmarkt 38
Bolsward (Gemeente Súdwest Fryslân)
ST. ANTONIEGASTHUIS 1778-'81 gebouwd. Negen traveeën brede classicistische gevel geleed door pilasters. De vensters hebben alle 7 x 6 ruitj..

Eenvoudig woonhuis onder schilddak met hoekschoorstenen en aangebouwd pand onder apart zadeldak

Nieuwmarkt 26
Bolsward (Gemeente Súdwest Fryslân)
Eenvoudig WOONHUIS onder schilddak met hoekschoorstenen. Omlijste ingang; zesruitsvensters. Annex een drie traveeën breed pand onder apart ..

Sociëteit De Doele

Nieuwmarkt 24
Bolsward (Gemeente Súdwest Fryslân)
Inleiding De SOCIETEIT De Doele, gelegen aan de Nieuwmarkt te Bolsward, is gebouwd in 1867 in een eclectische vormentaal. Het gebouw staat ..

Doopsgezinde kerk

Skilwyk 29
Bolsward (Gemeente Súdwest Fryslân)
DOOPSGEZINDE KERK. Zaalvormig gebouwtje, welks voorgevel door een ondiep risaliet is geleed, hetwelk is door een tympaan. Omlijste ingang (a..

Woonhuis onder voor afgeschuind zadeldak bekroond door topschoorsteen

Skilwyk 11
Bolsward (Gemeente Súdwest Fryslân)
WOONHUIS onder zadeldak, voor afgeschuind en bekroond door topschoorsteen. Omlijste ingang en bekroning boven de omlijste vensters.

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint Anthonygasthuis, Streekje in Bolsward

Foto's (1)