Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sluiswerken met bijbehorende lantaarnpalen (Sluis Leidschendam) in Leidschendam

Weg En Waterwerk

in Vliet in dorpskern
2260AA Leidschendam (gemeente Leidschendam Voorburg)
Zuid Holland

Bouwjaar: 1887

(1 recensie)

Beschrijving van Sluiswerken met bijbehorende lantaarnpalen (Sluis Leidschendam)

Omschrijving De gekoppelde SLUIS bestaat twee gemetselde sluiskolken,waarvan de twee uiterste sluishoofden 14.30 m. en het tussensluishoofd 9.30m lang zijn. De kaden en de sluishoofden worden afgedekt door natuurstenen dekzerken. De oostelijke sluiskolk is 36.70 m lang en 7.50 m. breed, de westelijke kolk is aan de zuidzijde breder en meet 41.40 x 14.50, zodat er twee schepen naast elkaar geschut kunnen worden. De sluishoofden liggen twee treden boven het niveau van de kaden der kolken. In het sluishoofd aan de Leidse zijde zijn binnen de deuren twee schotbalksponningen aangebracht om de sluis met schotbalken te kunnen afsluiten. Buiten de sluishoofden zijn ter weerszijden korte remmingswerken geconstrueerd op basis van een drietal ducdalven. In de hardstenen dekzerken van de kaden is een serie kleine twee- en drie-armige bolders geplaatst, een aanzienlijke reeks grote bolders bevindt zich in het bestrate deel van de kade. De sluis is uitgerust met eikenhouten puntdeuren, waarvan er twee paar naar de Rijnlandse zijde keren en drie paar naar de Delflandse. De eerste hangen vrij onopvallend in de deurkassen onder de beide bruggen over de twee uiterste sluishoofden en worden met bootshaken bediend. De naar Delfland kerende sluisdeuren worden bewogen door een systeem vangebogen heugelstangen of kwadranten die aan de binnenzijde van tanden zijn voorzien (zogenaamde cremailleres) en een zestal hieraan gekoppelde, in de sluishoofden verzonken windwerken. De bijbehorende zeskantige ijzeren tandwielkasten met zwengel staan op de sluishoofden en vormen de sokkels van de gietijzeren lantaarnpalen. Op de zes deuren zijn door middel van smeedijzeren beugels houten dienstbruggen gemonteerd, die worden geflankeerd door een simpel staafijzeren hekwerk met houten leuningen. De deuren zijn voorzien van houten schuiven (rinketten) voor de in- en uitlaat van water, die vanaf de dienstbruggen kunnen worden opgehaald of neergelaten met behulp van gietijzeren windwerken (bestaand uit een heugelstang en een tandwielkast). De gietijzeren lantaarnpalen zijn voorzien van geprofileerde basementen en de zich naar boven toe verjongende schacht is versierd met plantenmotieven in reliëf. Op het basement de vermelding van machinefabriek Rouakkers en Zonen uit Helmond. De vierzijdige koperen lantaarns worden bekroond door een gietijzeren geprofileerd ornament. Waardering De sluiswerken met bijbehorende lantaarnpalen zijn van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als representatief en redelijk gaaf voorbeeld van een negentiende eeuwse gekoppelde sluis met oorspronkelijke bewegingswerktuigen. De sluiswerken zijn tevens van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde wegens de gaafheid in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering. De sluiswerken zijn in hoge mate van stedebouwkundig belang vanwege de zeer beeldbepalende situering als hoofdbestanddeel van het sluiscomplex in het beschermde dorpsgezicht Leidschendam. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 510297
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:55:05.0

Recensies en ervaringen (1)

Sluiswerken met bijbehorende lantaarnpalen (Sluis Leidschendam)
1
Recensie door: ()
Sluiswerken in Leidschemdam, daarbij hoort niet een kaart van Leiden!
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sluis Leidschendam
Sluiskolk en kantoor, met op de achtergrond de H.H. Petrus en Pauluskerk

De Sluis Leidschendam is een schutsluis met puntdeuren in het Rijn-Schiekanaal in de woonkern Leidschendam van de gemeente Leidschendam-Voorburg. De vaarweg is CEMT-klasse IIa.

De kolk is door een tussendeur te verdelen in twee kolken. Kolkbreedte noordelijke schutkolk 7,00 m. Drempeldiepte noordzijde KP –2,29 m, zuidzijde KP -2,49 m [1] Kolklengte 75,00 m, schutlengte 69,00 m, breedte zuidelijke schutkolk 14,50 m. De max. toegestane afmetingen zijn echter 60,00 m lang, 6,85 m breed en 2,00 m diepgang. Over beide sluishoofden ligt een ophaalbrug met een doorvaarthoogte in gesloten stand van 0,90 m. De genoemde diepgang geldt tot een waterstand van NAP –0,50 m. [2]

De sluis ligt ongeveer op de plaats waar vroeger de Vliet was afgedamd. Van 1281 tot 1648 was hier, als onderdeel van de landscheiding (grens) tussen de hoogheemraadschappen Rijnland en Delfland een overtoom, pas daarna werd een sluis gebouwd. De dam en de sluis waren en zijn nodig vanwege het verschil in waterpeil tussen de twee waterschappen: Delfland hanteert thans een peil van NAP –0.43m en Rijnland hanteert een peil van NAP –0,62m in de winter en NAP –0,59m in de zomer. Tot aan de vorming van de gemeente Leidschendam in 1938 lag op de ene oever de gemeente Veur en op de andere Stompwijk.

De huidige sluis is gebouwd tussen 1886 en 1888 en ligt in het verlengde van de Damlaan, tot voor kort de belangrijkste verkeersader van het dorp. De ophaalbruggen over de monumentale sluis zijn zeer smal en het autoverkeer ondervond tot aan de voltooiing van de Sijtwendetunnel in 2003 veel hinder van wachttijden voor de bruggen bij de sluis. De ophaalbruggen zijn gebouwd in 1889. Het gehele sluiscomplex met beide bruggen staat beide sinds 1998 op de Rijksmonumentenlijst.

De sluis was handbediend en is in 2006 geheel gerenoveerd en geëlektrificeerd. Er wordt tegenwoordig ook geen sluisgeld meer geheven. De sluis wordt bediend door de Provincie Zuid-Holland en staat op marifoonkanaal 18.

Maart 2013 werd er een beeldengroep geplaatst, die de geschiedenis symboliseert.[3][4]


Monumenten in de buurt van Sluiswerken met bijbehorende lantaarnpalen (Sluis Leidschendam) in Leidschendam

Pand met trapgevel met segmentbogen boven de vensters, gesmeed topgevelanker. Hardstenen stoep. Onderpui vernieuwd eerste helft 18e eeuw

Vliet 14
Leiden
Pand met trapgevel met segmentbogen boven de vensters, gesmeed topgevelanker. Deuromlijsting 1e helft 18e eeuw. Hardstenen stoep. Gevel omst..

Molensteegbrug

Vliet 35
Leiden
Molensteegbrug, tussen Molensteeg en Bakkersteeg. Gemetselde brug met 1 boog, hardsteen bekleding. Sluitsteen met stadswapen, opschrift 1730..

Pand met bakstenen gevel met vlechtingen, boven de ramen van de eerste verdieping korfbogen. Ondergevel gepleisterd

Vliet 37
Leiden
Pand met bakstenen gevel met vlechtingen, boven de ramen van de eerste verdieping korfbogen. Ondergevel gepleisterd.

Pand met gepleisterde lijstgevel, zijwand aan de Molensteeg met restanten van vensterbogen en in lichtkleurige baksteen gemetselde Davidster

Molensteeg 24
Leiden
Pand met gepleisterde lijstgevel, zijwand aan de Molensteeg met restanten van vensterbogen en in lichtkleurige baksteen gemetselde Davidster..

Pand met eenvoudige lijstgevel

Vliet 36
Leiden
Pand met eenvoudige lijstgevel.

Kaart & Routeplanner

Route naar Sluiswerken met bijbehorende lantaarnpalen (Sluis Leidschendam) in Leidschendam

Foto's (3)