Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hervormde kerk in Midsland

Kerkelijk Gebouw

Westerburen 2
8891GP Midsland (gemeente Terschelling)
Friesland

Bouwjaar: 1880-1881 1916 (hersteld) 1881 1880-1881 1916 (hersteld)
Architect: M. Daalder Daalder 1881 M. Daalder


Beschrijving van Hervormde kerk

Inleiding De Nederlands Hervormde KRUISKERK te Midsland is gebouwd in 1880, ontworpen en uitgevoerd in Eclectische stijl met Neo-Renaissance elementen, door architect/aannemer M. Daalder te Den Helder. De huidige kerk is gebouwd op de plaats van een oudere en staat op een iets verhoogd KERKHOF, met de hoofdingang op het zuiden. Het gietijzeren HEKWERK op de KEERMUUR die rondom het kerkhof staat dateert oorspronkelijk uit 1866 en is recentelijk gerestaureerd in de originele vorm. Het kerkmeubilair, waaronder banken, preekstoel en doophek, is grotendeels contemporain. In 1916 is de kerk gedeeltelijk gerestaureerd. Wijzigingen: om nieuwe, gietijzeren goten aan te brengen is het bovendeel van de muren weggekapt; inwendig is de galerij aan de zuidzijde gedicht. Van de buitendeuren is waarschijnlijk alleen de noordelijke origineel; de overige zijn in verschillende uitvoeringen vernieuwd. Recentelijk is inwendig de indeling van het zuidelijk portaal met trappenhuis gewijzigd en het doophek verwijderd. De LUIDKLOK is in 1880 besteld bij Van Bergen te Heiligerlee; het ORGEL stamt uit 1896 en is van orgelfabrikant Hardorff te Leeuwarden. Het UURWERK in de toren is van Duitse makelij, datum onbekend. Tegen de buiten muur staan acht natuurstenen GRAFZERKEN opgesteld (16de tot 18de eeuw). De graftekens op het KERKHOF zijn van lokaal belang en vallen buiten de bescherming van rijkswege. Omschrijving Kruiskerk in centraalbouw, opgetrokken uit bruine bakstenen, en gedekt door elkaar kruisende zadeldaken met zwart geglazuurde platte Friese pannen. Op de nok van het zuidelijke dakschild staat een houten dakruiter, bestaande uit een achtkantige, opengewerkte lantaarn met balustrade, en een ingesnoerde, met zink beklede naaldspits; een luidklok in de lantaarn. Langs de topgevels en onderlangs de dakrand gemetselde boogfriezen, met geel bakstenen accenten; muurankers. De kerk heeft aan de west- en oostzijde een uitgebouwd portaal onder zadeldak, terwijl de noord- en zuidzijde een iets terugliggend portiek bevatten. In elke kruisarm is een ingang, waarbij de zuidelijke als hoofdingang fun-geert. Originele rondboogvormige bovenlichten van de vier ingangspartijen, met halfcirkel- en cirkelvormige ruitverdeling. De zuidelijke portiek is geaccentueerd door een afgeschuinde omlijsting van rustica kunststenen blokken en met een gedenktegel van de eerste steenlegging. In de gevels staan meerdere rondboogvensters van verschillend formaat, met houten meerruitsverdeling en omlijst door gemetselde wenkbrauwbogen met gele aanzet- en sluitstenen. De zuid- en noordgevels zijn in symmetrie nagenoeg gelijk, evenals de west- en oostgevels. Het HEKWERK staat op een lage KEERMUUR van gele bakstenen, en bestaat uit een eenvoudig giet- en smeedijzeren hek met slanke lancetvormige spijlen. De gecanneleerde pijlers van het toegangshek zijn dikker en bekroond met vaasvormige gietijzeren decoraties. Een zwarte gedenksteen die aan de zuidzijde van de keermuur is bevestigd, vermeldt de plaatsing van hek in 1866. De OUDE GRAFSTENEN zijn aan de zuidzijde geplaatst. Zij zijn afkomstig uit de vloer van de omstreeks 1880 afgebroken Sint Willibrordes kerk. Aanvankelijk lagen zij in de nieuw gebouwde kerk in de vloer van de vleugels. Later zijn ze tegen de zuidwest- en zuidoostgevel geplaatst:Tegen de zuidwestgevel, van oost naar west: 1. grafsteen met een renaissance reliëf in het ovaal, voor Sabina van Reynegom, de vrouw van de Secretaris van " Schellingh ende Grindt" (1622) ; 2. grafsteen met renaissance reliëf in het ovaal, voor Catharina Heyndricx Swarten, dochter Huysvrouwe van Claes Dircx van Rvyven Secretaris des Eylants van der Schellingh (1620) 3. grafsteen voor Neeltjen Hendriks Huysvrouw en Tys van Zelden. Opschrift: "Hier leyt begraven Neeltjen Hendriks Huysvrouwe van Tys van Zelden Is gestorven den 22 May Ao 1760 oud synde 48 jaaren 11 maanden en 4 dagen. Hier leyt begraven de weledele heer Tys van Zelden supstut drost en secretarus van den eylande Terschelling en Grint is gestorven den april 1778 oud synde 78 jaaren 10 maanden en 5 dagen 4. Grafsteen van Anna Jacobs Huysvrouwe van Albertus Wulp is op den 7e juny 1806 in het 5de jaar onzes echts en het 29ste jaar hares ouderdoms overleden. Tegen de zuidoostgevel: 1. grafsteen met een ovaal waarin een renaissance-reliëf is gebeeldhouwd. Opschrift: No 10 CDB R3. Hier leyt begraven Cornelis Danielsz Bos oud burgemeester Oostterschelling. Is in den Heere gerust Den 4de october A 18092. 2. grafsteen met in het midden een reliëf in de stijl van de renaissance, in de hoeken vier hoofdjes. Opschrift ten dele leesbaar:"....En sys vagerSterreberch leit hiermede eertijts drossaert vader Schelling 3. grafsteen uit 1540, moeilijk leesbaar, met in de hoeken vier hoofdjes in de tondi en van boven naar beneden een schip, een ovaalvormig ornament en een lange inscriptie waar de jaartallen 15.., 1610, en 1618; 4. grafsteen met vier hoofden in de kleine tondi in de hoeken en een schip in laag reliëf in het midden, voor Mary Dowestinen Arys Huysvrowe Het INTERIEUR heeft een gestucadoord kruisgewelf en bevat aan de oost- en de westkant galerijen steunend op slanke metalen kolommen; in de westelijke galerij het orgel. De kerkbanken zijn op en onder de galerijen opgesteld en langs de zuidmuur; de kansel met luifel in de hoek tussen noord- en west arm tegen de muur. Al het houtwerk, waaronder ook de lambrisering, is eenvoudig vormgegeven. In de kerk bevinden zich koperen kaarsenkronen afkomstig uit de vorige kerk, en daterend uit de periode tussen 1650 tot 1750: één dubbele en twee enkele, waarvan er één drie ovalen schilden bevat waarin de letters G en L zijn aangebracht, aan weerszijden van een helm met vederbos, boven een wapen met een klimmende leeuw. Waardering De Nederlands Hervormde kerk uit 1880 met kerkhof, hekwerk, keermuur, acht oude grafzerken en waardevolle interieuronderdelen, is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: - als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling; - als typerend voorbeeld van het oeuvre van de architect; - vanwege de sobere maar evenwichtige vormgeving in Eclectische stijl met gebruikmaking van Neo-Renaissance elementen; - vanwege de redelijk hoge mate van architectonische gaafheid van het exterieur; - vanwege de aanwezigheid van het oorspronkelijke, verhoogde kerkhof en het hekwerk met keermuur rondom de kerk - vanwege de redelijk hoge mate van gaafheid van het interieur; - vanwege de waarde van de interieuronderdelen zowel die uit de oude kerk afkomstig zijn als die voor de huidige kerk zijn vervaardigd; - vanwege de dominante ruimtelijke en visuele positie binnen het centrum van het dorp. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 508929
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Hervormde kerk
Westerburen 2 (zuidelijke entree)
Westerburen 2 (zuidelijke entree)
Plaats Midsland
Gebouwd in 1881
Restauratie(s) 1916
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  508929
Architectuur
Architect(en) M. Daalder
Interieur
Orgel J.F. Kruse
Oostelijke entree
Oostelijke entree
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De hervormde kerk van Midsland is een kerkgebouw op Terschelling in de Nederlandse provincie Friesland.

Beschrijving

De eenbeukige kruiskerk uit 1880 met dakruiter werd gebouwd op de plaats van een zaalkerk uit de 17e eeuw die in 1880 werd afgebroken. Het kerkhof wordt omsloten door een gietijzeren hekwerk uit 1866. De kerk in eclectische stijl met neorenaissance elementen is gebouwd naar ontwerp van M. Daalder. De kerk is een rijksmonument. De huidige luidklok uit 1948 in de dakruiter werd gegoten door Van Bergen te Heiligerlee ter vervanging van een door de Duitse bezetter gevorderde luidklok uit 1880. De klok uit 1880 was een vervanging van een klok uit 1512 gegoten door Johan van Bremen. Deze klok uit 1512 hing tot 2003 in een kerk te Schagen, maar is weer terug in Midsland.

Orgel

Het orgel uit 1896 is gemaakt door Johan Frederik Kruse en in 1921 gewijzigd door Bakker & Timmenga. Het is een eenklaviersorgel met aangehangen pedaal. Hieronder volgt de dispositie:[1]

Manuaal C-f’’’
Prestant 8’
Holpijp 8’
Viola di Gamba 8’
Octaaf 4’
Fluit 4’
Quint 3’
Octaaf 2’
Pedaal C-g
Aangehangen

Zie ook


Monumenten in de buurt van Hervormde kerk in Midsland

Pandje onder zadeldak tussen puntgevels met gepleisterde voorgevel met toppilaster

Oosterburen 1
Midsland (Gemeente Terschelling)
Pandje onder zadeldak tussen puntgevels waarvan de voorgevel, met toppilaster, gepleisterd is. Jaartalankers 1620; vensters met zesruiters.

Voorhuis van boerderij met topgevel met beitelingen, klesoren en toppilaster van rode steen

Westerburen 8
Midsland (Gemeente Terschelling)
VOORHUIS van boerderij, waarvan de schuur als garage dienst doet van de Elektriciteitsmaatschappij. Mooie topgevel met beitelingen, klesoren..

Pandje onder zadeldak tegen gezwenkte en boven afgeronde gepleisterde topgevel

Oosterburen 3
Midsland (Gemeente Terschelling)
Pandje onder zadeldak tegen gezwenkte, boven afgeronde gepleisterde topgevel.

Pand met gepleisterde topgevel

Oosterburen 4
Midsland (Gemeente Terschelling)
Pand met gepleisterde topgevel.

Pandje onder zadeldak tegen topgevel van gele en rode met later ingezwenkte top

Oosterburen 5
Midsland (Gemeente Terschelling)
Pandje onder zadeldak tegen topgevel van gele steen met aardige details in rode steen, 1722; later ingezwenkte top gewijzigd.

Kaart & Routeplanner

Route naar Hervormde kerk in Midsland