Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hooihuis. In 1904 werd tegen de westzijde een aangekapt gedeelte opgetrokken. Het hooihuis maakt deel uit van een boerderij bestaande uit woning en stal in Watergang

Boerderij

Dorpsstraat 42
1454AM Watergang (gemeente Waterland)
Noord Holland

Bouwjaar: 1881


Beschrijving van Hooihuis. In 1904 werd tegen de westzijde een aangekapt gedeelte opgetrokken. Het hooihuis maakt deel uit van een boerderij bestaande uit woning en stal

Inleiding HOOIHUIS uit 1881 gesitueerd aan de T-splitsing van Dorpsstraat en Kerkweg met de noklijn haaks op de Dorpsstraat. In 1904 werd tegen de westzijde een aangekapt gedeelte opgetrokken. Het hooihuis maakt deel uit van een boerderij bestaande uit woning en stal. NB Woning en stal vallen buiten de bescherming. Omschrijving Het hooihuis staat op een rechthoekig grondplan en is met uitzondering van de zuidgevel geheel gepotdekseld met brede delen. De vierkantsconstructie heeft tussen de vier zware hoekstijlen vier dunnere stijlen. Het hooihuis heeft een zadeldak met zwarte Hollands pannen en een makelaar op elk van de twee nokpunten. Rondom bevinden zich houten goten op gesneden consoles. De zuidzijde, die grotendeels schuilgaat achter de aansluiting met de stal, heeft smal verticaal beschot. Op maaiveldhoogte heeft de zuidzijde een transportdeur. De oostzijde (zijde Dorpsstraat) is geheel blind. De noordzijde (zijde Kerkweg) heeft twee boven elkaar geplaatste laadluiken, één centraal in de wand op maaiveldhoogte en één daarboven. De linkerzijde (W) heeft de genoemde aankapping met verticaal beschot en lessenaardak tot halverwege de wandhoogte. Boven de aankapping is de westgevel blind. Waardering Het hooihuis is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als gaaf bewaard voorbeeld van een object van streekeigen landelijke bouwkunst uit de 19de eeuw. Het hooihuis heeft situationele waarde als onderdeel van het dorpsbeeld van Watergang waarvan het uniek geworden ruimtelijk beeld wordt bepaald door de silhouetten van diverse hooihuizen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 512668
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Hooihuis (Watergang).
Hooihuis te Groot Schermer (omstreeks 1800).

Beluister

(info)

Een hooihuis, kaakberg of koeberg is een regionale variant van de stolpboerderij, die zich kenmerkt door het weglaten van de zijbeuken of een deel daarvan. Hij komt vooral voor in het Waterland, de Zaanstreek en de Beemster. Ook de term blokschuur wordt hiervoor gebruikt.

Een hooihuis bestaat uit een vierkanthoutskelet van twee gebinten, verbonden door dwarsplaten. Het geheel is betimmerd met planken en voorzien van een tentdak. Dubbele dwars- en lengteschoren stabiliseren de constructie. De betimmering bestaat gewoonlijk uit gepotdekselde (overlappende) en zwart geteerde planken. De boerderijen in deze streek waren vrijwel volledig van hout, wat samenhing met de geringe draagkracht van de drassige bodem en de ruime beschikbaarheid van timmerhout van de Zaanse zaagmolens.

In de regel in het hooihuis aangebouwd aan het woongedeelte en de koeienstal van de boerderij; soms is het gebouw vrijstaand. Het geheel noemt men ook wel een hooihuisboerderij.

Het hooihuis moet niet verward worden met de hooiberg, die doorgaans een verstelbare kap heeft, terwijl de betimmering en de schoren ontbreken. Een hooihuis zonder betimmering heet een kapberg.

Boerderijen-onderzoekers meenden lange tijd dat het hooihuis een fase in de ontwikkeling van hooiberg naar stolpboerderij vertegenwoordigde. Die opvatting is achterhaald. De stolpboerderij heeft zich waarschijnlijk ontwikkeld uit de middeleeuwse schuur. Het hooihuis is een variant daarvan, die als een onvolledige of gereduceerde stolp (dus zonder buitenstijlruimten) beschreven kan worden. Dezelfde tendens om de buitenstijlruimten weg te laten, vinden we ook bij de houten woonhuizen in dit gebied.

Hooihuizen komen al kort na het midden van de zestiende eeuw op kaarten voor; de term hoyhuys wordt in 1552 in Westzaan gebruikt; het betrof hier vwaarschijnlijk een kleine stolpboerderij met een aangebouwd woongedeelte. Een synoniem was vermoedelijk berchhuus, dat in de statuten van Haarlem uit 1503 voorkomt; dit ter onderscheiding van de eigenlijke hooiberg of berch.[1]

Pannenhooihuis

Een zeldzaam wordende variant van het gepotdekselde hooihuis is het pannenhooihuis, DIt is een hooihuis waarvan de wanden volledig bekleed zijn met dakpannen of andere vormen van dakbedekking. Hiervan zijn er nog een stuk of tien bewaard.

Bedreigde monumenten

Net als andere traditionele bouwvormen wordt ook het hooihuis in zijn voortbestaan bedreigd. Nieuwe technieken zoals het gebruik van inkuilen en de opslag van hooi in geplastificeerde balen, verdringen de traditionele hooiberg. Veel hooihuizen zijn in recente jaren omgebouwd tot (extra) woonruimte of met de grond gelijk gemaakt.

Externe links

Literatuur


Monumenten in de buurt van Hooihuis. In 1904 werd tegen de westzijde een aangekapt gedeelte opgetrokken. Het hooihuis maakt deel uit van een boerderij bestaande uit woning en stal in Watergang

Hervormde Kerk. Vijfzijdig gesloten gebouw in gotische trant

Dorpsstraat 37
Watergang (Gemeente Waterland)
Herv. Kerk. Vijfzijdig gesloten gebouw in gotische trant, 1642, met voorgevel, XIXa, waarboven een houten torentje. Gebeeldhouwde preekstoel..

Hooihuis

Dorpsstraat 15
Watergang (Gemeente Waterland)
Inleiding HOOIHUIS gebouwd omstreeks 1900. Het hooihuis staat op een lange smalle kavel aan de oostzijde van en haaks op de Dorpsstraat. De..

Hooihuisboerderij

Dorpsstraat 20
Watergang (Gemeente Waterland)
Inleiding HOOIHUISBOERDERIJ gebouwd in 1889, bestaande uit woning, stal en een hoog opgaand hooihuis. De boerderij ligt teruggerooid aan de..

Hooihuisboerderij, in hout uitgevoerd, bestaande uit een achter elkaar gelegen woonhuis, stal en hooihuis

Dorpsstraat 18
Watergang (Gemeente Waterland)
Inleiding In hout uitgevoerde HOOIHUISBOERDERIJ aan de westzijde van de Dorpsstraat, bestaande uit een achter elkaar gelegen woonhuis, stal..

Stal met aangebouwd hooihuis

Dorpsstraat 13
Watergang (Gemeente Waterland)
Inleiding STAL met aangebouwd HOOIHUIS uit omstreeks 1912, achter elkaar gesitueerd op een lange smalle kavel aan de oostzijde van en haak..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hooihuis. In 1904 werd tegen de westzijde een aangekapt gedeelte opgetrokken. Het hooihuis maakt deel uit van een boerderij bestaande uit woning en stal in Watergang

Foto's (1)