Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Uitkijktoren Uilentoren in Leersum

Overig

Lomboklaan (eind)
3956ZR Leersum (gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Utrecht

Bouwjaar: 1904


Beschrijving van Uitkijktoren Uilentoren

Inleiding In 1904 is door de Leusdense architect J. Pothoven Azn. deze uitkijktoren gebouwd in opdracht van deurwaarder H.G. van Dam. Deze had een groot heideterrein aangekocht, waarop hij ook de nabij gelegen koepel op een kunstmatig opgeworpen heuvel door dezelfde architect liet bouwen. Beide objecten behoorden toe tot het inmiddels verdwenen landgoed Lombok. Een plaquette in de westgevel van de toren vermeldt dat de twaalfjarige Cornelis van Dam op 10 mei 1904 de eerste steen heeft gelegd. De uitkijktoren is gebouwd aan het eind van de Lomboklaan die haaks op de zuidhelling van de Heuvelrug omhoog loopt. Oorspronkelijk was het mogelijk vanaf de toren in de richting van Broekhuizen te kijken. Tegenwoordig is het uitzicht als gevolg van de hoge begroeiing verstoord. De toren wordt ook wel `Uilentoren' genoemd, omdat vier uilen de hoeken van de toren bekronen. De toren is sinds 1926 in bezit van de gemeente Leersum. Omschrijving Een aan het eind van de Lomboklaan gelegen UITKIJKTOREN op vierkante sokkel uit 1904. Zowel sokkel als toren zijn uit baksteen opgetrokken en met kiezelcement afgewerkt. Het aan drie zijden open bouwwerk is voorzien van een platform dat via een trap bereikbaar is. De toren heeft een kleinere vierkante plattegrond en is aan de zuid-, west- en oostzijde met een rondboog opengewerkt. De rondboog aan de zuidzijde heeft een sluitsteen met mascaron. De rondbogen steunen op vierkante pijlers die ter hoogte van de kapitelen door middel van een trekstang met elkaar verbonden zijn. In de zwikken van de rondbogen is een eenvoudige vlakvulling gemaakt, waarboven een fries met uitkragende lijst. De noordzijde van de toren is dichtgezet. Tussen de achtermuur van de toren en de daarvoor gelegen muur, waartussen de trap naar het platform leidt, bevindt zich een ruimte die thans dicht is. Oudere foto's tonen een dichtgezette rondboogvormige doorgang, waarboven een plaquette is geplaatst. Een nog bestaand smal venster in de vorm van een schietgat in de westgevel belicht deze ruimte. Deze opening fungeerde als duivengat. Aan de zuidzijde is tussen de pijlers een hekwerk geplaatst dat is opgebouwd uit gemetselde stijlen met vlakke bepleistering waarop een grof bepleisterde dekregel is bevestigd. Aan de rechterzijde van de toren bevindt zich een borstwering met kanteelbeëindiging, waarlangs zich een doorgang naar de ruimte onder het platform bevindt. In deze ruimte staat een stenen bank. Aan de linkerzijde bevindt zich de hierboven genoemde gemetselde trap met kanteelborstwering die om de linker achterhoek verder omhoog loopt en tenslotte uitkomt op een platform. De borstwering van het platform is voorzien van kantelen. Op de vier hoekpijlers staat een geabstraheerde cementen uil. Waardering De uitkijktoren uit 1904 is van architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een gaaf bouwtype alsmede van cultuurhistorische waarde vanwege de ontstaansgeschiedenis in relatie met de ontwikkeling van het toenmalige heidegebied dat rond 1904 werd ontgonnen door bosaanplantingen. Alsmede van ensemblewaarde als belangrijk vroeg twintigste eeuws object in een villawijk met overwegend jaren vijftig en zestig architectuur. In dit opzicht ook van waarde in relatie met de koepel aan de Lomboklaan 35, waarmee een nauwe stilistische verwanschap bestaat. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 511050
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Uilentoren
De Uilentoren

De Uilentoren, oorspronkelijk Pyramide Lombok geheten, is een folly en uitkijktoren in de gemeente Utrechtse Heuvelrug in de Nederlandse provincie Utrecht. De toren staat aan de noordkant van Leersum op een pleintje aan het uiteinde van de Lomboklaan waar de Groenoordlaan op uitkomt. De toren staat op het hoogste punt van de Lombokheuvel en behoorde vroeger tot het landgoed Lombok.[1] Ook bestaat er nog een andere folly: een tuinkoepel.

Naar het westen ligt op ongeveer een halve kilometer de Donderberg met Graftombe van Nellesteyn.

Geschiedenis

In 1904 werd naar het ontwerp van architect J. Pothoven Azn. in opdracht van deurwaarder H.G. van Dam uit Wijk bij Duurstede deze toren gebouwd. Hij had een heideterrein aangekocht waarop hij de toren en de nabij gelegen koepel liet bouwen. De beide bouwwerken stonden op het landgoed Lombok dat tegenwoordig verdwenen is.

Sinds 1926 is de toren in het bezit van de gemeente Leersum.

Opbouw

De uitkijktoren bestaat uit een vierkante sokkel waarop een platform gelegen is die via een klein trapje bereikbaar is. Het is aan de west- , zuid- en oostzijde opengewerkt met een rondboog die steunen op vierkante pijlers. Aan de zuidzijde heeft de rondboog een sluitsteen met mascaron. De zwikken hebben een eenvoudige vlakvulling. Daarboven bevindt zich een fries met een uitkragende lijst.

Op de hoeken van de toren zijn vier uilen aangebracht, waaraan de toren zijn huidige naam heeft ontleend.

De toren is opgetrokken in baksteen en afgewerkt met kiezelcement.


Monumenten in de buurt van Uitkijktoren Uilentoren in Leersum

Tuinkoepel

Lomboklaan 35
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Inleiding In 1904 is in opdracht van deurwaarder H.G. van Dam uit Wijk bij Duurstede deze koepel gebouwd. Het ontwerp is van de Leusdense a..

Villa

Peisenlaan 12
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Inleiding In 1932 kreeg F.A. Eschauzier van de heer E. Bruinwold Riedel uit Den Haag de opdracht om op een groot perceel op de zuidhelling ..

Terrein waarin overblijfselen van een nederzetting

-
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Terrein waarin overblijfselen van een nederzetting. Datering: IJzertijd.

Mausoleum, voor Van Nellestein, door J.D.Zocher gebouwd, welke tevens tot uitzichttoren dienst doet op de Donderberg.

Burgemeester vd Boschln 63
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Mausoleum, voor van Nellestein, 1818/19 door J.D.Zocher gebouwd, welke tevens tot uitzichttoren dienst doet.

Tombe van Nellesteyn op de Donderberg

Burgemeester vd Boschln 63
Leersum (Gemeente Utrechtse Heuvelrug)
Omschrijving onderdeel 11 (Burg. van den Boschlaan bij 63): TOMBE VAN NELLESTEYN behorend tot de historische buitenplaats Broekhuizen. Aan..

Kaart & Routeplanner

Route naar Uitkijktoren Uilentoren in Leersum

Foto's (1)