Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hervormde kerk in Wetsinge

Kerkelijk Gebouw

Valgeweg 12
9773TK Wetsinge (gemeente Winsum)
Groningen

Bouwjaar: 1840 verm. ca. 1900 (hekwerk)
Architect: P.M. Kruizinga Kruizinga 1840 P.M. Kruizinga


Beschrijving van Hervormde kerk

Inleiding ZAALKERK, getuige de gevelsteen gebouwd in 1840 naar een ontwerp in Neo-Classicistische stijl van architect P.M. Kruizinga voor de Nederlands Hervormde gemeenten van Sauwerd en Wetsinge. De kleine zaalkerk werd gebouwd ter vervanging van de twee Middeleeuwse kerken van Wetsinge en Sauwerd die in verval waren geraakt en vervolgens werden afgebroken. De nieuwe kerk is gebouwd op de wierde van Klein Wetsinge, een centrale locatie ten opzichte van beide kerkelijke gemeenten. De luidklok daterend uit 1609 die in de houten dakruiter is geplaatst, is afkomstig van de oude kerk van Sauwerd. Het hekwerk dat voor het kerkgebouw staat, is vermoedelijk omstreeks 1900 geplaatst; het bestaat uit twee vierkante gepleisterde pijlers met daartussen twee beweegbare hekwerken van smeedijzer. Omschrijving ZAALKERK opgemetseld van rode baksteen en gedekt door zadelschilddak van geglazuurde zwarte Hollandse pannen. Gevels hebben laag trasraam van gesinterde rode baksteen; op hoeken en in gevels pilasters van baksteen; gevels worden beëindigd door geprofileerde bakgoot. Vensters zijn rondboogvensters met houten roedenverdeling, beëindigd door een rollaag. Voorgevel, oostgevel wordt door twee pilasters in drie gevelvelden verdeeld; entree bevindt zich in middelste gevelveld; dubbele paneeldeur met daarboven een halfrond bovenlicht met houten roedenverdeling; houten omlijsting afgedekt door kroonlijst. Boven entree een natuurstenen gevelsteen met opschrift: 'Het zal worden een kudde, een herder. Joh. 10:16. Gesticht in 1840 Vereniging Wetsinge Sauwerd' gevolgd door de namen van de kerkeraadsleden, de predikant en P.M. Kruizinga, architect. Boven gevelsteen een klein rondboogvenster. Middelste gevelveld wordt beëindigd door geornamenteerde kroonlijst met daarboven een houten dakruiter; dakruiter heeft vierkante onderbouw van hout met als borstwering een houten hekwerk; op onderbouw is een achthoekig opgewerkt tussengedeelte van hout geplaatst, waar zich de klok bevindt; tussengedeelte wordt gedekt door een achthoekige torenspits met een naar binnen geknikt dak bekroond door twee metalen bollen. Aan weerszijden van entree, in buitenste gevelvelden een rondboogvenster. Zuid- en noordgevel hebben elk zes gevelvelden; in buitenste gevelvelden een blind rondboogvenster, in overige gevelvelden een rondboogvenster. Achtergevel, westgevel, heeft twee blinde rondboogvensters. INTERIEUR heeft enkele wijzigingen ondergaan: de banken zijn verdwenen en de ruimten aan weerszijden van het portaal zijn niet-origineel. Zaal wordt gedekt door een houten tongewelf verstevigd door ijzeren trekstangen; midden in gewelf twee gietijzeren luchtroosters. Aan westelijke muur een originele houten kansel, vermoedelijk afkomstig van de oude kerk van Wetsinge; kansel staat op een zeshoekig gepleisterd fundament, met aan zuidzijde een houten trap; kansel zelf is driezijdig met op de vier hoeken een pilaster en daartussen een paneel, beëindigd door een kroonlijst; boven het middelste paneel een houten plank, waarop de bijbel is gelegen; boven kansel een zeshoekig houten klankbord. Aan oostzijde een verdieping voor het orgel gesteund door twee gietijzeren zuilen. Waardering Zaalkerk van algemeen architectuur- en cultuurhistorisch belang: -als voorbeeld van een eenvoudige zaalkerk dat gedeeld werd door de twee kerkelijke gemeenten Sauwerd en Wetsinge uit het tweede kwart van de negentiende eeuw in de provincie Groningen -vanwege de sobere vormgeving in Neo-Classicistische stijl -vanwege de hoge mate van gaafheid van exterieur en delen van het interieur -vanwege de beeldbepalende ligging in het dorp Klein Wetsinge (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 510816
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
kerk van Klein-Wetsinge
kerk van Klein-Wetsinge
kerk van Klein-Wetsinge
Plaats Klein-Wetsinge
Gebouwd in 1846
Monumentnummer  510816
Architectuur
Architect(en) P.M. Kruizinga
Bouwmateriaal baksteen
Toren dakruiter
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De kerk van Klein Wetsinge is een eenvoudige zaalkerk uit 1846, ontworpen door de architect P.M. Kruizinga, in het dorp Klein Wetsinge bij Sauwerd in Groningen. Het kerkje domineert het kleine dorp, direct ten westen van de weg van Sauwerd naar Winsum.

De kerk verving de middeleeuwse kerken van Sauwerd en Groot Wetsinge, die beide in 1840 wegens bouwvalligheid waren gesloopt. In de forse dakruiter hangt een luidklok uit 1609, afkomstig uit de kerk van Sauwerd. Waarschijnlijk werd de preekstoel overgeplaatst vanuit de oude kerk van Groot Wetsinge. Deze kerk heeft een sobere neoclassicistische gevel.

Het huidige kerkorgel van orgelbouwer Jan Doornbos stamt uit 1914 en verving een kabinetorgel, dat een tweede leven kreeg in een café in het dorp.

De gecombineerde hervormde gemeente Wetsinge-Sauwerd fuseerde later tot de PKN-gemeente Adorp-Wetsinge-Sauwerd.

In 2007 werd het uurwerk gerestaureerd. Tussen 2011 en 2014 werd de kerk gerestaureerd door Stichting Oude Groninger Kerken onder leiding van Jelle de Jong architecten. De kerk werd hierbij verbouwd tot horecagelegenheid en boven de kerkzaal werd een uitkijkpunt gemaakt die zicht biedt op het landschap achter de kerk. Deze verbouwing werd tijdens de verkiezing van BNA Beste Gebouw van 2016 verkozen tot winnaar in de categorie Leefbaarheid en Sociale Cohesie.



Monumenten in de buurt van Hervormde kerk in Wetsinge

Eureka

Molenstreek 3
Wetsinge (Gemeente Winsum)
Achtkante korenmolen op stenen onderbouw. 1872.

Wierde met aangrenzende valgen (akkers)

Karspelweg (Groot Wetsinge)
Adorp (Gemeente Winsum)
Wierde met aangrenzende valgen. Datering: begin jaartelling. (wierde). (Gedeeltelijke bescherming, zie bijlage G).

Wierde

Provincialeweg bij Laanweg
Adorp (Gemeente Winsum)
Wierde. Datering: begin jaartelling.

Pastorie Voorm. pastorie en kerkhof

Karspelweg 2
Wetsinge (Gemeente Winsum)
Kerkhof. Aan de westzijde van het kerkhof pastorie met schuur-aanbouw. Voorhuis onder schilddak met hoekschoorstenen. Omlijste ingang in het..

School Voorm. school en kosterij

Karspelweg 3
Wetsinge (Gemeente Winsum)
Langgerekt GEBOUW onder zadeldak met wolfeinden boven de korte gevels; achterste gedeelte onder zelfstandig schilddak. In de muren sporen va..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hervormde kerk in Wetsinge

Foto's (2)