Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Tolhuis Voorm. tolhuis in Boksum

Gebouw

Hegedyk 8
9031XJ Boksum (gemeente Menameradiel)
Friesland

Bouwjaar: ca. 1825 1825 ca. 1825


Beschrijving van Tolhuis Voorm. tolhuis

Inleiding In 1825 werd tegen het talud van de oude Middelzeedijk een kustweg aangelegd. Vermoedelijk is het TOLHUIS, waar de reizigers het verschuldigde tolgeld moesten betalen, tussen 1851 en 1866 aan dit deel van de Slachte-dijk gebouwd: in de Atlas van Eekhof uit 1851 wordt het pand nog niet aan-gegeven, in de Atlas van Kuiper uit 1866 wel. Het tolhuis, dat naar het oosten is georiënteerd, staat op een vrij klein erf. Het erf wordt aan de voorzijde door de weg begrensd en aan de achterzijde door een sloot. Het eenvoudige blok staat met de voorgevel direct aan de weg. De ramen, die in verhouding heel groot zijn, boden ruim zicht op het naderende verkeer. Het bouwwerk is in een Ambachtelijk-traditionele stijl opgebouwd. De bouwmeester is onbekend. De tegen de noordelijke zijgevel aangebouwde houten schuurtjes vallen buiten bescherming van rijkswege. Omschrijving Het bouwwerk heeft een rechthoekige plattegrond en is één bouwlaag hoog. Het is in gele bakstenen opgetrokken en wordt door een zadeldak met zwart geglazuurde Hollandse pannen bedekt. Op de nok staat een gemetselde schoor-steen. In de voorgevel en aan de oostzijde van de zijgevels bevinden zich in totaal vier (twee in de voorgevel) grote zesruitsvensters met houten kozijnen en enkele rollaag. In de top van de voorgevel zit een halfrond venster. De vier vensters rusten op een doorlopende onderdorpel. In de zuidelijke zijgevel zit de houten voordeur met tweeruits bovenlicht. De noordelijke zijgevel wordt grotendeels aan het zicht onttrokken door de vele bijgebouwde houten schuurtjes. Aan de oostzijde van die gevel bevindt zich een deur. De achtergevel is in 1981 gepleisterd en er zijn nieuwe vensters in geplaatst. Waardering Het tolhuis aan de Hegedijk 8 is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: - als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling; - als bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling; - vanwege de samenhang tussen exterieur en functie; - vanwege de situering, verbonden met de ontwikkelingen in de infrastructuur; - vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met de weg en de bodemgesteldheid (weg tevens dijk); - vanwege de in grote mate aanwezige architectonische gaafheid van het exterieur; - in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de landschappelijke omgeving; - vanwege de typologische en functionele zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 508682
Laatste wijziging: 2014-07-31 19:39:59.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Monumenten in de buurt van Tolhuis Voorm. tolhuis in Boksum

Verhoogd terrein waarin overblijfselen van een kloostervoorwerk

westelijk van de Hegedyk tussen de Tiltsjedyk en het tolhuis
Boksum (Gemeente Menameradiel)
Verhoogd terrein waarin overblijfselen van een kloostervoorwerk. Datering: Middeleeuwen.

Eenvoudige kop-hals-rompboerderij met voorhuis tussen topgevels onder zadeldak met schoorsteen

Oedsmawei 11
Boksum (Gemeente Menameradiel)
Eenvoudige kop-hals-rompboerderij. Voorhuis met zadeldak tussen topgevels met schoorsteen.

Verhoogd stinsterrein

tussen de Hegedyk en de Tiltsjedyk
Boksum (Gemeente Menameradiel)
Verhoogd stinsterrein. Datering: Middeleeuwen.

Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd voorhuis met zesruitsvensters, kleine topvensters met kruisvormige roeden en schoorsteenborden

Hegedyk 1
Boksum (Gemeente Menameradiel)
Kop-hals-rompboerderij met onderkelderd voorhuis. Zesruitsvensters, kleine topvensters met kruisvormige roeden en mooie schoorsteenborden.

Terp

zuidelijk van de kerk ten westen van het Heechpaad
Boksum (Gemeente Menameradiel)
Terp. Datering: begin jaartelling.

Kaart & Routeplanner

Route naar Tolhuis Voorm. tolhuis in Boksum