Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kasteel Moersbergen: hoofdgebouw in Doorn

Kasteel Buitenplaats

Moersbergselaan 17
3941BW Doorn (gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Utrecht

Bouwjaar: 1400-1500


Beschrijving van Kasteel Moersbergen: hoofdgebouw

HOOFDGEBOUW (Moersbergen). Het in oorsprong vijftiende-eeuwse hoofdgebouw is in de loop van de eeuwen verschillende malen uitgebreid en in 1824 en 1866 verbouwd in neogotische stijl. Van deze verbouwingen zijn echter geen sporen meer terug te vinden daar het gebouw in 1927 door de architect J.W.H. Berden in 'oude' staat is terug gerestaureerd. Hierbij zijn de plattegrond, de opstanden en de daken gewijzigd. Alleen de L-vormige grondslag waarop het kasteel is gebouwd heeft in hoofdlijnen weinig veranderingen ondergaan. Het kasteel omvat twee nagenoeg vierkante bouwlichamen namelijk een voorbouw (noordoost) van 8.70 bij 8.50m en een achterbouw (zuid) van 16.20 bij 16.50m, die samen met de gekanteelde muren aan de noordwest- en westzijde met een zestiende-eeuwse duiventoren op de hoek een carré-vormig binnenplein omsluiten. Het bakstenen bouwlichaam bestaat uit een souterrain, twee bouwlagen en een kapverdieping onder een L-vormig schilddak met leien in maasdekking. De gevels zijn versierd met muurankers en kennen een invulling van getraliede souterrainlichten, kruis- en kloostervensters voorzien van luiken. De vele dakkapellen, schoorstenen, smeedijzeren versieringen en vier torens geven het kasteel een schilderachtig aanzien. De torens zijn bekroond door met leien gedekte ingesnoerde spitsen. Het vooraanzicht van het huis is samengesteld uit de voorgevel van de voorbouw, de gekanteelde verbindingsmuur met toegangspoort en de duiventoren. De voorgevel is drie vensterassen breed met kruisvensters en twee getraliede souterrainlichten. Aansluitend is de muur uit 1824, en weer veranderd met kantelen in 1866, met links een getoogde toegangspoort, die wordt benadrukt door een trapgevel. De op vierkante grondslag opgetrokken bakstenen duiventoren bevat rondom in de bovenste geleding zes vlieggaten die in piramidevorm zijn gerangschikt. De ingang is in de binnenhoek van de L-vorm gesitueerd, in een uitbouw aan de plaats. De binnengevels kennen een regelmatige vensterinvulling. De lange oostgevel wordt getypeerd door de twee torens en het grote terras links hiervan. In de torens en het rechter gevelgedeelte zijn kloostervensters en vensterlichten opgenomen, in het linker gevelgedeelte kruisvensters. Het grote rechthoekige terras is voorzien van een gemetselde balustrade. De vier traveeën brede zuidgevel bevat kruisvensters, souterrainlichten en in het midden is op de verdieping een kloostervenster geplaatst. Ook de westgevel laat een verschillend gebruik van vensters zien. Deze gevel wordt gedomineerd door een grote traptoren en eem vijfzijdige uitbouw. Een lage gekanteelde muur verbindt de westgevel met de duiventoren. In het INTERIEUR zijn enkele negentiende-eeuwse stucplafonds en schouwen. Waardering HOOFDGEBOUW (Moersbergen) van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege de bouwgeschiedenis; - als representatief voorbeeld van een huis dat in kasteelachtige vorm is teruggebracht; - voor het oeuvre van de architect J.W.H. Berden; - vanwege de kenmerkende ligging binnen de historische tuin- en parkaanleg; - vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 511554
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kasteel Moersbergen
Moersbergen.jpg
Locatie Doorn
Algemeen
Stijl Hollandse renaissance
Huidige functie Woning
Gebouwd in begin 14e eeuw
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  511554
Bijzonderheden Ridderhofstad
Tekening van Jan de Beijer, 1745
Tekening van Jan de Beijer, 1745

Kasteel Moersbergen is een Nederlands kasteel gelegen aan het einde van de Moersbergselaan in Doorn. Het kasteel bestaat sinds begin 15e eeuw. Het kasteel behoort tot het gelijknamige landgoed.

Geschiedenis

Vanaf 1435 bewoonde Steven van Sleen als eerste het kasteel. Later namen zijn dochter Lysbeth Stevensdr. van Sleen en haar man, de Utrechter edelman Dirck van Waell, het over. In 1539 werd Kasteel Moersbergen als Ridderhofstad erkend. Het kasteel heeft diverse bewoners gehad, onder wie de Utrechtse politicus Baron Johan Daniël Cornelis Carel Willem d'Ablaing van Giessenburg.

Bouw en renovatie

De eerste vermelding van Moersbergen dateert uit 1435 toen het Utrechtse Domkapittel de heer Steven van Sleen beleende met ‘de timmeringhe Maersbergen’. Steven van Sleen is naar alle waarschijnlijk de bouwer van kasteel Moersbergen geweest. Vanaf de 16e eeuw is het een aantal keren verbouwd. In de 18e eeuw heeft de Utrechtse architect Samuel Adrianus van Lunteren het kasteel naar de toenmalige stijl verbouwd.

In 1927 besluit eigenaar mr. Jan Anton Willem Luden om het kasteel ingrijpend te laten restaureren. Het uiterlijk van Moersbergen moest worden teruggebracht naar de stijl die het in de 18e eeuw had: de Hollandse renaissance. Door de heer H.J. Meierink uit Doorn werd een opmeting van het kasteel uitgevoerd en vervolgens maakte architect J.W.H. Berden een restauratie-ontwerp. Architect Berden tekende ook voor de restauratie van het Muiderslot. Kasteel Moersbergen werd weer voorzien van kruisvensters en de klokkentoren werd verlaagd. Aan de oostzijde van het kasteel bevond zich een uitbouw, die werd afgebroken en tevens werd de pleisterlaag van de gevels verwijderd.

Bewoners

  • 1435 - 1457 Steven van Sleen
  • Lysbeth Stevensdr. van Sleen, getrouwd met Dirck van Waell
  • 1457 - 1493 Bertolmeus van Waell
  • 1492 - 1550 Dirck II van Waell
  • 1550 - 1592 Bartholomeus van Waell
  • 1592 - 1636 Adolph van Waell
  • 1636 - 1644 Catharina van Waell, getrouwd met Johan van Oostrum
  • 1645 - 1656 Johan van Oostrum
  • 1656 - 1689 Johan Gerhard van Oostrum, getrouwd met Anna Margaretha van Nassau-Wychen vrouwe van Wychen, Vaesthartelt en Grimhuizen (?-12 maart 1676), een kleindochter van Justinus van Nassau
  • 1698 - 1707 Catharina Maria van Oostrum, getrouwd met een baron van Aeck
  • 1707 - 1720 Cornelis de Boodt
  • 1720 - 1742 Cornelia Philippine de Boodt, gehuwd met Johan Daniel d'Ablaing
  • 1742 - 1775 Johan Daniel d'Ablaing, vrijheer van Giessenburg
  • 1775 - 1788 Jan Cornelis d'Ablaing, gehuwd met Juliana van Syberg-Vode
  • 1788 - 1792 Juliana van Syberg-Vode
  • 1792 - 1859 Johan Daniel Cornelis Carel Wilhelm baron d'Ablaing van Giessenburg
  • 1859 - 1885 Vincent Matthias d'Ablaing van Giessenburg
  • 1885 - 1897 Frank Emmanuël Rudolf Matthias d'Ablaing
  • 1897 - 1911 Anna Catharina Luden
  • 1911 - 1962 mr. Jan Anton Willem Luden (eigenaar)
  • 1911 - 1921 Jhr. Pierre Herbert Bicker gehuwd met Elisabeth van Marwijk Kooy (huurder)
  • 1921 - 1926 mr. dr. Alphert baron Schimmelpenninck van der Oye (bruikleen van eigenaar)
  • 1945 - 1971 Philip Joseph van Alfen gehuwd met Ada Henriette Cornelie de Beaufort(huurder)
  • 1971 - heden de heer A.P. Wewer

Van 1911 tot 1962 was mr. Jan Anton Willem Luden eigenaar van kasteel Moersbergen. De heer Luden heeft zelf nooit op kasteel Moersbergen gewoond. In 1962 komt mr. Jan Anton Willem Luden te overlijden. Testamentair is Kasteel Moersbergen toen nagelaten aan de stichting Het Utrechts Landschap. Tevens heeft hij zijn ouderlijk huis, Villa Koningshof, gelegen op landgoed Koningshof te Overveen, geschonken aan Natuurmonumenten.

Toegankelijkheid

Kasteel Moersbergen wordt particulier bewoond. Hierdoor is het niet te bezichtigen en zijn kasteel en directe omgeving niet toegankelijk. Het omliggende landgoed wel.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Kasteel Moersbergen: hoofdgebouw in Doorn

Kasteel Moersbergen: tuin- en parkaanleg

Moersbergselaan 17
Doorn (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Moersbergen. De oprijlaan en tevens hoofdas van de aanleg wordt gevormd door e..

Kasteel Moersbergen: bakstenen boogbrug

Moersbergselaan 17
Doorn (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
BRUG. Voor het kasteel ligt een bakstenen boogbrug (twee bogen) met een hoog opgemetselde leuning. De brug is in 1927 door architect Berden ..

Kasteel Moersbergen: toegangshek zuidingang

Moersbergselaan 17
Doorn (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
HEK. Als afsluiting van de zuidingang vanaf de Gooyerdijk staat een laat-negentiende-eeuws hek bestaande uit twee gemetselde pijlers waartus..

Kasteel Moersbergen: tuinmuur

Moersbergselaan 17
Doorn (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
TUINMUUR. Nabij de tuinmanswoning staat een negentiende-eeuwse moestuinmuur gemetseld uit een groot formaat baksteen. De muur wordt door pij..

Kasteel Moersbergen: tuinmanswoning

Moersbergselaan 4
Doorn (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
TUINMANSWONING. Ten westen van de oprijlaan staat een bakstenen dienstwoning uit 1899 in opdracht van de toenmalige eigenaresse A.C. Luden g..

Kaart & Routeplanner

Route naar Kasteel Moersbergen: hoofdgebouw in Doorn

Foto's (5)