Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Belvédère of uitkijktoren in Oranjewoud

Tuin Park Landgoed

Berg v. Brongerga/Tj. Bos (bij)
8410AA Oranjewoud (gemeente Heerenveen)
Friesland

Bouwjaar: 1924


Beschrijving van Belvédère of uitkijktoren

Inleiding De BELVEDERE of uitkijktoren is 20 meter hoog en staat op de zgn. "Berg van Brongerga", die een hoogte heeft van 10 meter. De uitkijktoren bevindt zich op het perceel bekend als Tjaarda's Bos. De achtzijdige skeletbouw is in 1924 gebouwd en behoort daardoor tot de oudste uit gewapend beton opgetrokken bouwwerken in Friesland en is de enige betonnen belvédère in Nederland. De uitkijktoren werd gebouwd in opdracht van A.W. Tjaarda, eigenaar van de uitspanning Heidewoud, thans Tjaarda genaamd. Het ontwerp en de uitvoering was van de fa. Boltje & Buwalda, Betonbouwers uit Heerenveen. De toren is gerestaureerd in 1993, bij welke gelegenheid de constructie met behulp van nieuwe wapening en spuitbeton zowel is versterkt als verstijfd. Ondanks deze ingreep is het open karakter van de toren maximaal bewaard gebleven. Omschrijving De verhoging, die bekend stond als de Berg van Brongerga, is vermoedelijk kunstmatig aangelegd. Hierin staat de ruimtelijke constructie van de uitkijktoren gefundeerd. De achtzijdige skeletconstructie bestaat uit acht zeer dunne kolommen gewapend beton van 17 x 20 cm en 20 meter hoog op een grondvlak van 4,60 x 4,60 meter. De tegenover elkaar staande kolommen worden om de 4,60 meter door betonbalken met elkaar verbonden. De naast elkaar gelegen balken kruisen elkaar steeds te halverhoogte. Aan de binnenzijde van de kolommen zijn negen 12-treeds steektrappen met vierkante trapspijlen en trappalen en acht bordessen gebouwd, die de toren stijfheid geven. De op uitkragingen rustende bordessen zijn 40 centimeter uitgebouwd, behalve de twee onderste en de bovenste. De bovenzijde van de toren wordt afgedekt door een uitkragend plateau van 6 x 6 meter. Het plateau heeft een balustrade met vierkante balusters; de hoekstijlen hebben een afdekplaat. De bovenzijde van de leuningen, trappalen en afdekplaten zijn ingelegd met kiezelsteentjes. In het midden van de eerste dwarsverbinding tussen de kolommen boven de eerste steektrap is een betonnen gedenksteen aangebracht. Het opschrift luidt: DEZE BELVEDERE GEHEEL VAN / GEWAPEND BETON WERD GESTICHT / IN DEN JARE 1924 DOOR / A.W. TJAARDA TE ORANJEWOUD / EN ONTWORPEN EN VERVAARDIGD / DOOR DE FA. BOLTJE EN BUWALDA / TE HEERENVEEN. // Waardering De Belvédère is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: - vanwege de hoge mate van belang als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, met name die van de recreatieve ontwikkelingen in het gebied Oranjewoud, - vanwege de zeer hoge mate van belang als bijzondere uitdrukking van een technische ontwikkeling, m.n. van de betonbouw in Friesland, - vanwege het belang voor de geschiedenis van de bouwtechniek, i.c. gewapend beton-bouw, - vanwege de hoge mate van bijzondere betekenis voor het aanzien van de streek, - vanwege de hoogwaardige kwaliteit van het bouwwerk in relatie tot de omgeving als uitkijkpunt, - vanwege de hoge mate van typologische zeldzaamheid van de belvédères in het algemeen en van die in beton in het bijzonder. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 510463
Laatste wijziging: 2014-10-12 19:38:37.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Belvedère
Belvedère
Belvedère
Algemene gegevens
Aannemer(s) firma Boltje en Buwalda uit Heerenveen
Constructie 1917 Houten versie

1924 Betonnen versie

Locatie Parkgebied Oranjewoud, Heerenveen
Coördinaten 52° 57′ NB, 5° 59′ OL
Eigenaar Andreas Willem Tjaarda
Technische gegevens
Hoogte 18
Materiaal Beton
Aantal traptreden 9 * 12
Belvedère (Oranjewoud) (Friesland (hoofdbetekenis))
Belvedère (Oranjewoud)
Portaal:  Civiele techniek en bouwkunde

De Belvedère van Oranjewoud is een belvedère in het Parkgebied Oranjewoud ten oosten van Heerenveen.

Geschiedenis

Andreas Willem Tjaarda liet in 1917 op de ‘Berg van Brongerga’, een klein heuveltje van bijna tien meter hoog, een houten uitkijktoren bouwen. Later werd dit gebied ‘Tjaarda’s Bos’ genoemd. In 1924 werd deze constructie wegens bouwvalligheid vervangen door een toren van gewapend beton. Deze werd vervaardigd door de firma Boltje en Buwalda uit Heerenveen, die ook de betonnen klokkenstoel van Luinjeberd uit 1921 had gebouwd.

Bouwwerk

De achtkante uitkijktoren heeft negen trappen van twaalf treden en een hoogte van achttien meter. Met de hoogte van het heuveltje erbij opgeteld is de ooghoogte van een persoon op de toren bijna dertig meter boven het maaiveld. Ook deze toren raakte in verval, maar in plaats van sloop werd de belvedère na zeventig jaar gerestaureerd. Er is ook een oriëntatietafel, maar de afbeelding voor de oriëntatie ontbreekt nu. De naam ‘Belvedère’ werd ook gegeven aan Museum Belvédère.

Externe link


Monumenten in de buurt van Belvédère of uitkijktoren in Oranjewoud

Tjaarda's Bos/Belvédère: wandelpark

Tjaarda's Bos (bij)
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
Inleiding Het WANDELPARK behorend bij de Belvédère werd vermoedelijk in 1917 aangelegd. Tien jaar eerder, in 1907, kocht de logementhoude..

Oranjestein, tuinmanswoning

Bieruma Oostingweg 11
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
Tuinmanswoning in chalet-stijl met gotische vensters, plm. 1840.

Klemburg, tuinmanswoning

Marijkemuoi-wei 7
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
HUIS Klemburg, waarschijnlijk slechts het tuinmanshuis van het buitengoed Klemburg, waarbij ook de thans z.g. Tjaardaberg behoorde. Pand ond..

Tjaarda's Bos/Belvédère: hekpijlers

Tjaarda's Bos (bij)
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
Inleiding Twee HEKPIJLERS flankeren de toegang tot het zgn. Tjaarda's Bos. Samen met een aardwal sluiten ze het terrein van de openbare we..

Algemene begraafplaats, klokkenstoel

Marijkemuoi-wei, Brongerga
Oranjewoud (Gemeente Heerenveen)
Op het kerkhof een door een zadeldak overhuifde klokkestoel. Klokkestoel met klok van anonieme gieter uit de 13e eeuw, diam. 58 cm.

Kaart & Routeplanner


Foto's (2)