Meer dan 63.000 rijksmonumenten


IJzeren ophaalbrug over het Reitdiep in Garnwerd

Weg En Waterwerk

Hunzeweg 36
9893PD Garnwerd (gemeente Winsum)
Groningen

Bouwjaar: 1933


Beschrijving van IJzeren ophaalbrug over het Reitdiep

Omschrijving IJzeren OPHAALBRUG met hameipoort, vakwerkbalans, langsschoren en hangstangen. De brug heeft een onderbouw van gewapend beton en een rijdek van asfalt tussen verhoogde voetpaden. De brugleuningen zijn van gewalst ijzer en bestaan uit in het brugdek vastgeklonken ijzeren stijlen die met elkaar verbonden worden door drie buizen. Het brugdek is in het midden aan weerszijden verbreed, waarop de bedieningsinrichtingen zijn aangebracht. Waardering Ophaalbrug van algemeen belang - als vrij gaaf voorbeeld van een ophaalbrug uit het begin van de jaren dertig - vanwege de functionele relatie met de verschillende onderdelen - vanwege de beeldbepalende ligging - vanwege de ruimtelijke en historische relatie met café Hammingh dat reeds rijksmonument is - als onderdeel van de waterbouwkundige werken in het Reitdiep (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 510788
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De Reitdiepbrug gezien vanuit Zoutkamp
De oostzijde van het Reitdiep gezien vanuit Zoutkamp
Het Reitdiep bij Dorkwerd, in noordelijke richting

Het Reitdiep (vroeger Groninger Diep geheten) is een diep dat van de stad Groningen (Noorderhaven) naar het Lauwersmeer loopt.

Loop

Vanaf Wierumerschouw is het Reitdiep de gekanaliseerde benedenloop van de Hunze. Het gedeelte van Dorkwerd tot Wierumerschouw is sinds 1385 de gegraven benedenloop van de Drentsche Aa. Dit gedeelte wordt ook wel het Zwanerak genoemd, maar deze naam is in onbruik geraakt. Het Reitdiep tussen Groningen en Dorkwerd is al in de eerste helft van de 13e eeuw tot stand gekomen ter bevordering van de scheepvaart. Dit deel werd in historische bronnen ook wel Westerdiep genoemd ter onderscheiding van de Hunze, die Oosterdiep werd genoemd.

In het verleden zijn, als gevolg van verzanding, gedeelten van de Hunze rechtgetrokken. Deze gedeelten hebben soms een eigen naam. Het Zwaluwrak (1622) ligt ten noorden van Oldehove (bij De Kampen), het Garnwerder Rak (of Langerak of Nieuwe Kanaal, 1629) bij Garnwerd (oude loop is daar nog zichtbaar als het Oude Diepje).

Tot de aanleg van het Eemskanaal in 1876 was het Reitdiep de enige open verbinding van Groningen met de zee. De Noorderhaven in Groningen was dan ook een getijhaven. Door het leggen van de dijk van Zoutkamp naar de Nittershoek, met daarin een spui- en een schutsluis verdween de open verbinding. In 1877 kwam de afsluiting gereed. Daarmee verdween ook de invloed van het getij uit de stad.

Aan het einde van het Reitdiep ligt Zoutkamp dat, tot de afsluiting van de Lauwerszee in 1969, een vissershaven was. Het Reitdiep vervolgt zijn weg in het Lauwersmeergebied als de Zoutkamperril, de Slenk en het Vaarwater naar Oostmahorn.

Het Reitdiep is de belangrijkste afwatering van het noorden en het westen van de provincie Groningen en de kop van Drenthe. In het diep ligt het boemzemgemaal De Waterwolf, bij de buurtschap Lammerburen, meestal aangeduid met Electra.

Reitdiepgebied

Het Reitdiepgebied (ook wel minder juist Reitdiepdal) behoort tot de oudste cultuurlandschappen van Europa. De sterk meanderende rivier de Hunze (nu Reitdiep) verbond Groningen met de zee. In het huidig landschap zijn op veel plaatsen de oude rivierbeddingen nog goed zichtbaar, bijvoorbeeld rond het Oude Diepje bij Winsum. De eerste verkavelingen zijn nu nog zeer goed zichtbaar en niet veel veranderd. De meeste lijnen zijn zo'n 1000 jaar oud en daarmee is die tijd heel tastbaar aanwezig.

Het Reitdiep en directe omgeving, met name het gebied tussen het Van Starkenborghkanaal en het Winsumerdiep is een ecologisch interessant gebied, waarvan grote delen zijn ingericht als natuurgebied. Deze zijn in onderhoud bij het Groninger Landschap.

Naam

Voor de naam zijn twee verklaringen:

  • De naam zou komen van de rietvelden (reit = riet) ten noordwesten van de stad Groningen waar het diep doorheen stroomde.[1][2]
  • De naam zou verwant zijn aan reiten (= lopen, stromen) en dus het als een rivier lopende gegraven diep betekenen. Het Lopendediep in Groningen verwijst naar deze naam.

Externe links


Monumenten in de buurt van IJzeren ophaalbrug over het Reitdiep in Garnwerd

Dijkcoupure in de westelijke Reitdiepsdijk

Hunzeweg 36
Garnwerd (Gemeente Winsum)
Omschrijving DIJKCOUPURE in de westelijke Reitdiepsdijk bestaande uit twee gemetselde wanden van licht gesinterde rode baksteen afgezet met..

Dijkcoupure in de oostelijke Reitdiepsdijk

Hunzeweg 36
Garnwerd (Gemeente Winsum)
Omschrijving DIJKCOUPURE in de oostelijke Reitdiepsdijk bestaande uit twee gemetselde wanden van licht gesinterde rode baksteen afgezet met..

Schotbalkhuisje

Hunzeweg 36
Garnwerd (Gemeente Winsum)
Omschrijving SCHOTBALKHUISJE, gelegen op de oostelijke Reitdiepsdijk, naast de coupure. Het huisje, dat gedekt is met een zadeldak, is geh..

Brugwachterswoning met aangebouwde schuur

Hunzeweg 36
Garnwerd (Gemeente Winsum)
Omschrijving BRUGWACHTERSWONING met aangebouwde SCHUUR uit 1932-33, opgetrokken in een licht gesinterde rode baksteen in Noors verband op e..

Meeuw De Meeuw

Hunzeweg 38
Garnwerd (Gemeente Winsum)
Molen de Meeuwe; achtkante bovenkruier met stelling; in 1851, gebouwd.

Kaart & Routeplanner

Route naar IJzeren ophaalbrug over het Reitdiep in Garnwerd

Foto's (2)