Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Rolpaal aan het Hunsingokanaal in Leens

Weg En Waterwerk

Leenstertillen 2
9965TN Leens (gemeente De Marne)
Groningen

Bouwjaar: ca. 1880 1880 ca. 1880


Beschrijving van Rolpaal aan het Hunsingokanaal

Inleiding ROLPAAL daterend uit de negentiende eeuw langs het Hunsingokanaal. Het object is iets ten westen van de monding van de Houwerzijlstervaart in het Hunsingokanaal gelegen en diende om de jaaglijn om de bocht te leiden. Het Hunsingokanaal, deels aangelegd in de achttiende eeuw en deels in de periode 1830-1853, zorgde voor een scheepvaart verbinding van Winsum via Ulrum naar Zoutkamp dat vroeger aan zee lag. De verschillende dorpen stonden door middel van kleinere vaarten in verbinding met het Hunsingokanaal. Zo had het dorp Houwerzijl via de Houwerzijlstervaart en het Hunsingokanaal een verbinding naar Zoutkamp. Omschrijving Negentiende eeuwse ROLPAAL bestaande uit een ronde houten rolpaal met aan de boven- en onderkant een ijzeren beugel die door middel van een ijzeren schroef bevestigd is aan een staand gedeelte. Staand gedeelte is geheel van hout; vierkant basement en middenstuk; beëindiging door vierkante kroonlijst. Waardering Negentiende eeuwse rolpaal van algemeen cultuurhistorisch belang: - als relict van de trekscheepvaart in Groningen - vanwege de hoge mate van gaafheid (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 509495
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Rolpaal langs trekvaart

Een rolpaal, ook draaipaal, jaagpaal of rollepaal genaamd, is een paal die vroeger werd gebruikt als hulpmiddel bij het jagen van schepen. Daarbij werd het schip – bij vervoer van passagiers trekschuit genoemd – met een touw voortgetrokken door een mens of paard die daarbij over het jaagpad liep.

Rolpalen stonden op plaatsen waar kanalen, vaarten en sloten een bocht maakten. De lijn tussen de trekschuit en trekker werd bij het nemen van scherpe bochten om een rol- of draaipaal gelegd. De schipper zorgde, door het geven van tegenroer, dat de boot zonder de kant te raken de bocht om kwam.

Een rolpaal was een stevige ijzeren constructie met aan de boven- en onderzijde een oog. In deze ogen liep een houten of ijzeren rol, waar de lijn langs rolde. Daaraan ontleent de 'rolpaal' ook zijn naam.

De rolpaal is in Nederland een zeer zeldzame verschijning geworden. In de provincie Groningen staan de meeste rolpalen. Drie hiervan zijn rijksmonument, waaronder die bij de Leenstertillen. Ook in Drenthe, Friesland, Overijssel en Zuid-Holland staan nog enkele originele rolpalen. In Dedemsvaart in de provincie Overijssel staat een rollepaal in originele staat op het industrieterrein. Dit industrieterrein is tevens naar "Rollepaal" vernoemd. Verder kan men aan de Utrechtse Vecht, ter hoogte van Oud-Zuilen en Maarssen, nog enkele van deze palen aantreffen. Dit zijn echter replica's. In 2009 is bij de buurtschap Rolpaal in Ooststellingwerf een replica van een rolpaal geplaatst.[bron?]

Zie ook

Buurtschappen

Externe link


Algemeen: Ecotoop · Landvorm · Landschap · Landschapselement · Nederlandse landschappen
Vlakvormig: Abschnittsmotte · Achterkade · Beekdal · Beemd · Begraafplaats · Bolle akker · Bos · Brink · Brinkdorp · Broek · Del · Dorp · Droogmakerij · Duin · Eiland · Eng · Enk · Es · Esdorp · Fort · Geriefbos · Gors · Griend · Haven · Heuvel · Houtkade · Inlaag · Karreveld · Kerkhof · Kolk · Kraag · Kreek · Kreekrug · Kromakker · Kwelder · Landgoed · Legakker · Lintdorp · Luchthaven · Maat · Made · Mede · Marke · Meer · Meerstal · Meetje · Meet · Moeras · Mijnsteenheuvel · Oeverwal · Pestbosje · Petgat · Pingoruïne · Plas · Poel · Polder · Raatakker · Rak · Redoute · Rivier · Rivierstrand · Rustbosje · Schans · Schol · Schor · Slik · Sluis · Stad · Stelle · Stinswier · Strand · Strandwal · Strang · Stroomrug · Struweel · Stuwmeer · Stuwwal · Terril · Terp · Uiterwaard · Veenkoepel · Veenlens · Veenkolonie · Veenpolder · Veenplas · Veenterp · Ven · Vesting · Viskenij · Visvijver · Vliedberg · Vliegveld · Vloeiveld · Vloeiweide · Waai · Wad · Weel · Weide · Weiland · Wiel · Wierde · Zee
Lijnvormig: Aarden dam · Aquaduct · Autosnelweg · Autoweg · Bandijk · Barrage · Beek · Berceau · Berm · Boezem · Brandsloot · Dam · Diep · Dijk · Doodweg · Dromerdijk · Enkwal · Fietspad · Fietsstrook · Gracht · Grubbe · Haag · Ha-ha · Heg · Holle weg · Houtkant · Houtsingel · Houtwal · Jaagpad · Kaai · Kade · Kanaal · Kerkpad · Krib · Laan · Landscheiding · Landgraaf · Landweer · Lijkweg · Maar · Molengang · Muraltmuur · Opvaart · Ossengang · Pad · Reeweg · Ringdijk · Ringvaart · Rivier · Schipsloot · Schipvaart · Schurveling · Singel · Singelgracht · Slaperdijk · Sloot · Snelweg · Spoorweg · Steenberg · Strandhoofd · Strekdam · Stuwdam · Tiendweg · Trambaan · Trekpad · Trekvaart · Trottoir · Tunnel · Turfvaart · Tuunwal · Uiterdijk · Vaart · Veenkade · Veendijk · Vlechtheg · Voetpad · Wakerdijk · Wandelpad · Weg · Wetering · Wieke · Wijk · Wierdijk · Wildwal · Zeedijk · Zwetsloot
Puntvormig: Banpaal · Bermmonument · Boe · Boerderij · Boerenkuil · Boô · Borg · Brug · Buitenplaats · Burcht · Coupure · Daliegat · Dobbe · Duiker · Eendenkooi · Galg · Gemaal · Grafheuvel · Grenspaal · Hagelkruis · Havezate · Hoeve · Hollestelle · Hoogholtje · Hunebed · Inlaat · Inundatiesluis · Kasteel · Kerkgebouw · Kwakel · Molen · Mottekasteel · Overlaat · Overweg · Pijp · Pomp · Ringwalburcht · Rolpaal · Schaapvolt · Stuw · Til · Turfput · Veenput · Verlaat · Viaduct · Vijver · Voorde · Waterpomp · Waterput · Watertoren

Monumenten in de buurt van Rolpaal aan het Hunsingokanaal in Leens

Woonhuis (schipperswoning)

Zuster A. Westerhofstraat 47
Leens (Gemeente De Marne)
Inleiding WOONHUIS (oorspronkelijk schipperswoning), bestaande uit een voorhuis uit 1772 met waardevolle (deels van elders afkomstige) cont..

Hervormde pastorie

Zuster A. Westerhofstraat 15
Leens (Gemeente De Marne)
Herv.Pastorie. Eenvoudig blokvormig pand onder omgaand zadeldak met vier hoekschoorstenen.

Hervormde kerk (Petruskerk)

Zuster A. Westerhofstraat 8
Leens (Gemeente De Marne)
Herv.Kerk en toren op kerkhof. Dorpskerk op kruisvormige plattegrond waarvan het tufstenen schip nog wel uit omstreeks 1100 kan dateren; dwa..

Smederij Voorm. smederij Westerhof

Zuster A. Westerhofstraat 3
Leens (Gemeente De Marne)
Langgerekt pand onder zadeldak evenwijdig aan de straat, voormalige smederij met woning. In het rechterdeel is de vuurhaard voor de smid nog..

Oosterhouw

Hoofdstraat 35
Leens (Gemeente De Marne)
Inleiding HERENHUIS met aangebouwd KOETSHUIS, "Oosterhouw" genaamd, in 1868 gebouwd als notariswoning. Het in Eclectische stijl opgetrokken..

Kaart & Routeplanner

Route naar Rolpaal aan het Hunsingokanaal in Leens

Foto's (2)