Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Stadhuis in Heerlen

Gebouw

Geleenstraat 27
6411HP Heerlen
Limburg

Bouwjaar: 1936-1938


Beschrijving van Stadhuis

Inleiding Het STADHUIS is gelegen in het centrum van Heerlen, op de plaats van het voormalige stadhuis, maar richt zich van het centrum af. Het pand is gebouwd tussen 1936 en 1938 naar ontwerp van architect F.P.J. Peutz. Het ontwerp bevat elementen van het Classicisme en het Nieuwe Bouwen en bevat een representatief en een administratief gedeelte. Naast het stadhuis is later het stadskantoor gebouwd met een entree tussen beide panden. Recent zijn in het representatieve gedeelte van het stadhuis langs de centrale trap leuningen aangebracht. Onder de trap is van twee ruimtes één ruimte gemaakt. In het pand zijn uit veiligheidsoverwegingen op een aantal plaatsen branddeuren geplaatst. De burgerzaal is gesplitst in drie ruimtes. In het administratief gedeelte zijn de binnenwanden vervangen. Omschrijving Het STADHUIS heeft hoofdzakelijk een rechthoekige plattegrond, die is verdeeld in twee gedeeltelijk in elkaar overlopende volumes van drie en vier bouwlagen, gelegen onder een plat dak. De scheiding tussen het representatieve en het administratieve gedeelte wordt in het interieur duidelijk. Het pand is gelegen op een aflopend terrein waardoor het souterrain van het representatieve gedeelte op gelijke hoogte ligt met de eerste bouwlaag van administratieve gedeelte. De gevels zijn bekleed met een gelige natuursteen beplating van verschillende formaat en hebben een risalerende plint. De kopse kanten van het gebouw, een klein gedeelte van de aanliggende zijgevels van het representatieve gedeelte en de erker zijn bekleed met relatief kleine delen natuursteen met horizontaal doorlopende voegen. De overige gevels hebben platen van gelijk formaat met horizontaal en verticaal doorlopende voegen. In de gevels bevinden zich vierkante en rechthoekige stalen en recente aluminium vensterkozijnen. Beide venstersoorten hebben de originele roedeverdeling. De vensters in de kopse gevels hebben natuursteen dorpels. De plaats van de venster- en deuropeningen in de gevel zijn gebaseerd op een guldensnede verhoudingen. De VOORGEVEL VAN HET REPRESENTATIEVE GEDEELTE is gedeeltelijk symmetrisch ingedeeld. De entree met een dubbele deur, is gelegen onder een hardstenen balkon en ligt tussen vier hoge rechthoekige vensters in hardstenen lijst. Achter het balkon ligt verdiept een dubbele deur. Verder in de gevel vierkante vensters. De gevel loopt aan de bovenzijde iets naar buiten uit. Rechts voor de LINKERZIJGEVEL staan twee zuilen met bekroning, waarop weer twee zuilen. In dit geveldeel bevinden zich terugliggende horizontale banden en tussen de zuilen liggen rechthoekige vensters. Dit geveldeel loopt aan de bovenzijde iets naar buiten uit en wordt over de volle hoogte gescheiden van een groot, aaneengesloten venster door een regenpijp. Dit vensters over de tweede en derde bouwlaag van de gevel ligt ter plaatse van de trap op de eerste verdieping en wordt aan drie zijden omgeven door vierkante vensters. De souterrainverdieping heeft een rij smalle vensters, die wordt voorgezet in de eerste bouwlaag van de gevel van het administratieve gedeelte. De gevel van het administratieve gedeelte, geheel links, wordt eveneens door een regenpijp gescheiden van het representatieve gedeelte. In de gevel van het administratieve gedeelte bevinden zich twee rijen vierkante vensters waarboven een rij smalle vensters. Geheel links bevinden zich drie kleine vierkante vensters, ter plaatse van het trappenhuis. De VOORGEVEL VAN HET ADMINISTRATIEVE GEDEELTE bevindt zich aan de Geleenstraat en heeft een donkere plint en twee symmetrisch geplaatste entrees met een enkele deur. Rond de entrees zijn kleine en grotere vierkante vensters geplaatst. Centraal in de vierde laag van de gevel is een vlaggenstandaard geplaatst in de vorm van een Pancratiusbeeld van Charles Vos. De RECHTERZIJGEVEL bestaat uit een aantal volumes. Het rechter volume, ter plaatse van het administratieve gedeelte is terugliggend en bevat een rij smalle souterrain vensters, twee rijen met vierkante vensters en een rij met smallere vensters. De gevel ter plaatse van het representatieve gedeelte is meer gesloten. Deze heeft in de eerste laag een rij vensters en een halfronde erker met hoge, smalle vensters ter plaatsen van de burgemeensterskamer. Links van dit gedeelte bevindt zich een risalerend volume ter plaatse van een trappenhuis met drie kleine, smalle vensters. Geheel links nog een geveldeel met drie vierkante vensters. De STRUCTUUR VAN HET INTERIEUR is in redelijke mate in tact. Zowel het representatief als het administratief gedeelte zijn geconcentreerd rond een centrale hal. WAARDEVOLLE INTERIEURONDERDELEN zijn in het representatieve gedeelte de centrale hal met brede trap gelegen tegenover burgemeesterskamer en omgeven door wethouderskamers. In deze hal bevinden zich ronde paddestoel kolommen en de houten deur in omlijsting van burgemeesterskamer. In het administratieve gedeelte van het stadhuis bevinden zich vier panelen van Joep Nicolas gemaakt in 1935-1936, ter herinnering aan "burgemeester Hesselle"; "priester/staatsman Willem Nolens"; "Fr. en C. Honigmann, pioniers van het Heerlense mijnwezen" en "Henri Sarolea, bouwer van den zuider spoorweg". Waardering Het stadhuis van Heerlen is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een bestuurlijke ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de betrokkenheid van architect F. Peutz te Heerlen en het belang van het stadhuis als prominent voorbeeld van het Nieuwe Bouwen binnen het oeuvre van de architect. Verder is het van belang vanwege de bouwstijl, de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp, het materiaalgebruik, de ornamentiek en de bijzondere samenhang tussen interieur en exterieur. Het gebouw is vanwege de ligging en oriëntatie verbonden met de ontwikkeling van Heerlen en van groot aanzien voor de stad. Het stadhuis is voor wat betreft het exterieur en interieur in redelijk tot hoge mate gaaf bewaard gebleven. Bovendien is het stadhuis van algemeen belang en is het architectuurhistorisch zeldzaam en van uitzonderlijk belang. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 512776
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Raadhuis van Heerlen
Voorgevel en linker zijgevel
Voorgevel en linker zijgevel
Locatie Heerlen, Nederland
Start bouw 1936
Bouw gereed 1942
Bouwstijl Nieuwe Bouwen
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 512776
Architect Frits Peutz
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het raadhuis van Heerlen is het dienstdoende gemeentehuis van de gemeente Heerlen. Het is gebouwd naar een ontwerp van architect Frits Peutz en is een rijksmonument.

Geschiedenis

Het raadhuis van Heerlen is een ontwerp van de destijds in Heerlen woonachtige architect Peutz en is gebouwd tussen 1936 en 1942. Het was daarmee het vierde belangrijke ontwerp van Peutz binnen de gemeentegrenzen van Heerlen, na het Huis op de Linde (1931), het Retraitehuis (1932) en het Glaspaleis (1933). Nadien zou hij nog het Royal Theater (1937), de Sint-Annakerk (1953), het gebouw van Vroom & Dreesmann (1958) en de stadsschouwburg (1959) aan het Heerlense stadsgezicht toevoegen.

Aan de achterkant van het raadhuis, aan de Geleenstraat, lag tot de voltooiing van het huidige complex het oude raadhuis van Heerlen. Dit gebouw bleef tot 1941 als gemeentehuis fungeren, doordat de bouw van het nieuwe raadhuis door het uitbreken van de oorlog vertraging had opgelopen.

In 2015 besloot de gemeente Heerlen om het aangrenzende stadskantoor aan de Geleenstraat aan te kopen en te slopen. Het nieuwe stadskantoor moet een opener en meer bij het raadhuis passend gebouw worden.[1]

Beschrijving

Exterieur

Het raadhuis heeft min of meer de vorm van een langgerekte schoenendoos met een rechthoekige plattegrond, twee in elkaar overlopende bouwvolumes van drie en vier verdiepingen, en een plat dak. Door de ligging op een helling, bevindt het souterrain van het voorste, representatieve deel zich op gelijke hoogte met de begane grond van het achterste, administratieve deel. De gevels zijn bekleed met platen geelgrijze natuursteen, die wisselend van formaat zijn, waardoor verschillende patronen zijn ontstaan. De vierkante en rechthoekige vensters hebben stalen en (recent) aluminium vensterkozijnen, in beide gevallen met de originele roedeverdeling. De positionering van de venster- en deuropeningen in de gevel is gebaseerd op de gulden snede.

Opvallend zijn de voor Peutz kenmerkende speelse elementen in de gevels, zoals de asymmetrische plaatsing van deuren en vensters, en de regenpijpen die de verschillende bouwdelen markeren. In de voorgevel bevindt zich boven de entree een loggia met een massief, hardstenen balkon. Dit balkon lijkt door zijn lage positionering en zwaarte de bezoeker te willen verpletteren. Een tweede balkon lijkt aanwezig te zijn in een monumentaal ensemble met twee paar zuilen aan de linker zijgevel, waar zich de Burgerzaal bevindt. Dit 'balkon' blijkt bij nadere beschouwing geen balkon te zijn; de ruimte tussen de kolommen is leeg. Dit naar de klassieke architectuur verwijzend ensemble kan daarmee gezien worden als postmodernistisch avant la lettre. Tevens verwijst het naar het Romeinse verleden van Heerlen en mogelijk ook naar de toenmalige politieke situatie in Europa, waarbij toespraken van dictators vanaf balkons een bekend verschijnsel waren.

Interieur

Centraal in het raadhuis ligt een grote, lichte hal met kenmerkende paddenstoelvormige kolommen, die Peutz ook in het Glaspaleis toepaste. De hal heeft een vide met een glazen dak. Op de begane grond bevindt zich de burgemeesterskamer, omgeven door wethouderskamers. Een grote, brede trap leidt naar de eerste verdieping, waar de raadszaal is gevestigd. Peutz' interesse in de Romeinse oudheid is waarschijnlijk aanleiding geweest voor de gelijkenis van de trap met de tribune van een amfitheater. In het administratieve gedeelte bevinden zich vier panelen uit 1935-36 van Joep Nicolas.


Monumenten in de buurt van Stadhuis in Heerlen

Winkelwoonhuis

Geleenstraat 7
Heerlen
Inleiding WINKELWOONHUIS, gelegen op de hoek van de Dr. Poelstraat en de Geleenstraat in het centrum van Heerlen, was oorspronkelijk in ge..

Winkel- en kantoorpand opvallend gesitueerd aan het raadhuisplein

Dr. Poelsstraat 8
Heerlen
Inleiding WINKEL- en KANTOORPAND opvallend gesitueerd aan het Raadhuisplein en de Dr. Poelsstraat. Het pand werd gebouwd in 1939 naar een o..

Apotheek Claessens

Bongerd 2
Heerlen
Inleiding APOTHEEK, genaamd apotheek Claessens, is gebouwd in 1918 naar ontwerp van architect J. Klijnen te Heerlen en bevat neo-plastische..

Winkelwoonhuis

Geleenstraat 55
Heerlen
Inleiding WINKELWOONHUIS gebouwd rond 1900 in Neo-Gotische stijl naar ontwerp van architect Jos. Seelen te Heerlen. Het pand is een tussenp..

Warenhuis is het voormalige winkelhuis kneepkens

Dr. Poelsstraat 23
Heerlen
Inleiding Het WARENHUIS is het voormalige winkelhuis Kneepkens en is gelegen in de bocht van de Dr. Poelsstraat. Het pand is echter ontworp..

Kaart & Routeplanner


Foto's (4)