Meer dan 63.000 rijksmonumenten


voormalig Kantongerecht Haarlemmermeer in Hoofddorp

Gebouw

Raadhuislaan 3
2131BE Hoofddorp (gemeente Haarlemmermeer)
Noord Holland

Bouwjaar: 1911
Architect: Willem Metzelaar


Beschrijving van voormalig Kantongerecht Haarlemmermeer

Inleiding Voormalig KANTONGERECHT, gelegen aan de zuidzijde van de Raadhuislaan. Het vrijstaande pand dateert uit 1911 en werd gebouwd naar ontwerp van architect W.C. Metzelaar, die destijds meer gebouwen voor justitie heeft ontworpen. De kleine blokvormige uitbouwen aan oost- en westzijde van de hoofdmassa bevatten de oorspronkelijke ingangen: aan de oostzijde de hoofdingang tot het kantongerecht, aan de westzijde de ingang tot de dienstwoning (4-kamerwoning). Het houten washok achter de westingang is een replica van het washok dat zich daar oorspronkelijk bevond. Uit archiefonderzoek gedaan door medewerkers van de gemeente Haarlemmermeer blijkt dat het Hoofddorpse kantongerecht een geschiedenis heeft die teruggaat tot 1876 toen in Hoofddorp een nevenzittingsplaats van Haarlem werd gevestigd. Het kantongerechtsgebouw aan de Raadhuislaan werd echter pas in 1911 gebouwd en op 27 januari 1912 in gebruik genomen. In het kader van bezuinigingen werd het gebouw op 28 december 1933 gesloten. Op 1 september 1955 werd het kantongerecht als nevenzittingsplaats weer in gebruik genomen en vanaf 1959 gebruikte men daartoe de houten barak achter het oorspronkelijke gebouw. In het gerechtsgebouw vestigden zich achtereenvolgens het arbeidsbureau en de belastingontvanger. Thans (1995) is het pand in gebruik als kantoorgebouw. Het pand is samen met het polderhuis, de voormalige korenbeurs en het voormalige raadhuis gesitueerd in het oude bestuurscentrum van de Haarlemmermeerpolder. Dit centrum bevindt zich op het kruispunt van de twee hoofdassen door de polder: de Hoofdvaart, de vaart die de polder in een oostelijk en westelijk deel scheidt, en de Kruisvaart, die de polder in een noordelijk en zuidelijk deel scheidt. Omschrijving Vrijstaand gerechtsgebouw op min of meer vierkant grondplan, bestaande uit twee bouwlagen onder een afgeplat tentdak. De dakschilden zijn gedekt met zwart geglazuurde Hollandse pannen. Aan weerszijden van de hoofdmassa is een kleine rechthoekige uitbouw geplaatst die de ingangen bevatten. De uitbouwen hebben een plat dak. Het pand is opgetrokken in rode baksteen, gemetseld in kruisverband, boven een uitgemetselde plint met afzaat van hard gebakken rode baksteen. Horizontale banden ter hoogte van de onder-, midden- en bovendorpels van de vensters, alsmede een band onder de gootlijst zijn uitgevoerd in gele baksteen. De strekken, segmentboogvormige ontlastingsbogen en ezelsruggen op de westelijke uitbouw zijn van hard gebakken rode baksteen. De rondomlopende cordonlijst tussen de begane grond en eerste verdieping is uitgevoerd in gele en hard gebakken rode baksteen. Hardsteen is toegepast voor hoekstenen, sluitstenen van de ontlastingsbogen, gevelstenen, vensterdorpels, afdekplaten en onderdelen van de topgevels. In oorsprong bevatten de vensterassen alle een houten schuifvenster met rechthoekig, danwel getoogd tweeruits-bovenlicht. De gevel wordt afgesloten door een rondomlopende houten gootlijst op houten consoles, rustend op in gele baksteen uitgevoerde kraagstenen. De symmetrisch ingedeelde voorgevel (N) heeft een breedte van vijf vensterassen, verdeeld over een risalerende middenpartij ter breedte van drie vensterassen, geflankeerd door geveldelen ter breedte van één vensteras. In de middenpartij bevat de centrale as een schuifvenster, aan weerszijden geflankeerd door een smaller schuifvenster. Onder de vensters van de eerste verdieping is een hardstenen naamplaat aangebracht, waarop in oorpsrong "KANTONGERECHT" stond. De middenpartij wordt afgesloten door een topgevel onder ingestoken zadeldak. Op de topgevel, met schouderstukken, afdekplaten en rechthoekige top, is een smeedijzren windvaan geplaatst. In de topgevel bevinden zich twee kleine rondboogvensters met rechthoekige ramen en decoratief metselwerk in de boogvelden. Links en rechts van deze kleine vensters is een gevelsteen aangebracht waarop vermeld: "ANNO" (links) en "1911" (rechts). De vensterassen aan weerszijden van het middenrisaliet bevatten in beide bouwlagen een schuifvenster. De rechterzijgevel (W) heeft een breedte van drie vensterassen. De buitenste vensterassen bevatten in beide bouwlagen een schuifvenster. De nadruk ligt op de middelste as, die de uitbouw bevat met in de noordgevel de entree naar de vroegere dienstwoning, bestaande uit een paneeldeur met glaspanelen in zesruits-roedenverdeling in de bovenste helft. De uitbouw heeft een rechthoekig gronplan, een hoogte van anderhalve bouwlaag en is afgesloten door een plat dak met ezelsruggen op de noord- en zuidrand en een gootlijst langs de westrand. De uitbouw is voorts voorzien van enkele kleine vensters. De middelste vensteras op de eerste verdieping bevat een kruiskozijn. De linkerzijgevel (O) heeft eveneens een breedte van drie vensterassen. De buitenste vensterassen bevatten in beide bouwlagen een schuifvenster. De nadruk ligt op de middelste as die de uitbouw en een risaliet met topgevel bevat. De eenlagige uitbouw op rechthoekig grondplan heeft een plat dak met bakstenen balustrade. In de noordgevel bevindt zich de hoofdentree, bestaande uit een dubbele paneeldeur met glaspanelen in zesruits-roedenverdeling in de bovenste helften en twee tweeruits-bovenlichten. In de oostgevel bevindt zich een venster met twee bovenlichten en verdikte middenstijl. Op de eerste verdieping bevindt zich een dubbel schuifvenster in een risaliet. Het risaliet wordt beëindigd door een eenvoudige puntgevel onder ingestoken zadeldak. De achtergevel (Z) heeft een breedte van drie vensterassen. Het middelste venster op de eerste verdieping bevat een dubbel draairaam met tweeruits-bovenlicht. De overige assen bevatten in beide bouwlagen een schuifvenster. Het interieur is nog gedeeltelijk intact, zowel wat betreft de ruimtelijke indeling als wat betreft diverse detailleringen, zoals de plint en lambrizering in de hal, vervaardigd van hardgebakken ecru-kleurige en gele baksteen, en een hardstenen trap met smeedijzeren balustrade en houten leuning in het trappenhuis. Waardering Het oude kantongerecht is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als merendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een gerechtsgebouw uit de eerste decennia van de 20ste eeuw op het Noordhollandse platteland, gebouwd in een traditionalistische stijl. Daarnaast heeft het pand ensemblewaarde met het voormalige raadhuis, de voormalige korenbeurs en het polderhuis, door de stedebouwkundig belangrijke situering in het oude bestuurscentrum van de Haarlemmermeerpolder. Tevens is het pand van belang als karakteristiek onderdeel van het oeuvre van architect W.C. Metzelaar. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 510068
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
kantongerecht Haarlemmermeer
Het voormalige kantongerecht Haarlemmermeer
Het voormalige kantongerecht Haarlemmermeer
Locatie Hoofddorp, Raadhuislaan 2-3
Coördinaten 52° 18′ NB, 4° 41′ OL
Oorspr. functie gerechtsgebouw
Huidig gebruik kantoor
Start bouw 1911
Opening 1912
Monumentstatus rijksmonument
Monumentnummer 510068
Architect W.C. Metzelaar
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het kantongerecht Haarlemmermeer was van 1877 tot 1934 een van de kantongerechten in Nederland. Het gerecht was gevestigd in een gebouw uit 1911, ontworpen door Willem Cornelis Metzelaar.

Het kanton

In 1877 werd het aantal kantongerechten in Nederland fors ingekrompen. Vrijwel altijd betekende dat het opheffen van kantons die bij een aangrenzend kanton werden gevoegd. Slechts in een enkel geval werd gekozen voor een nieuwe zetel. Haarlemmermeer was een van die zeldzame gevallen. Het nieuwe kanton ontstond uit delen van de opgeheven kantons Noordwijk en Nieuwer-Amstel. In eerste instantie was Lisse gedacht als zetel, maar uiteindelijk koos de Tweede Kamer voor Haarlemmermeer.

Het kanton omvatte bij de oprichting de gemeenten:Haarlemmermeer, Aalsmeer, Alkemade, Hillegom, Leimuiden en Lisse. Bij de opheffing in 1934 werden Alkemade en Leimuiden ingedeeld in het kanton Leiden, terwijl de overige gemeenten naar Haarlem gingen. In 1955 werd Hoofddorp overigens een nevenzittingsplaats voor Haarlem

Het gebouw

Het gerechtsgebouw werd gebouwd in 1911 en in gebruik genomen in januari 1912. Het bestaat uit twee bouwlagen met een afgeplat tentdak, van zwarte pannen. Het pand is opgetrokken in rode baksteen, waarin een aantal banden van gele baksteen zijn aangebracht. Aan beide zijden bevindt zich een uitbouw waarin zich de ingang naar het gerecht en naar de portierswoning bevinden. De voorgevel is verdeeld in een risalerende middenpartij en twee zijpartijen. De middenpartij is verdeeld in drie vensters, een breder middenvenster en twee smalle zijvensters. De zijpartijen hebben een venster.

Het gebouw aan de Raadhuislaan in Hoofddorp is in 1999 aangewezen als rijksmonument.

Inmiddels is het pand al vele jaren in gebruik door Siekman & Stassen Advocaten en Belastingadviseurs N.V.


Monumenten in de buurt van voormalig Kantongerecht Haarlemmermeer in Hoofddorp

Oude Raadhuis

Hoofdweg 675
Hoofddorp (Gemeente Haarlemmermeer)
Inleiding Voormalig RAADHUIS van de gemeente Haarlemmermeer, gelegen aan de westzijde van de Hoofdweg te Hoofddorp. Het vrijstaande pand we..

Polderhuis van de Haarlemmermeerpolder

Marktplein 47
Hoofddorp (Gemeente Haarlemmermeer)
Inleiding POLDERHUIS MET DIENSTWONING van het waterschap Groot-Haarlemmermeer, gebouwd in 1913 en gesitueerd aan de oostzijde van de Hoofdw..

Pastorie van de Nederlands Hervormde Kerk

Hoofdweg 772
Hoofddorp (Gemeente Haarlemmermeer)
Inleiding PASTORIE, onderdeel uitmakend van het complex van Nederlands Hervormde Kerk en pastorie aan de Hoofdweg te Hoofddorp. De pastorie..

Hoofdvaartkerk: Nederlands Hervormde Kerk

Hoofdweg 774
Hoofddorp (Gemeente Haarlemmermeer)
Inleiding NEDERLANDS HERVORMDE KERK, onderdeel uitmakend van het complex van Nederlands Hervormde Kerk en pastorie aan de Hoofdweg te Hoofd..

De Eersteling

Hoofdweg 741
Hoofddorp (Gemeente Haarlemmermeer)
Korenmolen De Eersteling. Stenen ronde korenmolen, bovenkruier type grondzeiler. Molenaarshuis.

Kaart & Routeplanner

Route naar voormalig Kantongerecht Haarlemmermeer in Hoofddorp

Foto's (1)