Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Jan-de-Doperkerk in Noord Scharwoude

Kerkelijk Gebouw

Dorpsstraat 516 A
1723HG Noord Scharwoude (gemeente Langedijk)
Noord Holland

Bouwjaar: 1905
Architect: P.J. Bekkers


Beschrijving van Sint-Jan-de-Doperkerk

Inleiding Rooms-katholiek KERKGEBOUW in longitudinale opzet, gebouwd in 1905 naar ontwerp van P.J. Bekkers. Het aan St. Jan de Doper gewijde kerkgebouw is markant gesitueerd aan de oostzijde van de Dorpsstraat. Stilistisch kan de kerk worden beschouwd als een voorbeeld van baksteenarchitectuur in neo-gotische stijl. Omschrijving Driebeukige kruisbasiliek met vierkante toren op het westen, vijfzijdig gesloten koor op het oosten en driezijdig gesloten transeptarmen van de dwarsbeuk. Het exterieur is voornamelijk opgetrokken in rode baksteen met toepassing van hardsteen op de constructieve punten en een hardere oranje-rode baksteen rond de openingen van de vensters, galmgaten en deuren. Het muurwerk heeft een verticale geleding door getrapte steunberen tegen schip, transeptarmen en zijbeuken en tegen de hoeken van de toren. Deze verticale geleding wordt voortgezet in de spitsboogvensters die in de zijbeuken, in het koor en in de afsluitingen van de transeptarmen steeds hoog en enkelvoudig zijn en in de lichtbeuk steeds lager zijn en per drie zijn gekoppeld. De per drie gekoppelde spitsboogvensters hebben steeds een hoger venster in het midden. De spitsboogvensters hebben ijzeren harnassen met overwegend non-figuratief glas-in-lood, gebrandschilderd glas bevindt zich onder meer in de koorvensters. De toren bestaat uit vier gestapelde segmenten die aan de bovenzijde onder meer zijn gedecoreerd met boogfriezen. Het onderste segment bevat de hoofdingang van de kerk. Het segment daarboven heeft aan de voorzijde (W) drie gekoppelde spitsboogvensters met hoger centraal venster. Het daarboven gelegen segment heeft voornamelijk spaarvelden. Het topsegment heeft drie gekoppelde galmgaten aan alle vier de zijden en wordt afgesloten met een uitgemetselde balustrade. Deze balustrade heeft aan alle vier de zijden een centraal geplaatste wijzerplaat tegen een kleine uitgemetselde topgevel met wolfeind. Op het topsegment staat de achthoekige spits met nabij de top aan vier zijden dakkapellen. De spits wordt bekroond door een latijns kruis op een bol. De spits is thans gedekt met mastiek, doch is in oorsprong evenals het samengestelde zadeldak van schip en dwarsbeuk, de op de viering geplaatse achtzijdige dakruiter, de lessenaarsdaken boven de zijbeuken en de diverse tentdaken boven de kleinere (trap-)torens, bedekt met lei in Maasdekking. Op de diverse nokpunten bevinden zich pirons en diverse ijzeren bekroningen, onder meer met kruis- en bolmotief. Aan weerszijden van de toren bevinden zich de kopse zijden van de zijbeuken met de zij-ingangen. Deze zijbeuken hebben in de noordwestelijke en zuidwestelijke hoek een driezijdige uitbouw, onder meer ten behoeve van de doopkapel. Het schip bestaat vanaf de westzijde tot aan het transept uit drie traveeën, het dwarsschip komt in breedte ongeveer overeen met twee traveeën en het koor heeft tot de aanzet van de koorafsluiting een lengte van één travee. De transeptarmen van het dwarsschip hebben een lengte van twee traveeën tot de aanzet van de driezijdige sluitingen. Elke travee van de transeptarmen heeft een aan de oostzijde een uitgebouwde kapel met driezijdige afsluiting. Schip, dwarsschip en zijbeuken hebben vierdelige kruisribgewelven die de afsluiting vormen van een uit arcade, schijntriforium en lichtbeuk bestaande opstand. De arcade rust op gepolijste zuilen van rood graniet. De arcade achter het koor rust op gepolijste zuilen in grijs graniet. De kapitelen zijn evenals aanzetten en afsluitingen van de kolonnetten uitgevoerd in natuursteen. Het in het interieur toegepaste metselwerk van de dragende delen als gordelbogen en ribben, is voornamelijk uitgevoerd in rode baksteen. Bij de ribben is tevens groengemaakte baksteen toegepast. Het kerkinterieur bevat nog diverse oorspronkelijke onderdelen zoals het priesterkoor met hoogaltaar en tegelvloer, de beide zij-altaren, het bankenplan en armaturen ter verlichting. Waardering Het kerkgebouw is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt vanwege de grote gaafheid en oorspronkelijkheid van het exterieur, de compleetheid van het oorspronkelijke interieur, de bijzondere kwaliteit van de voor de kerk vervaardigde kunstwerken. Het kerkgebouw heeft daarbij een belangrijke situationele waarde. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 508247
Laatste wijziging: 2014-12-09 19:54:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kerk van Sint-Joannes de Doper Geboorte
Exterieur - Noord-Scharwoude - 20169315 - RCE.jpg
Plaats Noord-Scharwoude
Denominatie Rooms-katholiek
Gebouwd in 1905-1906
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  508247
Architectuur
Architect(en) P.J. Bekkers
Bouwmateriaal Baksteen
Stijlperiode Neogotiek
Titelkerk
Bisdom Haarlem-Amsterdam
Interieur naar het koor
Interieur naar het koor
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Jan-de-Doperkerk (officieel: Kerk van Sint-Joannes de Doper Geboorte) in Noord-Scharwoude is de Rooms-katholieke parochiekerk van Langedijk in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De kerk, een rijksmonument, is in gebruik sinds 1906 en werd ingewijd door Augustinus Callier, bisschop van Haarlem, op 29 april 1907.

Geschiedenis

Voor de Reformatie in Nederland waren er verschillende parochies in Langedijk: Sint-Maarten (in Oudkarspel), Sint-Johannes de Doper (Noord-Scharwoude), Sint-Pieter (Zuid-Scharwoude) en Sint-Pontianus (Broek op Langedijk). Ten tijde van de Reformatie werden te Langedijk verschillende priesters vermoord, maar het overgrote deel van de plattelandse bevolking bleef Rooms-katholiek. Deze werd genoodzaakt de eredienst te houden in schuurkerken, totdat het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in Nederland in het midden van de 19e eeuw het vrijuit oprichten van parochies mogelijk maakte.

In 1903 besloot het parochiebestuur tot nieuwbouw. Als architect werd P.J. Bekkers gevraagd, een leerling van Pierre Cuypers. Hij bouwde onder andere ook de Boomkerk in Amsterdam. De eerste steen werd gelegd in mei 1905 en de bouw werd voltooid in september 1906.

Beschrijving

Het Engelse orgel van Forster & Andrews

De driebeukige kruisbasiliek is gebouwd in rode baksteen in neogotische stijl. Door de nauwe ligging tussen dorpsweg en achtergracht is zij eerder breed dan diep. De hoge spitsboogvensters worden steeds geflankeerd door twee lagere. De vensters hebben non-figuratieve glas-in-loodramen. Het koor is in 1975 vergroot, zodat er plaats is voor 1000 kerkgangers in totaal.

De vierkante, 56 meter hoge kerktoren herbergt het ingangsportaal en heeft een balustrade en een achtkantige spits met bovenin aan vier zijden kleine dakkapellen. Op het kruispunt van de drie beuken van het kerkgebouw bevindt zich een dakruiter.

Het meeste kerkmeubilair dateert uit de bouwtijd. Ook het hoogaltaar (van zeven soorten marmer en zandsteen), de zij-altaren, de tegelvloer en de armaturen zijn nog oorspronkelijk. De kerk bevat 20 gepolijste granieten zuilen uit Zweden. Rond het hoogaltaar staan er zes blauwgrijze (verwijzend naar de hemel), in de rest van de kerk veertien rode (verwijzend naar het bloed van Christus, en in aantal overeenkomend met het aantal staties van de Kruisweg).

Er zijn twee kerkorgels. Het koororgel van de Alkmaarse orgelbouwer Jos. Vermeulen dateert uit 1917 en heeft twee manualen, 16 registers en een vrij pedaal. In 1987 kwam er een groot Engels orgel bij, dat in 1880 gebouwd is door Forster & Andrews en afkomstig is uit een Anglicaanse kerk in Morecambe in Lancashire. Hiervan is de dispositie: twee manualen, 20 registers en vrij pedaal. Het instrument heeft 1145 orgelpijpen.

Externe link


Monumenten in de buurt van Sint-Jan-de-Doperkerk in Noord Scharwoude

Nederlands Hervormde Kerk

Koog 30
Zuid Scharwoude (Gemeente Langedijk)
Ned. Herv. KERK. Gepleisterd eenbeukig gebouwtje met driezijdige sluiting. Westgevel met torentje uit 1905. Eiken preekstoel en doophek XVII..

Noordhollandsche Conservenfabriek

Voorburggracht 301
Noord Scharwoude (Gemeente Langedijk)
Inleiding Voormalige Noord-Hollandsche CONSERVENFABRIEK, gebouwd in 1878 aan de westzijde van de Voorburggracht en uitgevoerd in eclectisch..

Voormalige raadhuis

Dorpsstraat 861
Oudkarspel (Gemeente Langedijk)
V.m. raadhuis uit 1744. Rechthoekig PAND onder schilddak. Gepleisterde lijstgevel met geblokte lisenen, bordestrap. Wapensteen in voor- en z..

Nederlands Hervormde Kerk

Dorpsstraat 878
Oudkarspel (Gemeente Langedijk)
Ned.Hervormde Kerk. 15e Eeuws koor en sterk gewijzigd pseudobasilikaal schip, geheel hersteld na brand in 1970. 13e Eeuwse bakstenen toren, ..

Veilinggebouw

Dorpsstraat 97
Broek op Langedijk (Gemeente Langedijk)
Rechthoekig houten VEILINGGEBOUW, gebouwd in 1922 en vrijwel gaaf bewaard. De bekapping bestaat uit een reeks dwarse zadeldaken met lichtinv..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint-Jan-de-Doperkerk in Noord Scharwoude