Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Jozefkerk in Enschede

Kerkelijk Gebouw

Oldenzaalsestraat 115
7514DP Enschede
Overijssel

Bouwjaar: 1893-1894


Beschrijving van Sint-Jozefkerk

Inleiding De neo-gotische BASILIEK, "St. Jozef" is in 1893-1894 gebouwd naar een ontwerp van de architect J.Th.J. Cuypers in zeer nauwe samenwerking met de architect J. Stuyt, die van 1891 tot 1900 op het bureau van P.J.H. Cuypers werkte. De opkomst van de arbeidersbeweging in Enschede leidde tot de oprichting van de parochie St. Jozef en de bouw van de kerk die op 25 september 1894 werd ingewijd door Mgr. Petrus Matthias Snickers, aartsbisschop van Utrecht. Het interieur is in verschillende perioden tot stand gekomen maar vormt ondanks de diverse stijlen toch een harmonieuse eenheid. Het glas-in-lood in de vensters is na de Tweede Wereldoorlog aangebracht omdat de originele glazen door een bombardement waren verwoest. De voorgevel (O) met de grote toren grenst aan de Oldenzaalsestraat. De in 1953 aan de zuidzijde aangebouwde Mariakapel is voor de bescherming van ondergeschikt belang. Omschrijving Driebeukige basiliek van zeven traveeën met een grote toren tegen de voorgevel (O) en een zevenzijdige koorsluiting aan de achterzijde (W). In het verlengde van de lage zijbeuken met gemetselde luchtbogen aan weerszijden van het priesterkoor, de sacristie en de catechismuskamer. Het zadeldak boven het schip, de lessenaardaken boven de zijbeuken en de torenspitsen zijn gedekt met leien in Maasdekking. De driezijdige traptoren tegen de noordgevel van de toren wordt bekroond door een met leien gedekte spits. Links van de toren een vijfzijdige doopkapel onder met koper gedekt tentdak. De gevels zijn opgetrokken in bruine baksteen en geleed met steunberen. In alle gevels zijn de glas-in-loodvensters onder spitsbogen samengesteld uit twee lancetvensters en een roosvenster in de kop. In de voor- en zijgevels van de toren zware opgeklampte deuren met smeedijzeren gehengen. Boven de zij-ingangen vensters met glas-in-lood en gemetselde tracering onder spitsbogen. De kerktoren met hoeklisenen is ter hoogte van de nok van het schip ingesnoerd. Boven de insnoering zeskantige hoektorentjes met spitsboogvormige galmgaten en spitsen. In de achtkantige lantaarn galmgaten onder spitsbogen en op de achtzijdige steile spits aan vier zijden wijzerplaten onder zadeldakjes. De kruisribgewelven van het schip en de zijbeuken zijn uitgevoerd in schoon metselwerk. Op de zwikken van de geprofileerde spitse scheibogen boven de met schijnvoegen gepleisterde kolommen wandschilderingen van profeten. Het schijntriforium met spitsbogen is gevuld met een doorlopende schildering van een landschap. Aan weerszijden van de vensters in de lichtbeuk muurschilderingen van engelen. De wanden van de zijbeuken zijn tussen de in schoon metselwerk uitgevoerde lisenen wit gepleisterd. De sterk aangetaste muurschildering op de achterwand van het koor dateert waarschijnlijk uit de bouwtijd. In het koor ligt een tegelvloer met geometrische patronen en een afbeelding van St. Joris met de draak (1901). Het Maria-altaar (1897), Jozefaltaar (1898), hoofdaltaar(1908), triomfkruis (1913), twee apostelbeelden bij het nieuwe hoofdaltaar en de twee beelden bij de entree zijn gemaakt door het atelier van F.W. Mengelberg. De overige beelden zijn van Ruller uit Munster. De muurschilderingen in het schip en de zijwanden van het koor (1925) en de ingelijste kruiswegstaties (1935) zijn vervaardigd door Joan Collette. De handgesmede luchtkronen zijn afkomstig uit het atelier Kirschbaum te Munster en dateren van omstreeks 1918. De pieta (ca. 1925), vervaardigd uit pierre de Caen is afkomstig uit het atelier voor kerkelijke kunst A. Ruller, eveneens te Munster. Waardering Neo-gotische basiliek van cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang vanwege: - de relatie met de opkomst van de arbeidersbeweging in de textielstad Enschede - de neo-gotische bouwstijl die kenmerkend is voor de negentiende eeuwse bouwexplosie van katholieke gebouwen na het herstel van de bischoppelijke hiërarchie in 1852 - de betekenis van de kerk als het eerste werk van J. Stuyt in samenwerking met J.Th. J. Cuypers - de uitwendige gaafheid - het interieur dat ondanks de verschillende bouwperioden toch een bijzondere eenheid vormt en enkele waardevolle interieuronderdelen van verschillende kunstenaars en ateliers bevat - de beeldbepalende situering met de dominante hoge toren aan de Oldenzaalsestraat (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 510630
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint-Jozefkerk
De toren van de Sint-Jozefkerk
De toren van de Sint-Jozefkerk
Plaats Enschede
Gebouwd in 1893-1894
Uitbreiding(en) 1953
Restauratie(s) 2007
Gewijd aan Jozef van Nazareth
Monumentnummer  510630
Architectuur
Architect(en) J. Th. J. Cuypers samen met J. Stuyt
Bouwmethode Neogotiek
Bouwmateriaal Bruin baksteen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Jozefkerk is een rooms-katholieke kerk aan de Oldenzaalsestraat 115 in Nederlandse stad Enschede.

De kerk is in de jaren 1893 en 1894 gebouwd om kerkruimte te bieden aan de textielarbeiders die eind 19e eeuw in Enschede kwamen werken[1]. Op 25 september 1894 is de kerk ingewijd door Petrus Matthias Snickers, de toenmalige aartsbisschop van Utrecht[2].

In verband met de toename van het aantal parochianen in de St jacobusparochie kwam het kerkbestuur in maart 1890 met plannen voor een tweede R.K.-kerk in Enschede op een deel van de tuin van de mevr Amelink. Het ontwerp van de nieuwe kerk werd opgedragen aan de bekende architect Joseph Cuypers (1861 – 1949)

Bijzonder is dat in het bestek een aantal voorstellen van de R.K. Timmerliedenvereeniging St. Joseph werden overgenomen. Er wordt aangenomen dat Alphons Ariëns hiervan de grote inspirator is geweest. Aantal zaken die zijn overgenomen zijn o.a.:

  • Verbod op vloeken
  • Dat er extra schriksteigers aangebracht zouden worden tijdens de bouw.
  • De werklieden verzekerd werden tegen ongelukken (Tijdens de bouw is een arbeider van de steiger gevallen waarbij hij zich verwonde)
  • Dat minimale lonen werden betaald (Voor metselaars 17 cent per uur, voor timmerman, loodgieter of stukadoor 16 cent per uur, verver en smid 14,5 cent per uur en voor sjouwer en opperman 13 cent per uur)
  • Dat op bouwterrein normaal niet langer dan 11 uur per dag werd gewerkt.
  • Dat op de bouwplaats goed drinkwater en behoorlijke privaten aanwezig zouden zijn.
  • Betalingen op maandag zouden plaatsvinden.

De laagste inschrijver voor de bouw van de kerk zonder toren was aannemer J. Rodenrijs uit ’s Gravenhage voor ƒ 80.500,–. De optie met kerktoren boden ze aan voor ƒ 122.000,–. Rekening houdend met de inflatie zou dat vandaag de dag neerkomen op ca. €950.000,– voor de eerste optie en ca. 1,5 miljoen euro voor de optie met toren.

De kerk is gebouwd in de neogotische stijl en heeft drie beuken en zeven traveeën.[1] De kerktoren staat tegen de voorgevel en is met 77 meter[3] de hoogste kerktoren van Enschede. Het is ook het op één na hoogste gebouw van Enschede. Met een hoogte van 101 meter is alleen de in 2008 opgeleverde Alphatoren hoger.

Met ingang van september 2014 is de kerk het Eucharistisch Centrum van de Enschedese stadsparochie Sint-Jacobus de Meerdere.

Externe links

Website van de Jozefkerk


Monumenten in de buurt van Sint-Jozefkerk in Enschede

Theekoepel

Staringstraat 33
Enschede
Inleiding Neo-classicistische THEEKOEPEL die omstreeks 1913 is gebouwd in de tuin van het "Witte Huis" van Herman van Heek aan de Oldenz..

Het Witte Huis

Oldenzaalsestraat 125
Enschede
Inleiding Het monumentale vrijstaande HERENHUIS "Het Witte Huis" in neo-classicistische stijl is in 1907 gebouwd in opdracht van de textiel..

Rijksmuseum Twenthe

Lasondersingel 129
Enschede
Inleiding Het RIJKSMUSEUM TWENTE is gebouwd in 1929 naar een ontwerp in traditionalistische stijl van de architecten K. Muller en A.K. Beud..

Lasonderkerk

Lasondersingel 102
Enschede
Inleiding De LASONDERKERK is in 1927 in opdracht van de Kerkvoogdij der Nederduitsch Hervormde Gemeente te Enschede gebouwd. De architecten..

Grote Kerk

Oude Markt 31
Enschede
NED. HERV. KERK. Ontstaan uit een eenbeukige romaanse kerk van rond 1200, waarvan de noordmuur nog grotendeels over is. In 1480 zuid- en oos..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint-Jozefkerk in Enschede

Foto's (17)

Alle 17 foto's weergeven