Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Boog De Boog in Winsum

Weg En Waterwerk

Hoofdstraat O 2
9951AH Winsum
Groningen

Bouwjaar: 1808 (oorspr.) 1941 (herb.)


Beschrijving van Boog De Boog

Inleiding De stenen BOOGBRUG, bijgenaamd "de Boog", is gebouwd op de plek van een oudere, identieke brug uit 1808. De brug werd 10 mei 1940 opgeblazen door de Genie en in 1941 herbouwd in opdracht van het toenmalige Waterschap Hunsingo. De brug uit 1808 is aangelegd toen besloten werd het gedeelte van het Winsumerdiep dat door Winsum en Obergum loopt uit te graven, met afdamming van het te graven gedeelte. Het dam- en graafwerk werd toen gegund aan Pieter Cornelis de Jonge en de bouw van de brug aan Jan de Vries. Waterbouwkundige bij de bouw van de brug in 1941 was A. Dalmolen. De opvallend gelegen brug midden in het centrum van Winsum, verbindt Obergum met Winsum. Naast de brug staat een woning met een gevelsteen waarop het opblazen van de brug is afgebeeld en de datum 10 mei 1940. Omschrijving In bruin-rode klinker opgetrokken vaste BOOGBRUG met bovenin muurankers. Als sluitsteen heeft de boog aan de oostzijde het wapen van het waterschap Hunsingo. Op de brug aan weerszijden ijzeren leuningen, bestaande uit ijzeren pijlers waartussen twee buizen lopen, die op een rand van beton zijn geplaatst. De pijlers zijn met stangen aan de brug bevestigd. Over het brugdek loopt een klinkerweg. Een gemetselde trap met pad voert aan de oostzijde vanaf de Winsumkant naar de kade beneden en wordt door een gemetseld muurtje met ijzeren leuning (identiek aan die van de brug) van het water gescheiden. In dit muurtje is de gevelsteen van de oude brug aangebracht: Gebouwd 1808. Waardering Stenen boogbrug uit 1808, herbouwd in 1941 van algemeen belang - als voorbeeld van een nog weinig voorkomend, traditioneel type vaste brug - vanwege de historische betekenis voor de gemeente Winsum - vawege de hoge mate van gaafheid - vanwege de relatie met de andere waterbouwkundige werken in het Winsumerdiep - vanwege de beeldbepalende ligging als verbindingelement tussen Winsum en Obergum (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 510822
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Boog met links Obergum en rechts Winsum

De Boog is een stenen boogbrug over het Winsumerdiep in het dorp Winsum in de Nederlandse provincie Groningen. De brug vormt de oude verbinding tussen het voormalige dorp Obergum en het dorp Winsum.

Voor de 19e eeuw lag er een houten brug over het Grote Zijldiep, zoals het Winsumerdiep toen nog bekendstond. Het onderhoud hiervan kwam ten laste van het Houwerzijlvest, Schouwerzijlvest en de schepperijen Baflo, Rasquert en Obergum. In 1807 was het Zijldiep ter plekke sterk dichtgeslibd en kwam de doorstroming in gevaar. Ook verkeerde de brug in slechte staat. Het Winsumer en Schaphalsterzijlvest, die het diep in beheer hadden, besloten daarop tot het uitgraven van het diep tussen Winsum en Obergum en de bouw van een stenen boogbrug ter vervanging van de houten brug. Spoedig daarop werd begonnen met het uitgraven van het diep. De aanbesteding van de brug verliep echter niet erg vlot en de weinige aannemers die inschreven bleven allemaal boven de raming. Een van de tijdelijke dammen om het drooggelegde deel van het Winsumerdiep kon op den duur de druk van het water niet meer houden, waarop het water met groot geweld binnenstroomde, daarbij aanzienlijke schade veroorzakend aan huizen aan beide zijden van het water. Een nieuwe aanbesteding van de brug op 11 juni 1808 leidde uiteindelijk tot de bouw door aannemer Jan de Vries, die het werk in het najaar van 1808 voltooide voor de som van 8976 gulden. Voor de bouw werden 63.000 bakstenen en 110 vaatjes cement gebruikt.

In 1824 werd de brug wegens gebreken ietwat hersteld. In 1843 vond een grote herstelbeurt plaats. Een jaar later werden 43 ijzers (ter verbinding van de zerken; stenen platen van de brug) vervangen door zwaardere exemplaren. In 1856 werden de bovengenoemde zijlvesten verenigd tot het waterschap Hunsingo en liet deze de brug vernieuwen. Een deel van de vleugelmuren werd daarbij opnieuw opgemetseld en de brug kreeg 12 nieuwe Bentheimer zandstenen dekzerken en 11 nieuwe muurankers. Met de bouw van een nieuwe brug eind 19e eeuw werd de last van de brug aanzienlijk verminderd.

In de meidagen van 1940 besloot de Nederlandse militaire leiding alle bruggen tussen Delfzijl en Zoutkamp op te blazen om de Duitse doortocht naar Vesting Holland via het noorden te vertragen. Daarbij werden in Winsum door de genie op 10 mei 1940 de spoorbrug, De Boog en de brug over de Provinciale weg opgeblazen.[1] Op 25 mei besloot het waterschap Hunsingo de brug opnieuw op te bouwen. De aanbesteding vond echter pas plaats op 21 maart 1941, waarna de brug hetzelfde jaar werd herbouwd onder leiding van A. Dalmolen voor een bedrag van 7245 gulden.

De brug wordt nu onderhouden door de gemeente Winsum. Sinds een aantal jaar mag de brug alleen nog door fietsers en voetgangers worden gebruikt.


Monumenten in de buurt van Boog De Boog in Winsum

Gouden Karper De Gouden Karper

Hoofdstraat W 5
Winsum
Hotel "De Gouden Karper". In aanleg vermoedelijk 17e eeuws witgepleisterd huis op rechthoekige plattegrond, onder met rode pannen gedekt zad..

Logement Alderts Voorm. Logement Alderts

Hoofdstraat W 2
Winsum
Voormalig Logement Alderts. In aanleg mogelijk 18e eeuws gebouw op T-vormige plattegrond waaraan aan rechterzijde aangebouwd een vermoedeli..

Gemeentehuis Voorm. gemeentehuis

Hoofdstraat W 4
Winsum
Inleiding GEMEENTEHUIS van de voormalig gemeente Winsum, gebouwd in 1907 in een stijl met kenmerken van het Rationalisme en enkele Berlagia..

Pand onder zadeldak evenwijdig aan de straat

Westerstraat 9
Winsum
Pand onder zadeldak evenwijdig aan de straat met achterbouw onder twee opeenvolgende zadeldaken en doorlopend tot aan het Diep.

Achterhuis onder zadeldak tegen topgevel met vlechtingen

Westerstraat 9
Winsum
Achterhuis aan het Winsummerdiep onder zadeldak tegen topgevel met vlechtingen.

Kaart & Routeplanner

Route naar Boog De Boog in Winsum

Foto's (3)