Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Soldatenheim in Soesterberg

Militair Object

Kampweg 1
3769DE Soesterberg (gemeente Soest)
Utrecht

Bouwjaar: 1940-1945


Beschrijving van Soldatenheim

Inleiding Nadat Nederland door Duitsland in mei 1940 was bezet, zijn door de Duitsers in september 1940 plannen gemaakt om in Soesterberg, dat vanwege de aanwezigheid van het vliegveld van strategisch belang was, een zogenaamd 'Soldatenheim' of OFFICIERSMESS te bouwen. Het clubgebouw, of te wel 'casino', beschikte over een grote theaterzaal met podium en orkestbak. Deze zaal is ook als bioscoop en eetzaal in gebruik geweest. In de zuidoost vleugel werd een goed geoutilleerde keuken ondergebracht. Zowel de theaterzaal als de keuken worden tegenwoordig nog gebruikt. Het casino is één van de weinige overblijfselen van neoclassicistische nazi-architectuur in Nederland. Direct na de oorlog heeft het gebouw dienst gedaan als opslagplaats. In de jaren vijftig van de 20ste eeuw kreeg het zijn oorspronkelijke functie terug. Toen is aan de noordwest zijde in stijl een vleugel aangebouwd, welke voor de bescherming van ondergeschikt belang is. Omschrijving Een op enige afstand van de openbare weg gelegen officiersmess op T-vormige plattegrond bestaat uit een theaterzaal van twee (hoofvolume) bouwlagen en een (dwarsvleugel) van één bouwlaaag, ieder onder een met romaanse pannen gedekt schilddak met overstek en overhangende bakgoot. De kelder verdieping is in gewapend beton uitgevoerd. Het hoofdvolume is met de nokrichting haaks op de weg gepositioneerd; de dwarsvleugel bevindt zich aan de rechter (zuidoostelijke) zijgevel. De in donkergrijze baksteen uitgevoerde, vlakke gevels worden onder de dakgoot door een natuurstenen ongeprofileerde lijst afgesloten. De gevels hebben grote, licht getoogde vensteropeningen, die door regels en stijlen zijn onderverdeeld zijn in acht of zesruitsramen, elk voorzien van vier ruiten. De ronde tuimelvensters hebben eveneens een roedenverdeling. Beide typen zijn door een travertijnen omlijsting geaccentueerd. De voorgevel aan de zuidwest zijde, heeft een strak symmetrische indeling met in de eerste bouwlaag een in de middenas geplaatste ingangspartij, bereikbaar via een drietredige bordestrap. Deze ingangspartij is door een travertijnen, geprofileerde omlijsting met hoofdgestel geaccentueerd. De toegang bestaat uit twee paar dubbele deuren met roedenverdeling die door middel van een dunne natuurstenen dwarswand van elkaar zijn gescheiden. In de tweede bouwlaag zijn vijf getoogde vensters gezet. De linker zijgevel is dertien vensterassen lang met in de eerste drie rechter assen ronde vensters en de overige assen een hoog opgaand achtruits roedenvenster. Een tweetal vensters is later ten behoeve van een nooduitgang naar beneden doorgetrokken. De rechter zijgevel heeft, vanaf de voorgevel gezien, vier kleine roeden tuimelvensters en een toegangsdeur. De zijgevel van het hoofdvolume achter de dwarsvleugel is wat de indeling betreft vergelijkbaar met de linker zijgevel. In de achtergevel bevinden zich een aantal vensters van de kleedkamers die zich achter de theaterzaal bevinden. De éénlaags dwarsvleugel is acht vensterassen lang met in elke as een getoogd venster met persiennes. In de laatste vensteras is een deur geplaatst, toegankelijk via een brede bordestrap van drie treden. De achtergevel van de dwarsvleugel heeft een vergelijkbare indeling als de voorzijde. In het dakschild is aan deze zijde in elke venstereenheid een dakkapel onder lessenaarsdak geplaatst. Het interieur bevindt zich nagenoeg in oorspronkelijke staat. Achter de ingang ligt een ruime vestibule waar tevens de trap naar de verdieping en de gang van de vleugel op uitkomen. Achter de vestibule ligt de hoge ontvangstruimte dat met een cassetteplafond verfraaid is. De kroonluchters stammen uit de bouwperiode. Twee paar dubbele paneeldeuren geven toegang tot de theaterzaal, die voorzien is van een parketvloer. Opvallend is de hoogte en de lengte van theaterzaal. Achter in de zaal, aan de korte zijde, bevindt zich het podium met ervoor een verdiepte gelegen orkestbak, welke door middel van een luik afgedekt kan worden. Achter het podium bevinden zich twee kleedruimtes (oorspronkelijk waren het er vier). Vermeldenswaardig zijn de pleisterreliëfs in de ruimten rechts van de gang die in de jaren tachtig gedeeltelijk met goudverf zijn geaccentueerd en de grote, in gewapend beton uitgevoerde commandokelders die thans gedeeltelijk als opslagruimten in gebruik zijn. De dwarsvleugel, waar zich onder meer de keuken bevindt, is in de loop der jaren aangepast. Waardering De officiersmess is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als zeldzaam voorbeeld van een 'Soldatenheim' of te wel casino met de kenmerkende vormgeving van de neoclassicistische nazi-architectuur uit de periode 1940-1945. Het is van belang vanwege de ontstaansgeschiedenis, als ontwerp van de bezetter in de Tweede Wereldoorlog. Het gebouw is gaaf wat betreft hoofdvorm, detaillering en materiaalgebruik, zowel wat betreft het exterieur als het interieur. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 512721
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Officierscasino
2014
2014
Locatie Kampweg 1, Soesterberg
Coördinaten 52° 7′ NB, 5° 17′ OL
Oorspr. functie woning
Huidig gebruik Militair verblijfsgebouw
Bouw gereed 1940
Bouwstijl Duits Traditionalisme
Monumentstatus Gemeentelijk monument
Monumentnummer 512721
Rijksvastgoedbedrijf
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
linkerzijde
hoofdingang

Het Officierscasino ook wel Soldatenheim is een gemeentelijk monument aan de Kampweg 1 in Soesterberg in de provincie Utrecht. Een officierscasino was in luchtmachtbegrippen een legeringsgebouw voor officieren met voorzieningen om te kunnen eten, baden, studeren en recreëren.[1]

Soldatenheim

Het pand werd in september 1940, vier maanden na de Nederlandse capitulatie, gebouwd in opdracht van de Duitse Luftwaffe. Het was een 'soldatenheim' dichtbij vliegbasis Soesterberg. De vliegheide van Soesterbergse werd in 1940 door de Duitsers omgebouwd tot bommenwerperbasis. Voor de bouw werden dwangarbeiders ingezet. Het huis zou een geschenk van Goering aan generaal Christiansen geweest zijn. Het benodigde marmer kwam via Mussolini uit Italië. Onder deze 'Feierhalle' waren de commandokelders gevestigd van waaruit de communicatie plaatsvond.

Het casino is één van de weinige overblijfselen van neoclassicistische nazi-architectuur in Nederland. De inrit bevindt zich aan de noordzijde. De muren zijn anderhalve meter dik. Op het hoofdgebouw van twee lagen is en schilddak geplaatst. Aan het hoofdgebouw zijn twee vleugels gebouwd van één bouwlaag, waardoor een Z-vormige plattegrond is ontstaan. In het midden van de symmetrische voorgevel is een inpandig portiek met een hardstenen bordes er voor. In het gebouw is niet veel veranderd. Er is een theaterzaal met orkestbak en de originele parketvloer ligt er nog. Verder is er een officiersmess en een kelder.

KLM

Het casino viel in 1945 bijna onbeschadigd in handen van de Canadezen. Na 1945 werd het pand een jaar lang gebruikt als KLM-internaat voor vliegers, boordwerktuigkundigen en ander personeel. Daarna werd het een tot 1953 het hoofdgebouw van de Vliegmedische Dienst. Na 1953 werden er (luchtmacht) officieren gelegerd van de Vliegbasis Soesterberg en omgeving. Toen dat te klein bleek, werden in de vijftiger jaren van de twintigste eeuw een vleugel en een barak bijgebouwd. Sinds de sluiting van de vliegbasis wordt het casino gebruikt voor beëdigingen, (internationale) militaire conferenties, concerten, galabals, diners, tentoonstellingen en lokale activiteiten.

Defensie verlaat pand

In augustus 2014 vroeg het Rijksvastgoedbedrijf een aantal partijen een plan in te dienen voor het tijdelijk gebruik van dit monumentale pand. ANNA Vastgoed & Cultuur heeft met haar voorstel de opdracht gekregen en op 1 december nam het vastgoedbedrijf het pand over.[2] In het najaar van 2016 werd het pand te koop aangeboden.[3]

Zie ook


Monumenten in de buurt van Soldatenheim in Soesterberg

Egghermonde

Banningstraat 6
Soesterberg (Gemeente Soest)
Inleiding Het landhuis 'Egghermonde' bestaat uit een WOONHUIS met aangebouwd KOETSHUIS dat in 1914 onder de naam 'Bloemheuvel' is gebouwd d..

R.K. begraafplaats "Carolus Borromeus": grafmonument van P.J.Bosch van Drakensteyn

Christiaan Huygenslaan 4
Soesterberg (Gemeente Soest)
Inleiding De rooms-katholieke begraafplaats 'Carolus Borromeus' aan de Kerklaan te Soesterberg is in 1838 aangelegd op een door de adellijk..

R.K. begraafplaats "Carolus Borromeus": graftombe van Jan Hendrik Frederik Bosch van Drakensteyn

Christiaan Huygenslaan 4
Soesterberg (Gemeente Soest)
Inleiding De rooms-katholieke begraafplaats 'Carolus Borromeus' aan de Kerklaan te Soesterberg is in 1838 aangelegd op het door de adellijk..

Beukbergen

Amersfoortseweg 59
Huis ter Heide (Gemeente Zeist)
Inleiding Landhuis van de buitenplaats Beukbergen, in 1910 ontworpen en gebouwd naar ontwerp van architect G.C. Bremer uit Rotterdam in opd..

Zandbergen: hoofdgebouw

Amersfoortseweg 18
Huis ter Heide (Gemeente Zeist)
Omschrijving HOOFDGEBOUW (Zandbergen). Aan de Amersfoortseweg ligt het bakstenen huis Zandbergen dat rond 1754 in sobere classicistische s..

Kaart & Routeplanner

Route naar Soldatenheim in Soesterberg

Foto's (3)