Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Station Wolvega in Wolvega

Gebouw

Stationsweg 6
8471AR Wolvega (gemeente Weststellingwerf)
Friesland

Bouwjaar: 1865 1992 (rest.)
Architect: K.H. van Brederode P.A.M. van Kilsdonk (1992) Brederode 1865 K.H. van Brederode P.A.M. van Kilsdonk (1992)


Beschrijving van Station Wolvega

Inleiding Het beeldbepalende STATION van de voormalige Staatsspoorwegen, thans Nederlandse Spoorwegen, werd in 1865 gebouwd aan de staatsspoorlijn A tussen Leeuwarden en Zwolle. Het station in Eclectische stijl is het enige station van de Vierde Klasse (Klasse IV) van de Staatsspoorwegen dat in Friesland bewaard is gebleven. Het stationsgebouw werd in 1987/88 gerenoveerd, waarbij het interieur is gewijzigd ten behoeve van kantoordoeleinden op de verdieping en de zolder. Het interieur en de moderne pui aan de spoorzijde vallen buiten de bescherming van rijkswege. Omschrijving Het stationsgebouw heeft een rechthoekig grondplan, waarvan de lange zijden parallel aan de spoorlijn liggen. Het gebouw bestaat uit twee bouwlagen. De gevelwanden zijn symmetrisch ingedeeld en geleed door lisenen. De gevels zijn aan alle vier zijden beraapt met cement met uitzondering van een na-tuurstenen plint. Natuursteen is ook gebruikt voor de plinten en de aflekdorpels van de lichtopeningen. Het samengestelde, royaal overstekende za-deldak onder een flauwe helling en met een versierde windveer is belegd met gesmoorde Hollandse pannen. De naar de straatzijde gekeerde westelijke gevel is door lisenen geleed en heeft een licht vooruitspringende middentravee met topgevel. In de midden-travee een getoogde en omlijste ingang met zijlichten. De getoogde vensters in de tweede bouwlaag hebben een brede omlijsting; die van de middentravee is een rondbogig drielichtvenster; de vensters in de zijtraveeën zijn ge-toogd en hebben een dubbele band als omlijsting. In de geveltop van de mid-dentravee is een rond venster. De zuidgevel heeft een getoogde porte brisee met daarboven een gietijzeren bord waarop in hoogreliëf de naam van de halteplaats WOLVEGA staat. In de tweede bouwlaag is een getoogd en omlijst venster en in de geveltop een rond venster. De naar de spoorzijde gekeerde, oostelijke gevel heeft dezelfde indeling als die aan de westzijde, maar verschilt daarvan in de detaillering. Aan de oostgevel hangt een getuide luifel op de oorspronkelijke gietijzeren opengewerkte consoles met floraal motief. In het middenrisaliet op de tweede bouwlaag een gedeeltelijk omlijst drielichtvenster. De gevel aan de noordzijde heeft dezelfde indeling als aan de zuidzijde. Waardering Het station in Eclectische stijl uit 1865 is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: - vanwege de hoge mate van belang als bijzondere uitdrukking van een cultuurhistorische ontwikkeling, namelijk die van de spoorweggeschiedenis in het algemeen en die van de Staatsspoorlijn A tussen Leeuwarden en Zwolle in het bijzonder, - vanwege de hoge mate van belang van het type station dat het voorbeeld is van een station van de Vierde Klasse in Friesland, - vanwege de redelijke mate van belang van de architectuurhistorischekwaliteit van het ontwerp, - vanwege de bijzondere betekenis van het gebouw voor het aanzien van denederzetting en de wijk, - vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur, - vanwege de uniciteit op provinciaal niveau van een station van de Vierde Klasse van de voormalige Staats Spoorwegen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 508659
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
    Wolvega   
Station Wolvega 09c.JPG
Plaats Wolvega
Afkorting Wv
Opening 15 januari 1868
Perrons 1
Perronsporen 2
Spoorlijn Staatslijn A
Streekbus 16. 17
Buurtbus 108
Vervoerder(s) NS
Arriva
Reizigers 1.579 (2014)[1] per dag
Coördinaten 52° 53′ NB, 6° 0′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Wolvega
Station Wolvega
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Station Wolvega in 2005.

Station Wolvega (afkorting: Wv) is het spoorwegstation van het Friese Wolvega (gemeente Weststellingwerf) aan de spoorlijn ZwolleLeeuwarden, onderdeel van Staatslijn A.

Het stationsgebouw, ontworpen door de architect K.H. van Brederode, werd gebouwd in 1865. Het behoorde tot SS vierde klasse en werd geopend op 15 januari 1868. In 1992 is het gebouw gerestaureerd.

Het gebouw

Het gebouw is een zogenaamd Waterstaatstation, type vierde klasse. Deze stations werden, net als een groot aantal spoorlijnen in de jaren 60 van de 19e eeuw, voor rekening van de Staat aanbesteed. Er werden vijf standaardontwerpen gemaakt, klasse 1 tot en met 5. De stationstypen 2 tot en met 5 zijn ontworpen door K.H. van Brederode.

Na ruim 100 jaar verdween een groot deel van deze oude stationsgebouwen. De gebouwen waren door veranderende functies en bijvoorbeeld de komst van kaartautomaten te groot en te duur in onderhoud. In Friesland waren inmiddels 8 van de 9 stations van het type 4e klasse gesloopt. Ook het stationsgebouw van Wolvega stond eind jaren 80 van de 20e eeuw grotendeels leeg. Het gebouw verkeerde daarnaast in een slechte staat van onderhoud. Mede hierdoor leek sloop en vervanging door een kleiner gebouw de meest vanzelfsprekende oplossing. Een groot aantal lokale en landelijke organisaties, gemeente en provincie verzetten zich echter tegen dit plan.

Mede met behulp van subsidies werd in 1990 alsnog overgegaan op een kostbare restauratie. Voor de leegstaande ruimtes werd een nieuwe huurder gezocht en de gemeente draagt bij aan de onderhoudskosten van het gebouw. Dit voorbeeld werd later bij het behoud van verschillende andere stations toegepast.

Het gebouw is tijdens de restauratie zo veel mogelijk ontdaan van toevoegingen die in later jaren waren aangebracht. De hal en de perronzijde kregen een moderne uitstraling, maar met behoud van het historische karakter. De bijbehorende oude goederenloods die als fietsenstalling diende werd wel gesloopt om plaats te maken voor parkeerplaatsen. Aan de andere zijde van het gebouw werd een nieuwe fietsenstalling geplaatst. Inmiddels is net zoals bij de meeste stations in Nederland de loketfunctie volledig overgenomen door kaartautomaten. In de vrijgekomen ruimte bevindt zich tegenwoordig een bloemenzaak. Op de bovenverdieping bevond zich een schoonheidssalon, maar dit gedeelte staat sinds maart 2012 weer te huur. De wachtruimte en de bloemenzaak zijn van oktober t/m december 2011 verbouwd. De ruimtes zijn samengevoegd met het oog op sociale controle. Er is een koffietafel gecreëerd en er zijn diverse versnaperingen verkrijgbaar. Het toilet is ook weer in gebruik.[2]

Het emplacement

In de tijd dat het Nederlandse hoofdspoorwegnet werd aangelegd was de trein veruit het snelste vervoermiddel. Om deze reden werden behalve reizigers ook veel goederen vervoerd. Tegenwoordig vindt goederenvervoer per spoor vrijwel alleen op grote schaal en tussen grote knooppunten plaats, terwijl vroeger bijna elk station een gelegenheid voor de verwerking van goederen had. Ook bedrijven in de omgeving werden vaak aangesloten op het spoorwegnet.

Bij de opening van het station waren er slechts een bescheiden perron en wat beperkte gelegenheden voor de afwerking van goederen aanwezig. In de daaropvolgende decennia werd het aantal sporen uitgebreid. Ook kwam er een tweede perron en werden de voorzieningen voor het afwerken van goederen vergroot. Aan het begin van de 20e eeuw hadden ook een exportslagerij en de Coöperatieve Landbouwvereniging in Wolvega een eigen spooraansluiting. Na de Tweede Wereldoorlog volgden het kaaspakhuis van de Frico en een lokale brandstoffenhandel.

Ondertussen werd de spoorlijn Zwolle - Leeuwarden in de jaren 20 gemoderniseerd. De spoorlijn werd verdubbeld en Wolvega kreeg een hoog perron waarbij de treinen doorgaans niet meer over het spoor langs het stationsgebouw passeerden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de spoorlijn weer enkelsporig. Eind jaren 40 werd het tweede spoor richting Heerenveen teruggelegd. Het tweede spoor richting Steenwijk volgde pas in 1975. Ondertussen reden vanaf mei 1952 de eerste elektrische treinen door Wolvega.

De komst van de vrachtwagen betekende het einde voor veel losplaatsen langs het spoor in Nederland. Vooral in de jaren zeventig vond een belangrijke sanering plaats in het goederenvervoer per spoor. Ook uit Wolvega verdwenen toen de meeste goederentreinen. De sporen werden opgebroken en de goederenloods werd omgebouwd tot fietsenstalling. In de jaren 80 stopte de NS met het laatste goederenvervoer in Wolvega. In de loop der jaren werden de laatste sporen dan ook zorgvuldig uitgewist. De laatste overbodige sporen en wissels verdwenen en bij de renovatie van het stationsgebouw werd de oude goederenloods gesloopt om plaats te maken voor parkeerplaatsen. In februari 2006 werd ook de kolenloods gesloopt. Nadat dit 2,5 jaar braakliggend terrein was, zijn daar nu meer dan 100 extra parkeerplaatsen gerealiseerd die medio 2009 zijn opgeleverd. Alleen de oude losweg herinnert nog aan vroeger tijden.

Anno 2017 bestaat het stationsemplacement van Wolvega uit 2 sporen: Spoor 1 is weggesaneerd, maar was een inhaal-/passeerspoor langs het stationsgebouw. Hoewel hier wel een klein stukje bestrating op het spoor aansloot, kon dit spoor niet gebruikt worden om reizigers in en uit te laten stappen. Over spoor 2 rijden doorgaans de treinen vanuit Leeuwarden richting Zwolle. Hier keerden tot mei 2013 ook de spits-stoptreinen Leeuwarden-Wolvega vice versa. Over spoor 3 rijden de meeste overige treinen richting Leeuwarden.

Verbindingen

Al decennialang stoppen in Wolvega de Intercitytreinen tussen Leeuwarden en de Randstad. Bij het invoeren van het nieuwe dienstregelingsconcept bij Spoorslag '70 kwam er op de meeste langeafstandsverbindingen een duidelijk onderscheid tussen stoptreinen en intercity's. Voor het traject Zwolle - Leeuwarden werd besloten om elk uur één intercity op alle stations te laten stoppen en één intercity die alleen in Steenwijk en Heerenveen stopt. Hoewel op een aantal trajecten soortgelijke constructies later verdwenen en bij de invoer van de dienstregeling 2007 het begrip intercity werd geherdefinieerd in de nieuwe naam voor alle treinen, die niet op alle stations stoppen blijft de situatie van een stoppende intercity op het traject Zwolle - Leeuwarden vooralsnog bestaan.

De stoppende intercity reed meestal tussen Leeuwarden en Amsterdam. In 1986 werd Hoofddorp het begin- en eindpunt en in 1995 reden de treinen weer van en naar Amsterdam, waarbij een enkele keer een treinstel met het treindeel uit Groningen via de Zuidtak meereed naar Schiphol en omgekeerd. In de spits reden regelmatig enkele treinen van en naar Utrecht en Rotterdam. Bij het invoeren van de IC '90 treinen kreeg Wolvega zelfs enkele malen per week kortstondig een rechtstreekse verbinding met plaatsen als Eindhoven en Weert.

Vanaf de eerder genoemde dienstregeling 2007 reden de meeste stoppende intercity's buiten de spits rechtstreeks naar Schiphol. In de brede spits werd voornamelijk naar Rotterdam gereden. Ten slotte rijdt sindsdien op het traject Leeuwarden - Wolvega in de spits een aparte stoptrein.

Sinds dienstregeling 2013 rijden alle stoppende Intercity's via de Hanzelijn naar Schiphol en verder naar Den Haag Centraal. De andere Intercity's rijden naar Rotterdam. Sinds 29 april 2013 is de spits-stoptreinverbinding Leeuwarden - Wolvega verlengd naar Meppel. Vanaf dienstregeling 2014 rijdt deze stoptrein ook buiten de spits tot 20:00 uur.

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
1800 Intercity Den Haag CentraalSchiphol AirportLelystad CentrumZwolleWolvegaLeeuwarden Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 700. Stopt vanaf Zwolle op alle tussengelegen stations.
9000 Sprinter LeeuwardenWolvegaMeppel Rijdt niet na 20:00 uur en in het weekend.
Station Wolvega

Referenties


Monumenten in de buurt van Station Wolvega in Wolvega

Woonhuis in Overgangsarchitectuur

Spoorsingel 5
Wolvega (Gemeente Weststellingwerf)
Inleiding Het WOONHUIS in Overgangsarchitectuur uit 1914 is door de gemeente-architect W. Hoekstra voor zichzelf ontworpen. Het werd gebouw..

Protestantse kerk

Hoofdstraat Oost 57
Noordwolde (Gemeente Weststellingwerf)
Ned. Herv. Kerk. Laatgotisch eenbeukig kerkje, in 1842 vergroot met een dwarsbeuk in noordelijke richting. Boven de westgevel dakruiter. In ..

Arbeiderswoning van het krimptype

Raadhuisstraat 26
Wolvega (Gemeente Weststellingwerf)
Inleiding De voormalige ARBEIDERSWONING van het krimptype is op traditionele wijze gebouwd in het laatste kwart van de 19de eeuw, vermoedel..

Grietenijhuis

Heerenveenseweg 1
Wolvega (Gemeente Weststellingwerf)
Raadhuis. Aan de kruising van wegen gelegen breed rechthoekig gebouw, XIX A onder laag tentdak. De gevels bekroond door een forse lijst; wei..

Landhuis in een stijl met invloeden van de Amsterdamse School

Steenwijkerweg 13
Wolvega (Gemeente Weststellingwerf)
Inleiding Het LANDHUIS aan de Steenwijkerweg 13 te Wolvega is in 1930 ontworpen en, volgens mondelinge overlevering, in 1933 gebouwd. Het h..

Kaart & Routeplanner

Route naar Station Wolvega in Wolvega

Foto's (2)