Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Zuidbroeksemolen in Bergambacht

Molen

hoek v.d. prov.weg
2825ZG Bergambacht
Zuid Holland

Bouwjaar: 1922


Beschrijving van Zuidbroeksemolen

Inleiding De Amerikaanse windmotor van het type Hercules Metallicus met vijzel werd als MOLEN in 1922 geplaatst voor het bemalen van de polder Zuidbroek (262 ha.)en heeft een capaciteit van 545 liter per radomwenteling (max. ± 20/min m3). Tot die tijd werd de polder bemalen door eenwindschepradmolen waarvan de funderingen circa 15 meter ten westen van de windmotor nog gedeeltelijk zichtbaar zijn. De polder Zuidbroek werd vanaf de 15e eeuw samen met de polders Schuwachten Den Hoek met behulp van windmolens bemalen. De polders loosden gezamenlijk op de Loet die op natuurlijke wijze afwaterde op de IJssel. In 1859 werd naast de sluis een molen gebouwd die als taak kreeg de Lekkerkerkse boezem af te malen wanneer lozen langs natuurlijke weg niet mogelijk was vanwege hoge rivierstanden van de IJssel. In 1868 werd de molen vervangen door het stoomgemaal "Reinier Blok". Tien jaar later werd de opvoerhoogte vergroot zodat het gemaal rechtstreeks de polders Schuwacht en Den Hoek kon bemalen en de daar aanwezige molens werden afgebroken. De polder Zuidbroek werd nog wel apart bemalen, eerst door een windmolen en vanaf 1922 door de huidige windmotor. Aan het eind van de 19e eeuw kwamen deze molens al vrij algemeen voor in de Verenigde Staten waarna ze aan het begin van deze eeuw in Nederland geïntroduceerd werden. Vanwege het ruwere weer waren deze molens niet geschikt voor gebruik in Europa zodat men spoedig over ging tot het produceren van eigen, solidere windmotoren. Deze windmotor is vervaardigd in de Deutsche Windturbinen Werke te Dresden en werd geleverd door de handelsmaatschappij R.S. Stokvis uit Rotterdam. N.B. De molen is in 1994 geheel gerestaureerd en geautomatiseerd. De molen bemaalt tegenwoordig weer op windkracht, in windstille periodes wordt dit overgenomen door een elektromotor die naast de molen geplaatst is. Omschrijving IJzeren vijzel-windmotor op een betonnen onderbouw. De opbouw heeft een vierkante plattegrond en bestaat uit een open, taps toelopende ijzerenconstructie van verticale stijlen die door horizontale en kruisvormige verbindingen in vier vakken worden verdeeld. Halverwege de opbouw bevindt zich een ijzeren stelling met rondom een balustrade. Daarboven verdicht zich deconstructie met meerdere horizontale regels. De windroos is door een open ijzeren constructie verbonden met de onderbouwen bestaat uit drie ijzeren ringen waaraan de 21 bladen zijn bevestigd. De rotor heeft in totaal een diameter van 6,6 meter. De staart bestaat uit eveneens een open ijzerconstructie en is voorzien van een dubbel blad. De molen heeft een stalen vijzel van 1,81 meter lengte en een diameter van 1.05 meter. De vijzel wordt aangedreven door een dieselmotor. Waardering De windmotor van het type Hercules Metallicus uit 1922 is van architectuurhistorisch van algmeen belang als voorbeeld van een nieuw concept voor de polderbemaling. De windmotor is cultuurhistorisch van algemeen belang als laatste windmotor in Zuid-Holland. De windmotor is van grote beeldbepalende waarde als blikvanger in het landschap en vanwege de functionele relatie daarmee. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 509519
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Zuidbroeksemolen
Zuidbroeksemolen met hersteld schoepenrad (maart 2014)
Zuidbroeksemolen met hersteld schoepenrad (maart 2014)
Basisgegevens
Plaats Zuidbroek
Bouwjaar 1922
Type Amerikaanse windmotor
Kenmerken Amerikaanse windmotor
Functie poldermolen
Bestemming  Bemaling van de naastgelegen polder Zuidbroek
Monumentnummer  509519
Externe link(s) en afbeelding
De Hollandsche Molen
Windmotordatabase
Zuidbroeksemolen zonder schoepenrad ( september 2008)
Zuidbroeksemolen zonder schoepenrad ( september 2008)
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Zuidbroeksemolen is een Amerikaanse windmotor of roosmolen, die in 1922 is geplaatst in de omgeving van het Zuid-Hollandse buurtschap Zuidbroek. De molen is eigendom van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. Hij staat vrij langs de weg. Het is de laatste nog bestaande molen van dit type in Zuid-Holland. Van de vele molens van dit type die in Nederland zijn gebouwd, resteren nog maar weinig: in Noord-Holland is het laatste exemplaar die de provincie rijk is, de Zaanse roosmolen Herkules, enkele jaren geleden hersteld.

In 1984 werd de Zuidbroeksemolen aangewezen als beschermd provinciaal monument.[1] De molen werd toen maalvaardig gerestaureerd. De molen werd in 1998 aangewezen als rijksmonument en op 3 november 1998 ingeschreven in het Monumentenregister.[2]

Door een storm in 2007 waaide het schoepenwiel van de molen af. De molen is door het Hoogheemraadschap gerestaureerd en in 2013 teruggeplaatst. Hij heeft geen bemalingsfunctie meer.


Monumenten in de buurt van Zuidbroeksemolen in Bergambacht

Verkeersbrug, zuidelijk, ensemble van twee ophaalbruggen van het Hollandse-type

Benedenheulseweg 41
Stolwijk (Gemeente Vlist)
Inleiding De zuidelijke VERKEERSBRUG van een ensemble van twee ophaalbruggen van het Hollandse-type die, blijkens een jaartal in de hameire..

Verkeersbrug, noordelijk, ensemble van twee ophaalbruggen van het Hollandse-type

Benedenheulseweg 41
Stolwijk (Gemeente Vlist)
Inleiding De noordelijke VERKEERSBRUG van een ensemble van twee ophaalbruggen van het Hollandse type die, blijkens een jaartal in de hameir..

Raadhuis

Dorpsstraat 21
Berkenwoude (Gemeente Bergambacht)
Raadhuis. Deftig dwarshuis zonder verdieping onder schilddak, omstreeks 1860. Zesruitsschuiframen. Voor het huis stoeppalen.

Boerderij onder rieten zadeldak aan de voorzijde met wolfeind

Benedenberg 109
Bergambacht
BOERDERIJ uit het einde van de 17e, of begin 18e eeuw, onder rieten zadeldak aan de voorzijde met wolfeind. De voorgevel heeft vlechtingen e..

Nederlands-hervormde kerk

Dorpsstraat 18
Berkenwoude (Gemeente Bergambacht)
Ned. Herv. kerk. Van oorsprong middeleeuwse zaalkerk van vijf traveeën met rondboogvensters, die in 1833 voor een groot deel werd vernieuwd..

Kaart & Routeplanner

Route naar Zuidbroeksemolen in Bergambacht

Foto's (1)