Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Hoofdgebouw Koninklijk Instituut voor de Marine KIM (object Q) in Den Helder

Gebouw

Het Nieuwe Diep 8
1780AA Den Helder
Noord Holland

Bouwjaar: 1869-1870

(1 recensie)

Beschrijving van Hoofdgebouw Koninklijk Instituut voor de Marine KIM (object Q)

Inleiding Op het noordoostelijk compartiment van de Rijkswerf Willemsoord gelegen hoofdgebouw van het Koninklijk Instituut voor de Marine. Het in 1869-1870 gebouwde omvangrijke INSTITUUT werd waarschijnlijk ontworpen door architect Van Oudshoorn. De bouwstijl is eclectisch met veel neo-renaissance elementen. Opdrachtgever was de toenmalige Minister van Marine L.G. Brocx. In de bestekken werd de functie van het gebouw omschreven als "huisvesting en opvoeding van adelborsten voor de Koninklijke Zeemagt te Willemsoord". Op 26 februari 1869 werd de fundering (paalfundering en trasraam) van het gebouw aanbesteed aan aannemer M. Deutekom te Amsterdam voor f.47.747,=. Op 11 juni 1869 werd het optrekken en afwerken van het gebouwd aanbesteed aan aannemer P. van Limburgh te Rotterdam voor f.193.000,=. N.B. De hoofdingang had oorspronkelijk geen hardstenen bordes en trap; deze zijn in de 20ste eeuw toegevoegd. Uit de 20ste eeuw dateert ook de uitbouw van de kantinezaal aan de achterzijde (noordwest) van het gebouw. Daarbij werd het materiaal uit de oorspronkelijke gevel (stenen, vensters en deur) hergebruikt in de nieuwe gevel. De dakbedekking van het hele gebouw bestond oorspronkelijk uit leien. Bij een renovatie heeft men de leien van verschillende dakschilden, die vanaf de grond niet goed zichtbaar zijn (de dakschilden aan de zijden van de twee binnenplaatsen), vervangen door bruin geglazuurde Hollandse pannen. De aanbouwen aan op de binnenplaatsen en de aanbouwen aan de linkerzijgevel (zuidwest) vallen niet onder de bescherming. Omschrijving Op vrijwel rechthoekig grondplan gebouwd instituut rond twee binnenplaatsen. Het gebouw is twee bouwlagen hoog en wordt afgesloten door zadeldaken, oorspronkelijk gedekt met leien. De noklijn van de voor- en achtergevel loopt evenwijdig aan de weg (Het Nieuwe Diep), de noklijn van de korte gevels staat er loodrecht op. De noklijn wordt doorsneden door verschillende achthoekige bakstenen schoorstenen. In de zadeldaken zijn verschillende dakkapellen met een rond venster aangebracht. Deze hebben een zinken dak met wolfseind en nokpiron. Van de vier hoektorens hebben de twee aan de voorzijde (zuidoost-zijde) een schilddak met leien en noklijn loodrecht op Het Nieuwe Diep. De twee torens aan de achterzijde (noordwest-zijde) hebben een afgeknot schilddak met leien en noklijn evenwijdig aan Het Nieuwe Diep. Op de nok van de torendaken zijn zinken hekwerken (crêtes) aangebracht. In de schilddaken zijn verschillende houten dakkapellen onder ingestoken zadeldak aangebracht. Deze dakkapellen hebben een getoogd stolpraam en een gevel bestaande uit twee zuilen met fantasiekapiteel, fronton en nokpiron. De daken van de dakkapellen zijn bekleed met zink. De oorspronkelijke kapconstructie van de zadel- en schilddaken is nog intact. Het gebouw is opgetrokken in rode baksteen boven een hardstenen plint. Op verschillende plaatsen in het muurwerk zijn smeedijzeren sierankers zichtbaar. Detailleringen zoals boogstenen, aanzet- en sluitstenen, lekdorpels, afdekplaten, topgevelversieringen, traptreden en bordes zijn uitgevoerd in hardsteen. Detailleringen zoals speklagen, strekken, borstweringen, kraagstenen en boogfriezen zijn uitgevoerd in gele baksteen. De vensterassen bevatten, tenzij anders vermeld, op de begane grond een houten rondboogvenster met zesruits draairaam en tweeruits bovenlicht, op de eerste verdieping een getoogd venster met zesruits draairaam en tweeruits bovenlicht. In het middenrisaliet en in de hoektorens is de gootlijst opgetrokken tot een borstwering. De voorgevel (zuidoost) bestaat uit vijf geveldelen: twee hoektorens, een middenrisaliet en twee terugliggende geveldelen. Middenrisaliet en hoektorens hebben hoeklisenen, een fries op kraagstenen en een in twee tinten baksteen uitgevoerde decoratieve borstwering annex gootlijst. Het middenrisaliet is vijf vensterassen breed, waarvan de drie middelste vensterassen extra risaleren. Deze drie vensterassen zijn gekoppeld door een rijk gedecoreerde topgevel onder ingestoken zadeldak. De centrale ingang bestaat uit een dubbele gedecoreerde paneeldeur met rondboog bovenlicht, waarin een lantaarn is aangebracht. De ingang is bereikbaar via een bordes met vijf traptreden. Links van het bordes, in de hardstenen plint, is een gedenkreliëf aangebracht met de tekst "Aangevangen den eersten Maart 1869. Voltooid den eersten Mei 1870." Aan weerszijden van de ingang bevindt zich een rondboogvenster. Op de eerste verdieping bevatten de drie middelste vensterassen een getoogd twaalfruits venster. De topgevel heeft een rondboogfries met zeven kleine rondboogvensters, schouderstukken, gedecoreerde afdekplaten en top. Op de nok staat een windwijzer met een scheepje. In de topgevel zijn bovendien decoraties aangebracht zoals een anker, kroon, het opschrift "ANNO 1869" en een klok. De twee resterende vensterassen van het middenrisaliet hebben, net als de terugliggende geveldelen aan weerszijden van het middenrisaliet, op de begane grond rondboogvensters en op de eerste verdieping getoogde vensters. De breedte van de terugliggende geveldelen is vijf vensterassen. De hoektorens zijn twee vensterassen breed en bevatten gekoppelde vensters: rondboogvensters op de begane grond, getoogde vensters op de eerste verdieping. De rechterzijgevel (noordoost) heeft een breedte van twaalf vensterassen, verdeeld over twee hoektorens met een breedte van elk drie vensterassen en een daartussen gelegen geveldeel van zes vensterassen breed. Op de begane grond bevatten de vensterassen een rondboogvenster, op de eerste verdieping een getoogd venster. Eén rondboogvenster op de begane grond is vervangen door een dubbele paneeldeur met glas. De linkerzijgevel (zuidwest) heeft oorspronkelijk een zelfde opbouw als de rechterzijgevel. Door een aanbouw van één bouwlaag over de gehele breedte van de gevel, wordt deze gevel van de plint tot aan de rondboogvormige bovenlichten van de begane grond aan het oog onttrokken. Op de eerste verdieping zijn de getoogde vensters nog intact. De achtergevel (noordwest) heeft een breedte van drie geveldelen: twee hoektorens met een breedte vijf vensterassen en een terugliggend middendeel van dertien vensterassen. De hoektorens hebben op de begane grond een ingang op de centrale as. Het terugliggende middendeel van de achtergevel heeft een vooruitspringende begane grond verdieping met op de centrale as een rondboogvormige ingang, bestaande uit een rechthoekige dubbele paneeldeur met zij- en bovenlichten. De eerste verdieping heeft op de centrale as een kleine tuitgevel met rondboogfries en gekoppeld toogvenster. Aan weerszijden hiervan bevinden zich twee paar gekoppelde getoogde vensters. Onder de binnenplaatsen bevinden zich twee grote waterkelders. Het interieur is nog gedeeltelijk intact en bevat onder andere een rijk gedecoreerde centrale hal met gestucte wanden, gestuct cassetteplafond en gestucte deurarchitraven met pilasters. Twee trappenhuizen met rijk gedecoreerde trapleuningen en balusters zijn nog intact. De lange gang op de eerste verdieping (genaamd Kampanje) en verschillende zalen en kamers hebben nog originele elementen, zoals pilasters, scheibogen, lambrizeringen en stuc plafonds. Op de zolder van het instituut onder de kapconstructie bevinden zich nog enkele originele cachots. Waardering Het hoofdgebouw van het Koninklijk Instituut voor de Marine is van algemeen belang als historisch functioneel onderdeel van het complex Rijkswerf Willemsoord. Daarnaast is het pand van belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van overheidsarchitectuur uit de tweede helft van de 19de eeuw in eclectische bouwtrant. Tevens heeft het gebouw ensemblewaarde met de twee belendende panden aan Het Nieuwe Diep, namelijk het directiegebouw of commandementsgebouw (ten noorden) en het lesgebouw voor de adelborsten (ten zuiden). (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 508461
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen (1)

Hoofdgebouw Koninklijk Instituut voor de Marine KIM (object Q)
4
Recensie door: ()
Het is best een uitgebreide, informatieve beschrijving van de geschiedenis van het gebouw. Helaas staat het verkeerd ingetekend op de kaart aangezien het geen onderdeel is van de Marinebasis "De Nieuwe Haven". Het gebouw is in werkelijkheid gesitueerd 50m ten Westen van de kruising van de wegen "Het Nieuwe Diep" en "Haverplein", ca. 200m NW van "De Nieuwe Haven".
Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Koninklijk Instituut voor de Marine
Royal Netherlands Naval College
Het Koninklijk Instituut voor de Marine in februari 2010
Het Koninklijk Instituut voor de Marine in februari 2010
Afkorting KIM
Motto Sumus et fore speramus
Locatie Den Helder, Nederland
Opgericht 28 augustus 1829
Type Militaire academie
Studenten 400
Personeel 150
Lid van Nederlandse Defensie Academie
Website
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs

Het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM) is het opleidingsinstituut voor toekomstige officieren van de Nederlandse Koninklijke Marine (vloot en mariniers) te Den Helder. Vanaf 2005 maakt het KIM deel uit van de Nederlandse Defensie Academie. De wapenspreuk van het KIM luidt "sumus et fore speramus", Latijn voor "wij zijn en hopen te worden". Het adagium is "Kennis is macht, karakter is meer" (de eerste letters van de woorden vormen samen tweemaal het woord KIM).

Algemeen

De campus van het Koninklijk Instituut voor de Marine is gevestigd in Den Helder. Studenten aan het KIM (adelborsten) worden aangesproken met hun aanspreektitel: jonker (door manschappen en onderofficieren) of adelborst (door officieren). Als de Adelborsten het eerste deel van hun opleiding hebben afgerond worden zij bevorderd tot de rang van luitenant ter zee der derde klasse voor vlootpersoneel en tweede luitenant voor de mariniers.

Op het KIM worden mensen opgeleid die aan het eind van de middelbare school een keus hebben gemaakt voor werken en leren bij de Marine; het KIM beschouwde men wel als universiteit voor de marine. Met de invoering van de Bachelor-Masterstructuur kunnen middelbare scholieren na behalen van hun vwo-diploma een volledige wetenschappelijke opleiding volgen. De is sinds studiejaar 2011-2012 officieel geaccrediteerd door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO), waardoor het KIM een universitaire Bachelor mag uitgeven voor de bacheloropleidingen. Tevens volgen aspirant-officieren die al in het bezit zijn van een HBO- of WO-diploma een kortere opleiding op het KIM.

Korps Adelborsten

Het Korps Adelborsten is de organisatie voor en door de adelborsten van het Koninklijk Instituut voor de Marine. Het Korps Adelborsten is ingedeeld volgens de bataljonstructuur. Aan het hoofd van het Korps Adelborsten staat een democratisch gekozen Senaat. Het vaandel van het Korps Adelborsten, uitgereikt door Koningin Wilhelmina in 1904, is het oudste vaandel binnen de krijgsmacht.

Het Korps Adelborsten kent vele oude tradities en gebruiken, waaronder het jaarlijkse Assaut, een meerdaags galafeest waarvoor het hoofdgebouw wordt voorzien van een decor, en het adelborstenlied.

Rangen

Een student aan het KIM doorloopt meerdere militaire opleidingsrangen. Hier een overzicht van de verschillende rangen aan het KIM:

NAVO rang OF-1
Luitenant ter zee der derde klasse
Aanspreektitel: Mijnheer/Mevrouw
bij het Korps Mariniers: Tweede luitenant
Aanspreektitel: Luitenant
Nl-marine-vloot-luitenant ter zee der 3e klasse.svg Na 3 jaar nominale studie
NAVO rang OR-6
Sergeant-adelborst
Aanspreektitel voor manschappen en Onderofficieren: Jonker
Aanspreektitel voor Officieren: Sergeant-Adelborst
Nl-marine-vloot-sergeant.svg Na 2 jaar nominale studie
NAVO rang OR-4
Korporaal-adelborst
Aanspreektitel voor manschappen en Onderofficieren: Jonker
Aanspreektitel voor Officieren: Korporaal-adelborst
Nl-marine-vloot-korporaal.svg Na 1 jaar nominale studie
NAVO rang OR-2
Adelborst
Aanspreektitel voor manschappen en Onderofficieren: Jonker
Aanspreektitel voor Officieren: Adelborst
Nl-marine-vloot-matroos.svg Bij opkomst
Adelborsten in ceremonieel tenue (baadje)

Uniform

Adelborsten dragen tijdens de normale werktijden hun uniform op het KIM. Het uniform van een adelborst wijkt af van het reguliere marinepersoneel. Zo zijn de rangen die de adelborst op het uniform draagt niet goud omgeven met een zwarte rand, maar goud omgeven met een rode rand. Ook zijn de padjes op de revers, die aangeven bij welk dienstvak de adelborst hoort, niet op een zwarte maar een rode ondergrond geborduurd. Ook is er een aantal unieke onderscheidingen die een adelborst kan verdienen. De adelborst mag deze onderscheiding alleen dragen gedurende zijn adelborstperiode. Tevens hebben adelborsten een ander baadje (gala-uniform), met een kenmerkende rechtopstaande rode rand.

Opleiding

Voordat een adelborst aan het KIM begint moet deze kiezen uit een van de dienstvakken: zeedienst, technische dienst, logistieke dienst of mariniers. Naast deze 4 dienstvakken zijn er ook specialistische dienstvakken voor medisch en ander specialistisch personeel en is er een opleiding tot vlieger bij de marine.

Het KIM kent drie verschillende initiële officiersopleidingen:

  • De militair-wetenschappelijke opleiding
  • De korte officiersopleiding
  • De specialistenopleiding
Adelborsten in college

De militair-wetenschappelijke opleiding

Om aan deze opleiding te kunnen beginnen is een VWO-diploma vereist. De opleidingen bestaan uit de combinatie van maritiem-militair onderwijs en vaktechnisch onderwijs. Het wetenschappelijk onderwijs wordt gegeven aan de naastgelegen Faculteit Militaire Wetenschappen (FMW). Afhankelijk van het gekozen dienstvak kan een adelborst een richting kiezen. De FMW biedt de volgende richtingen aan:

Begin 2012 zijn alle drie de opleidingen officieel geaccrediteerd door de NVAO als officiële WO-bacheloropleidingen.[1]

Campus

De campus van het KIM bevindt zich in Den Helder. Het complex is militair terrein en daarom niet openbaar toegankelijk. Het KIM is al sinds 1854 op deze plaats gesitueerd. De campus van het KIM grenst aan het Willemsoordcomplex, de voormalige marinewerf. De adelborsten studeren en leven op de campus. Gedurende de week is het voor de adelborsten verplicht op de campus te verblijven; in het weekeinde hebben zij verlof. Op het terrein zijn verscheidene faciliteiten aanwezig.

Sport

Op de campus van het KIM zijn moderne sportfaciliteiten aanwezig. Ook hebben de adelborsten toegang tot sportfaciliteiten in beheer van andere onderdelen van de marine. Ook worden er in sommige gevallen faciliteiten gehuurd om de mogelijkheid te verschaffen om bepaalde sporten te beoefenen.

Sportfaciliteiten op eigen terrein:

Sport Faciliteiten Elders in Den Helder:

Studie

Op de campus bevinden zich ook alle faciliteiten die bij een reguliere universiteit aanwezig zijn. Er zijn op het terrein twee gebouwen volledig gericht op de opleiding, te weten het Klooster en Enys House. In deze gebouwen zetelt ook de staf die de opleiding faciliteert. Deze staf bestaat uit een mix van burger- en militair personeel. Ook zijn er faciliteiten aanwezig die specifiek zijn voor het opleiden tot marineofficier.

Studiefaciliteiten KIM:

Zaaltje

Ontspanning

Aangezien het leven van een adelborst zich voor een groot gedeelte afspeelt op de campus van het KIM, is er de mogelijkheid gecreëerd om daar te ontspannen. Zo hebben de Adelborsten de beschikking over:

Geschiedenis

Gouden Eeuw

De Koninklijke marine werd opgericht in 1815. Lang voor die tijd was er al in 1488 door Maximiliaan van Oostenrijk een admiraal aangesteld als toezichthouder op havens en wateren en bevelvoerder voor de strijd ter zee. In 1588 riepen de gewesten die zich aangesloten hadden in de Unie van Utrecht de Republiek der Verenigde Nederlanden uit en datzelfde jaar stelden zij Prins Maurits aan als admiraal-generaal van de vloot. De organisatie en uitrusting van de vloot werd daarna ter hand genomen door vijf Admiraliteiten, die hun oorsprong danken aan de Instructie voor de Admiraliteiten, vastgelegd door de Staten-Generaal op 13 augustus 1597. De opleiding tot marine-officier vond in die tijd uitsluitend plaats aan boord van de schepen. Pas in 1785 werd de Kweekschool voor de Zeevaart opgericht, het eerste volwaardige opleidingsinstituut en de voorloper van het KIM.

Franse tijd

Tijdens de Bataafse Republiek (1795-1806) werden de vijf admiraliteiten samengevoegd tot één Comité tot de zaken der marine. Ook de opleiding zelf werd verbeterd. In 1803 werd een instituut opgericht dat negen jaar zou bestaan.

Koninkrijk der Nederlanden

Na de vorming van het Koninkrijk der Nederlanden werd op 10 januari 1816 een Marine-Instituut voor de opleiding tot officier opgericht. Nadat het instituut in Delft was opgericht, werd het twaalf jaar later naar Medemblik verplaatst. Bij deze verhuizing voerde de marine een groot aantal verbeteringen in. Het internaatsysteem werd ingevoerd, en het instituut gold voortaan als enige officiersopleiding. De opleidingen aan boord waren hiermee afgelopen.

Op 28 augustus 1829 werd in de grote kerk van Medemblik de opening van het instituut gevierd. Sindsdien geldt deze dag als officiële oprichtingsdatum voor het KIM. Vanaf 1854 is het KIM gevestigd in Den Helder, waarbij Pierre Marie Brutel de la Rivière de eerste leidinggevende werd.[2] De legende luidt dat de vlaggenmast voor het KIM de mast is uit Jan van Speijks Kanonneerboot nº 2.

Alumni

Externe link


Monumenten in de buurt van Hoofdgebouw Koninklijk Instituut voor de Marine KIM (object Q) in Den Helder

School, ook wel bekend vanwege zijn vorm onder de naam: "'t Klooster" (object R)

Het Nieuwe Diep
Den Helder
Inleiding SCHOOL, gebouwd omstreeks 1946 in de stijl van de Delftse School. Het gebouw staat op het noordoostelijke compartiment van het co..

Natte Dok (object C)

Willemsoord
Den Helder
Inleiding Tussen 1812 en 1823 aangelegd NAT DOK, in 1857 aan de noordzijde met 30 meter verlengd. Het natte dok is gesitueerd in het midden..

Gebouw I (object K): rij kanonneerbootkappen, later sloepenloods

Willemsoord
Den Helder
Inleiding RIJ KANONNEERBOOTKAPPEN, later SLOEPENLOODS, gebouwd omstreeks 1833, gesitueerd aan de noordelijke rand van het complex Rijkswerf..

Gebouw 43 (object P): opslag en schaftlokaal - bijgenaamd het "Zwaantje"

Willemsoord 43
Den Helder
Inleiding Het kleine gebouw ten behoeve van OPSLAG en SCHAFTLOKAAL, plaatselijk bekend als gebouw 43, werd gebouwd tussen 1868 en 1870. De ..

weg en waterwerk

-
Den Helder
Inleiding De historische ontwikkeling van de TERREINAANLEG/TERREININRICHTING van Rijkswerf Willemsoord wordt beschreven in de bijbehorende ..

Kaart & Routeplanner

Route naar Hoofdgebouw Koninklijk Instituut voor de Marine KIM (object Q) in Den Helder

Foto's (1)