Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Café-restaurant 't Tolhuis, T-vormige gebouw in eclectische bouwstijl, gebouwd als een uitspanning samen met het naastliggende park, gelegen aan de entree van het centrum van Amsterdam naar Noord in Amsterdam

Gebouw

Buiksloterweg 7
1031CC Amsterdam
Noord Holland

Bouwjaar: 1859
Architect: W. Springer


Beschrijving van Café-restaurant 't Tolhuis, T-vormige gebouw in eclectische bouwstijl, gebouwd als een uitspanning samen met het naastliggende park, gelegen aan de entree van het centrum van Amsterdam naar Noord

Inleiding In 1859 met de lange westzijde op het IJ georiënteerd CAFE-RESTAURANT, genaamd "'t Tolhuis" en gebouwd naar eclectisch ontwerp van de stadsarchitect W. Springer. Aannemer was M. Lucassen uit Lent. NB. Het ontwerp van het destijds bijbehorende plantsoen werd geleverd door stadsingenieur P. van der Sterr. Als onderdeel van een uitspanning op de plaats van een in 1665 gebouwd tolhuis. Het oorspronkelijke gebouw had op de begane grond naast een vestibule en buffet een tweetal zalen. In 1878 werden op het omliggende terrein een speeltuin, muziektent en handboogbanen toegevoegd. In 1913 werd op deze plaats de ENTOS gehouden, de Eerste Nederlandse Tentoonstelling op Scheepvaartgebied, waarbij het café uit 1859 gespaard bleef. In 1919 werd de tolhuistuin opgehoogd en gewijzigd. Ook werd in 1919 door de dienst PW van de gemeente Amsterdam een plan ontwikkeld voor het inrichten van het 'Oude Tolhuis aan de Buiksloterweg' tot Volkskoffiehuis. Aan de NO-zijde werd een spoelruimte toegevoegd. Recent zijn twee overdekte terrassen bijgebouwd. Deze vallen buiten de bescherming. Omschrijving Op een in oorsprong T-vormig grondplan in gele baksteen met één en twee bouwlagen onder samenstel van flauwhellende pannen schild- en zadeldaken met grote overstek en gesneden daklijsten opgetrokken café-restaurant. Het NZ gerichte dwarsgeplaatste hoofdvolume heeft twee verdiepingen, het één-laags WO-volume telt vijf traveeën en bevat een aangebouwd entreeportaal aan de korte zuidzijde, met links een één smalle vensteras brede aanbouw en rechts een drie vensterassen brede aanbouw, beide voorzien van plint en geprofileerde gootlijst. Het entreeportaal heeft een zadeldak met brede overstek op gesneden consoles en is bij de uiteinden voorzien van in dezelfde trant gesneden windveren. Toegangspartij met dubbele beglaasde paneeldeur. Boven het kalf een halfrond bovenlicht met sterbloemvormige tracering in een breed geprofileerd houten kozijn. De W-gevel heeft een gepleisterde plint en een vijftal dubbele zesruits beglaasde paneeldeuren met boven het kalf een halfrond bovenlicht met verticale roede. Eenvoudige omlopende bakstenen rand. Boven het omlopende fries een eenvoudig geprofileerde gootlijst. De O-gevel heeft een hoge gepleisterde plint, links een zesruits venster en in het midden een drietal gekoppelde bovenlichten. Van het hogere volume is de W-gevel deels gepleisterd en op de verdieping voorzien van een gepleisterde en brede gecassetteerde cordonlijst, en houten balcons op gietijzeren opengewerkte consoles, met hekwerk en vierkante posten. Op de verdieping een drietal centrale vensters methalfrond bovenlicht. Bij de balcons vensters met bovenlichtonder kleine kroonlijst op consoles. Gevelbeëindiging met kroonlijst na brede overstek. Kroonlijst met frontonvormige onderbreking boven de drie centrale vensters. Onder de kroonlijst een houten bewerkte windveer. Op de hoeken van degevel en de hoeken van de frontonvormige onderbreking enkele houten ornamenten. De Z-gevel heeft een gepleisterde plint waarin twee kleine vierkante kelderopeningen. Op de begane grond een grote vensterpartij bestaande uit drie gekoppelde zesruits schuifvensters onder hoofdgestel en vier houten pilasters aan weerszijden. Breed fries met cassettes als cordonlijst aansluitend op het fries van het lagere dwarsvolume. Houten balcon met hekwerk en vierkante houten pijlers, bereikbaar via dubbele balcondeuren met elk zesruits roedenverdeling in omlijsting en een middenpilaster, afgesloten door een hoofdgestel. Verder een viertal rozetankers. In de puntvormige topgevel een gepleisterd cirkelvormig ornament. Het dakoverstek bevat geschulpte windveren, hanebalk en onderaan versierde makelaar. De N-gevel bevat zesruits schuifvemnsters; één vensteras links (W) en twee vensterassen rechts (O) van het lagere dwarsvolume. De puntvormig beëindigde O-gevel bevat beneden een zesruits schuifvenster. Waardering Café-restaurant van de midden-19de-eeuwse uitspanning "'t Tolhuis" van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische en typologische waarde. Verder van situationeel belang wegens de beeldbepalende en historisch-functionele ligging aan de voornaamste entree tot Amsterdam-Noord in de Buiksloterham. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 508530
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Station Antwerpen-Centraal, een gebouw in eclectische stijl

Eclecticisme is het combineren van kenmerken van verschillende bouwstijlen of kunststromingen tot een bevallig geheel.

In de kunst

1rightarrow blue.svg Zie Eclecticisme (architectuur) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de klassieke oudheid werd de term gebruikt voor de stroming waarbij de Romeinse, Griekse en Oosterse cultuurelementen op elkaar inwerkten en meer en meer met elkaar versmolten. Daarin kunnen we twee grote groepen onderscheiden: het Romeins eclecticisme en het Alexandrijns eclecticisme.

In de 19e eeuw ontstond een stroming in de beeldende kunst, het Historisme. De naam duidt op het retrospectieve karakter van de architectuur in de 19e eeuw, er wordt veel teruggeblikt op het verleden en decoraties worden ontleend aan diverse vroegere stijlperioden. Vanwege het selectieve karakter van de stijl wordt ze ook wel de eclectische stijl genoemd.

Een eclectisch bouwwerk heeft bijvoorbeeld kenmerken uit verschillende neostijlen in zich, die zijn gecombineerd tot een nieuw geheel. Het Justitiepaleis door Joseph Poelaert in Brussel is daar een mooi voorbeeld van. Binnen het neoclassicisme werd dit principe toegepast om een schilderachtig effect te bereiken. In postmoderne kunst dient eclecticisme vaak als ironische illustratie van de gedachte dat werkelijke authenticiteit onmogelijk is.

In de psychotherapie

Men spreekt van eclectische therapie als de therapeut zich niet tot één stroming beperkt, zoals psychoanalyse, gedragstherapie, systeemtherapie of medicamenteuze therapie, maar uit de verschillende stromingen die elementen of technieken kiest die het best passen bij de cliënt of het probleem. In de gezondheidszorg wordt over het algemeen voor een eclectische therapie gekozen. Men kiest de therapie, technieken of elementen die op dat moment het beste bij de actuele problematiek en het toestandsbeeld van de cliënt lijken te passen.

In de religie

Men kan ook geloven op een eclectische manier. Een eclecticus neemt ideeën aan van verschillende overtuigingen die hem of haar persoonlijk aanspreken, en combineert deze. Zie ook syncretisme.

In de filosofie

In de filosofie wordt vooral verwezen naar het vermengen van de Romeinse met de Griekse filosofie en het vermengen van de Oosterse met de Griekse (onder invloed van Alexander de Grote).

Romeins eclecticisme

De Romeinen namen veel van hun filosofische stelsels over van de Grieken. Ze kozen datgene uit dat volgens hen het dichtst bij de waarheid lag. Daarom zal men veel van de Griekse filosofie ook terugvinden in de Romeinse. Ook speelde het praktische aspect een rol bij de Romeinen. Filosofie is voor hen niet een doel op zich, zoals bij de Grieken, maar een praktisch hulpmiddel voor het opstellen van een algemeen wereldbeeld om zich beter in de wereld te kunnen oriënteren.

Alexandrijns eclecticisme

Hier bedoelt men de versmelting van de Griekse en de Oosterse filosofie. Vooral de Joodse religieuze overleveringen waren hier belangrijk. De Joodse Alexandrijnse intellectuelen probeerden de waarheden uit de Griekse filosofie te combineren met de religieuze waarheden uit het Oude Testament. Aangezien deze op sommige vlakken met elkaar in tegenspraak zijn, stond men voor een probleem.

Dit probleem werd in twee richtingen opgelost: enerzijds stelde men dat het Oude Testament reeds door de Grieken gekend was en dat zij veel waarheden hieruit gehaald hebben, anderzijds werden de heilige geschriften met de Griekse filosofie in overeenstemming gebracht. Men gaat daarom God anders interpreteren. Deze nieuwe zienswijze was vooral op Plato geïnspireerd. Nieuwe ideeën zoals de onbereikbaarheid van God en de zoon van God als bemiddelaar tussen de mensen en God deden hun intrede en waren ook de basis van het christendom.

In de hedendaagse populaire muziek

Binnen de hedendaagse housemuziek bestaat ook een stroming die 'eclectic' wordt genoemd. Het is een samensmelting van urban en house.


Monumenten in de buurt van Café-restaurant 't Tolhuis, T-vormige gebouw in eclectische bouwstijl, gebouwd als een uitspanning samen met het naastliggende park, gelegen aan de entree van het centrum van Amsterdam naar Noord in Amsterdam

Houten gebouw met plattegrond van twee in elkaar geschoven vierkanten, voormalige politiepost, oorspronkelijk met ingang aan voorkant, bouwstijl Amste ..

Buiksloterweg 9B
Amsterdam
Inleiding In 1915-1916 aan de westelijke oever van de Voorhaven van het Noord-Hollandsch Kanaal opgetrokken POLITIEPOST naar een ontwerp in..

Willemsluis

in het Noordhollandsch Kanaal
Amsterdam
Inleiding: De SCHUTSLUIS Willem I (of Willemsluis) ligt een paar honderd meter landinwaards in het Noordhollands kanaal, de grens tussen de..

Steiger 10

Steiger 10 BY De Ruyterkade 50
Amsterdam
Inleiding Op het uiteinde van Steiger 10 aan de zuidoever van het IJ in 1932-1933 opgetrokken REDERIJKANTOOR onder invloeden van het Nieuwe..

Steiger 7

Steiger 7 De Ruyterkade 84
Amsterdam
Inleiding Aan steiger 7 op de zuidelijke IJ-oever in 1919 opgetrokken SCHEEPVAARTKANTOOR naar een ontwerp van G.F. la Croix in een mengelin..

Op de hoek van oostertoegang en de ruijterkade opgetrokken hoekpand

De Ruijterkade 105
Amsterdam
Inleiding Op de hoek van Oostertoegang en De Ruijterkade opgetrokken hoekpand, in oorsprong bestemd als gebouw 'De Zeevaart', met IJSKELDER..

Kaart & Routeplanner

Route naar Café-restaurant 't Tolhuis, T-vormige gebouw in eclectische bouwstijl, gebouwd als een uitspanning samen met het naastliggende park, gelegen aan de entree van het centrum van Amsterdam naar Noord in Amsterdam

Foto's (1)