Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Canton in Baarn

Woonhuis

Javalaan 7
3742CN Baarn
Utrecht

Bouwjaar: 1910
Architect: Th.G. Schill en D.H. Haverkamp


Beschrijving van Canton

Inleiding Op de plaats van het huidige Canton stond tot 1910 een ouder gebouw in Chinese stijl, dat dateerde uit 1793. Canton en Peking waren in 1833 in bezit van de latere koning Willem II. In 1882 werd het terrein van Peking en Canton verkocht aan de Baarnsche Bouwterrein Maatschappij. In 1910 verrees op het terrein van Canton een nieuwe villa, ontworpen door de architecten Th. G. Schill en D.H. Haverkamp in opdracht van August Janssen, directeur van de Deli-Batavia. Canton bestaat thans uit een ongeveer in het midden van het terrein gelegen villa in neobarokstijl, een toegangshek in art-decostijl, de tuinaanleg en een op het terrein gelegen achtzijdige tuinkoepel. Bij het complex behoorden oorspronkelijk ook Javalaan 7a, het voormalige koetshuis, en Javalaan 7b / Javastraat 26-28, een gebouw met een woning, stal en garage. Alleen de villa valt onder de bescherming. Omschrijving De aan de Javalaan gelegen VILLA 'Canton' is gebouwd in neobarokstijl met hardstenen onderdelen en decoraties. Het pand is op een rechthoekige plattegrond opgetrokken en telt twee bouwlagen onder een samengesteld schilddak. Tegen het symmetrische hoofdvolume aan de zuidoostzijde is tegen de noordwestgevel een bouwdeel met een iets lagere nok- en goothoogte gezet. De hoeken van de gevels zijn voorzien van lisenen. De dakkapellen hebben gebogen daklijsten en wangen en zijn voorzien van twee drieruits openslaande vensters. De zuidoostgevel is bevat de hoofdingang en is symmetrsich van opzet en indeling. De gevel wordt gekenmerkt door een in het midden geplaatste risalerende toren van drie bouwlagen onder een gebogen schilddak. Hierin is de hoofdingang gelegen die, onder een door Korintische zuilen gedragen balkon, te bereiken is door middel van drie treden. De balkondeuren zijn gevat in een omlijsting van hardsteen, bekroond door een opengewerkt fronton. In de derde bouwlaag bevinden zich twee gekoppelde vensters. Onder de dakrand is een rondboogfries aangebracht. Ter weerszijden van het middenrisaliet is de gevel twee traveëen breed. Deze traveëen bevatten T-vensters. In de dakschilden ter weerszijden van de toren zijn elk twee dakkapellen aangebracht. De zuidwestzijde is georiënteerd op de tuin en bestaat uit een hoofdvolume en een terugliggend lager deel ter linkerzijde. Het symmetrische hoofdvolume bestaat uit twee risalerende bouwdelen met een terugliggend middendeel. In dit deel is in de eerste bouwlaag een gebogen veranda geplaatst met dorische zuilen. De risalerende bouwdelen bevatten in de eerste bouwlaag een samengesteld venster en in de tweede bouwlaag een schuifvenster. De topgevels zijn uitgevoerd als fronton met in- en uitzwenkende daklijsten. De timpanen zijn voorzien van hardstenen reliëfs met krul- en lofwerk om een ovaal tuimelvenster. Onder dit venster is een guirlande aangebracht. De kap is deels voorzien van beglazing. Deze wijziging valt buiten de bescherming. Tegen de eerste bouwlaag van het linker bouwdeel is een serre gezet met een halfronde uitbouw en een koepelvormig koperen dak. De gevel aan de noordwestzijde telt drie traveeën. De gevel aan de noordoostzijde heeft links twee risalerende bouwdelen en een teruggelegen middendeel. In dit middendeel is een groot venster aangebracht ter verlichting van het trappenhuis en de bediendeningang. Het rechterbouwdeel is teruggelegd. De interieurindeling is grotendeels oorspronkelijk. Vanaf de hoofdentree leidt een gang via de centraal in het hoofdvolume gelegen hal met trappenhuis in noordwestelijke richting via een gang naar de overige vertrekken. De voornaamste vertrekken zijn georiënteerd op de zuidwestzijde. Waardering De villa is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van het bouwtype, de bouwstijl, de detailleringen en plattegrondindeling alsmede vanwege de gaafheid van het exterieur en interieur. Het pand is van situationele waarde binnen de aanleg van de buitenplaats en in relatie tot de daarbij behorende objecten. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 511707
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Huize Canton
Huize Canton (2013)
Huize Canton (2013)
Locatie Javalaan 7, Baarn
Coördinaten 52° 13′ NB, 5° 18′ OL
Oorspr. functie woning
Opening 1910
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 511707
Architect Th.G. Schill en D.H. Haverkamp
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Huize Canton is een villa aan de Javalaan in Baarn in de Nederlandse provincie Utrecht. De villa was ooit eigendom van koningin Anna Paulowna, weduwe van koning Willem II.

Historie

Huize Canton, gesloopt in 1910

Aan het einde van de 19e eeuw lieten veel rijke Amsterdamse kooplieden dure villa’s bouwen in Baarn. Ook Huize Canton werd in die periode in opdracht van de rijke handelaar Reinhard Scheerenberg in geheel Chinese stijl gebouwd. Nadat het in bezit was geweest van diverse eigenaren, waaronder zelfs het Koninklijk Huis, kwam Huize Canton uiteindelijk in handen van August Janssen, die het in 1910 wegens bouwvalligheid liet slopen. De architecten Schill en Haverkamp kregen vervolgens de opdracht om op dezelfde plek een nieuwe villa te bouwen.

In het nieuwe Canton zelf is nog een aantal elementen van het oude Canton terug te vinden. Zo is het fraai bewerkte hout onderaan de grote trapleuning afkomstig uit het oude Canton. De rest van de trapleuning is in dezelfde stijl gemaakt.

De villa is zetel van het bedrijf Conservatrix waarvan leden van de famile Henny directeur waren. Twee broers Henny, voormalig mededirecteuren van het bedrijf Conservatrix, waren in 1960 mededaders in de Baarnse moordzaak die plaats vond in Huize Canton.

Bouw

Huize Canton bestaat uit zware bakstenen bouwvolumes, gedecoreerd met motieven uit de Rococo. Deze rijke neo-rococostijl komt in Baarn verder alleen voor bij de door Schill en Haverkamp ontworpen villa Rusthoek. Ook in de rest van Nederland zijn dit soort villa’s uniek. Schill en Haverkamp hebben deze stijl verder nog gebruikt bij twee riante stadsvilla’s in Amsterdam. In het begin van de 19e eeuw was er in Nederland een tendens waar te nemen waarbij de bouwkunst uit het eigen nationale verleden, en dan met name de zeventiende en achttiende eeuw, als inspiratiebron werd gebruikt[1].

Het nieuwe Canton was een van de eerste villa’s in Baarn met elektriciteit. Vlak bij het pand was namelijk een kleine elektriciteitscentrale gevestigd. Tevens was het nieuwe Canton een van de eerste villa’s met een centraal stofzuigersysteem. Huize Canton was dus al ver haar tijd vooruit.

Perkamenten oorkonde

De geschiedenis van Huize Canton is neergeschreven op een perkamenten oorkonde. Die oorkonde bevindt zich in een loden buis die op 5 april 1911 door mejuffrouw Amelie Janssen, op 6-jarige leeftijd, achter een siersteen in de buitenmuur werd ingemetseld. De tekst van de oorkonde luidt:

“Het buitenhuis Canton te Baarn is in 1793 door de heer Scherenberg in Chineeschen stijl gebouwd. Dezelfde heer, fabrikant van koeharen tapijten of scheepskapitein, had na volbrachte reizen in China ten jare 1790 en ’91 het nabijgelegen buitenhuis in denzelfden stijl opgericht.

Tussen 1806 en 1810 werd door Koning Lodewijk Napoleon het huis met den grond aangekocht en gevoegd bij het domein Soestdijk. Dit domein, vroeger eigendom der Prinsen van Oranje, was door Lodewijk Napoleon geannexeerd. Bij de wet van 8 juli 1815, no. 3, werd dit domein eigendom van den Prins van Oranje en kwam daarmee het huis Canton in zijn bezit.

In 1850 kocht de Koningin-moeder Anna Paulowna, weduwe van Koning Willem II, de bezitting Canton van de erfgename van den Koning. In 1865 werd Prins Hendrik der Nederlanden, als legataris van zijn moeder, eigenaar.

In 1882 kocht de Baarnsche Bouwmaatschappij, Canton van de erfgenamen van Prins Hendrik. In 1890 ging de bezitting door koop over aan den heer Peter Wilhelm Janssen, directeur der Deli-Maatschappij te Amsterdam. In 1904 werd de heer August Janssen, directeur van Indische Cultuurondernemingen, als erfgenaam van zijn vader, eigenaar.

Bewoners waren achtereenvolgens de heer Simons, rentmeester van Soestdijk, de heer M. Ondermeulen, de heer Schouwenburg, de dames Spengier en de heer August Janssen. In 1910 werd het huis wegens bouwvalligheid gesloopt en de opdracht tot het ontwerpen van een nieuw huis ter zelfder plaats gegeven aan de architecten Schill en Haverkamp te Amsterdam. De uitvoering der plannen werd opgedragen aan de aannemers C. Alberts & Zn. Te Amsterdam, die daarmee op 7 Nov. 1910 een aanvang maakten.”

Heden

Huize Canton kent geen particuliere bewoning meer. Daarin zijn vandaag de dag drie verzekeringsmaatschappijen gevestigd, namelijk:

Zie ook


Monumenten in de buurt van Canton in Baarn

Koetshuis Pekingtuin (Baarn)

Stationsweg 43
Baarn
Koetshuis met stal, waarvan de paardeboxen in ijzer gegoten paardehoofden en originele ruiven bezitten.

Huis Holland

Javalaan 1
Baarn
Huis "Holland". Statig herenhuis uit het derde kwart der 19e eeuw, gepleisterd en met rijk gedetailleerde ingangspartij. Gelegen in parkaanl..

Gemeentehuis van Baarn

Laanstraat 1
Baarn
Inleiding Het gemeentehuis van Baarn werd in 1906 ontworpen door gemeentearchitect J.J. de Boois en voltooid in 1908. Het pand heeft het ka..

Pauluskerk

Brink
Baarn
Ned. Herv. Kerk. Sober bakstenen toren XIV, in XVI verhoogd. Kerk: eertijds een hoofdbeuk met smaller koor uit XV en van iets later datum da..

Huizenblok van zeven woningen

Westerstraat 8
Baarn
Inleiding Het in 1858 gebouwde huizenblok bestaat uit zeven woningen en is opgetrokken in opdracht van Jhr. M.G. Faas Elias, eigenaar van d..

Kaart & Routeplanner

Route naar Canton in Baarn

Foto's (1)