Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Eyckenstein: hoofdgebouw in Maartensdijk

Kasteel Buitenplaats

Dorpsweg 193
3738CD Maartensdijk (gemeente De Bilt)
Utrecht

Bouwjaar: begin 19e eeuw


Beschrijving van Eyckenstein: hoofdgebouw

(op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.1) HOOFDGEBOUW (Eyckenstein). Het witgepleisterde pand in neoclassicistische stijl is in het begin van de 19de eeuw door M.J. Eyck van Zuylichem naar voorbeeld van de Italiaanse villa's van de architect Palladio herbouwd. Het op rechthoekige grondslag opgetrokken huis (een voorhuis en een smaller achterhuis) met donkere plint bestaat uit twee bouwlagen en een mezzanino onder een schilddak, dat bekroond wordt door een achtbenige koepel staande op een verhoogde nok. Tegen beide zijgevels staat een aanbouw van twee bouwlagen. Het midden van de symmetrisch ingedeelde zeven-assige voorgevel wordt geaccentueerd door een zuilenportiek (1809) van drie traveeën; bestaande uit vier Ionische zuilen staande op een hardstenen bordes, een kroonlijst, waarop de naam 'EYCKENSTEIN', en een driehoekige fronton met een ronde klok. Het bordes wordt aan de zijkanten afgeschermd door een balustrade, die oorspronkelijk de gevel bekroonde. De middelste travee wordt gevormd door een omlijste glazen (toegangs)deur en een T-venster op de verdieping; de overige vensterassen zijn opgebouwd uit moderne vensters op de begane grond, T-vensters op de verdieping en een tweeruiter in de mezzanino. De vensters van de buitenste twee vensterassen hebben perisiennes. De zijvleugels bestonden oorspronkelijk uit open veranda's, totdat deze in ca.1880 werden verbouwd tot een glazen serre (links) en een woonkamer met drie halfronde vensters in Venetiaanse stijl (rechts). Op de verdieping een overdekt balkon gedragen door ijzeren zuiltjes. In de rechter zijgevel een deur met halfrond bovenlicht en een indeling van T-vensters (alleen perisiennes bij de vensters van het voorhuis). In 1955 is in het verspringende gedeelte van het voor- en achterhuis een tweede toegang tot het huis gemaakt. Tegen de linker zijgevel verschillende rechthoekige aanbouwen met een invulling van T-vensters, deels met perisiennes. De achtergevel toont een onregelmatige aanblik. Centraal in de gevel van het achterhuis dubbele glazen toegangsdeuren met bovenlicht geflankeerd door een langwerpig venster. De hardstenen ornamenten ter weerszijde van de toegangsdeur zijn van elders afkomstig en later aangebracht. Op de verdieping twee grote vensters met aan weerszijden een kleiner venster. In het INTERIEUR, dat verschillende malen grondig is verbouwd, is ondermeer het stucplafond met houten rozet in het trappenhuis van belang. Waardering HOOFDGEBOUW (Eyckenstein) van algemeen belang: - vanwege het vrij gaaf bewaard gebleven exterieur van het hoofdgebouw dat in het begin van de 19de eeuw in neoclassicistische stijl is gebouwd naar de ideeën en voorbeelden van de architect Palladio; - vanwege de kenmerkende ligging binnen de historische tuin- en parkaanleg; - vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 510509
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Eyckenstein
Eyckenstein 20030609.jpg
Locatie Maartensdijk
Oorspr. functie Landhuis
Huidig gebruik Woning
Start bouw 17e eeuw
Verbouwing begin 19e eeuw
Bouwstijl Neoclassicisme
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 510509
Eigenaar Familie Van Boetzelaer
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het Landgoed Eyckenstein ligt even ten oosten van Maartensdijk (gemeente De Bilt, Nederland) langs de Dorpsweg. Het landhuis heeft 182 hectare aaneengesloten grond, inclusief elders gelegen boerderijen bedraagt de totale oppervlakte 394 hectare.

De geschiedenis van het landgoed begint aan het begin van de 17e eeuw. In die tijd was er sprake van een herenboerderij met trapgevels. Geleidelijk is het huis uitgebouwd tot het huidige Eyckenstein met de karakteristieke vier zuilen. Eyckenstein wordt particulier bewoond.

Eyckenstein ligt in de Laagte van Pijnenburg, te midden van enkele andere landhuizen: ten westen Rustenhoven en wat verder weg ten oosten Rovérestein dat in 1884 werd gebouwd door de eigenaar van Eyckestein Nicolaas Laurens Burman Eyck tot Zuylichem. Rovere is oud Italiaans voor eik, zodat Rovérestein dezelfde betekenis kreeg als Eykenstein. Sinds 1969 staan Eyckenstein, het omliggende park en enkele bijbehorende gebouwen op de Rijksmonumentenlijst.

Het landgoed bestaat voornamelijk uit bosgebied (grotendeels opengesteld), maar ook uit akkers en weilanden. Meteen ten noorden van het landhuis ligt het parkgedeelte van circa twaalf hectare, dat in 1882-1883 ontworpen is door de bekende Nederlandse tuinarchitect Leonard Anthony Springer. Waarschijnlijk is het ontwerp rond 1900 aangelegd en omstreeks 1920 zou het park het mooist geweest zijn. Het landgoed ligt op de Utrechtse Heuvelrug en gaat in de toekomst mogelijk ook deel uitmaken van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Op 9 juni 2012 hield Eyckenstein een open dag in het kader van het Jaar van de Historische Buitenplaats.

Bewoning

Sinds de bouw van het huis hebben er verschillende families op Eyckenstein gewoond:

Nr Tijdvak Familie
1 16xx-1627 Van Lamsweerde
2 1627-1651 Van Vianen
3 1651-1721 Gerobulus
4 1721-1760 Van Poolsum (door vererving van familie Gerobulus)
5 1760-1777 Van Kootens (huurders)
6 1777-1876 Eyck (vanaf 1818: Eyck van Zuylichem)
7 1876 - heden van Boetzelaer

Bouw

Het landhuis is via verschillende fases uiteindelijk tot de huidige staat gekomen. Begin 17e eeuw is het gebouwd als herenboerderij met aan drie zijden trapgevels. Aan de achterkant heeft er een stal gestaan. Omstreeks 1780 heeft het gebouw onder Adriaan Hendrik Eyck een flinke verbouwing ondergaan, nadat hij het eerst grotendeels gesloopt had. Hij heeft er toen een hoog statig gebouw van gemaakt, met overdekte terrassen aan beiden zijden. Zijn zoon Maurits Jacob Eyck heeft er in 1809 de grote witte zuilen voor laten plaatsen en de vloeren met ruim een halve meter verhoogd. Ook de klokkenstoel op het dak is van zijn hand.

Willem Carel baron van Boetzelaer heeft in de jaren 1880-1883 alle ramen vervangen, van binnen allerlei wijzigingen aangebracht en de terrassen tot kamers met een verdieping omgebouwd. Eén van deze kamers heeft hij in de Moorse stijl gebouwd. Behalve deze belangrijkste ontwikkelingen hebben er nog allerlei kleinere verbouwingen plaatsgevonden. Ongeacht de verschillende bouwstijlen is de stijl heel in het algemeen Engels neo-Palladiaans (een vorm van Neoclassicisme) te noemen. Het Palladianisme is genoemd naar de Italiaanse renaissancearchitect Andrea Palladio (1508-1580), een strenge classicist die zich baseerde op de Romeinse bouwkunst.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Eyckenstein: hoofdgebouw in Maartensdijk

Eyckenstein: historische tuin- en parkaanleg

Dorpsweg 193
Maartensdijk (Gemeente De Bilt)
(op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.2) HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Eyckenstein. De deels in stru..

Eyckenstein: tuinvazen

Dorpsweg 193
Maartensdijk (Gemeente De Bilt)
(op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.3) TUINVAZEN. Aan weerszijden van de achteringang van het hoofdgebouw (links) twee 18de-eeuwse..

Eyckenstein: tuinprieel

Dorpsweg 193
Maartensdijk (Gemeente De Bilt)
(op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.5) TUINPRIEEL. In het park staat een houten prieel uit ca.1890. Het tuinhuisje is gebouwd op r..

Eyckenstein: koetshuis

Dorpsweg 195
Maartensdijk (Gemeente De Bilt)
(op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.4) KOETSHUIS. Witgepleisterd blokvormig koetshuis (1850-1875) op rechthoekige grondslag bestaa..

Eyckenstein: dienstwoning

Dorpsweg 264
Maartensdijk (Gemeente De Bilt)
(op de bijbehorende kaart aangegeven met nr.7) DIENSTWONING. Evenwijdig aan de Dorpsweg ligt een voormalige koetsierswoning daterend uit de..

Kaart & Routeplanner

Route naar Eyckenstein: hoofdgebouw in Maartensdijk

Foto's (3)