Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Watertoren in Neo-Renaissance stijl, behorend bij het landgoed Twickel in Delden

Nijverheid Industrie

Watertorenstraat 5
7491BC Delden (gemeente Hof van Twente)
Overijssel

Bouwjaar: 1894
Architect: H.P.N. Halbertsma


Beschrijving van Watertoren in Neo-Renaissance stijl, behorend bij het landgoed Twickel

Omschrijving onderdeel 69: WATERTOREN in Neo-Renaissance stijl, behorend bij het landgoed Twickel. In 1894 in opdracht van dr. R.F. Baron van Heeckeren door H.P.N. Halbertsma ontworpen. Gebouwd door de aannemers Scholten & Westenberg uit Almelo en voorzien van beeldhouwwerk van Gerard Muller. Andere firma's die mee hebben gewerkt aan de toren zijn: F.A. Neuman uit Aachen (Kesselsmiede), Atelier van gebrand glas "'t Prinsenhof", J.L. Schouten Civiel Ingenieur & Architect en J.T. van Vuuren uit Amsterdam (Kunst- en Grofsmid), die de balusters heeft gedraaid. De toren was aanvankelijk bedoeld als reservoir voor het blussen van branden op Twickel. Bij ingebruikname, samen met waterleiding, voor gebruik door gemeente Delden bestemd. Toen bleek dat het water bij Twickel zout bevatte en dus niet bruikbaar was als drinkwater, werd de toren aangesloten op het waterleidingnet van Almelo. In de toren is een vroeg voorbeeld van een ijzeren Intze-reservoir geplaatst met een inhoud van 200 m3. Oorspronkelijk was tegen de noordkant van de toren een ketelhuis geplaatst. Omschrijving In rode baksteen opgetrokken 37,5 meter hoge watertoren, op een hardstenen plint. Boven een ronde onderbouw, waarin een rijkbewerkte ingang aan de zuidzijde toegang geeft tot het gave luxe uitgevoerde interieur, kraagt een achthoekige reservoir-ommanteling uit. De toren is op klassieke wijze in drieën verdeeld: boven een zware cordonlijst, die het klassieke basement afbakent, verjongt het bouwlichaam van de toren zich; dit slankere ronde deel vormt de schacht; de achthoekige reservoirommanteling neemt tenslotte de plaats van het hoofdgestel in. Op de reservoirommanteling staat een kleine achthoekige aangestreken lichtkoepel met zesruits vensters en kantelen, waarin de trap uitkomt en van waaruit men toegang heeft tot het dak van de toren. De koepel is vanaf beneden niet te zien. Voor de omlijsting van de ingang en de kozijnen, de dorpels, de lateibalken van de kijkspleten, de hoekblokken, de kopjes, de consoles, de horizontale lijsten, het boogfries en andere decoratieve elementen is gebruik gemaakt van Escausijnschesteen, Petit granit de l'Ourthe, Obernkirchner zandsteen en Gildehauser zandsteen. In de onderbouw ligt alle nadruk op de vormgeving van de ingang (Z). Deze bestaat uit een dubbele paneeldeur met een rondboog bovenlicht, gevat in een omlijsting van Ionische zuilen met een kroonlijst waarboven een halfrond gebroken fronton met een wapen onder een klein timpaan. De ronde onderbouw is verder geleed door twee cordonlijsten, twee rondboogvensters op de begane grond en kijkspleten die het verloop van de trap en de plaats van de verdiepingen markeren. De reservoirommanteling is rijker gedecoreerd dan de onderbouw. Vier gevleugelde kinderkopjes (met de gelaatstrekken van de twee neefjes van de Baron van Heeckeren van Wassenaer, het zoontje van ir. Halbertsma en het zoontje van rentmeester Bitter), twee riviergoden en twee waternimfen markeren de overgang van het ronde naar de achthoekige, uitkragende bovenbouw. Een rondboogfries met op de hoeken een verzwaring steunt de gevelvlakken van de reservoirommanteling, waarin aan iedere zijde een blind venster met timpaan geplaatst is. Horizontale profiellijsten, knoppen en een klein rondboogfries zorgen voor de verdere geleding van de bovenbouw, die in kantelen eindigt. Het interieur van de watertoren is rijk aangekleed. Op de begane grond bestaat de aankleding onder meer uit een gedeeltelijke mozaïekvloer, gedecoreerde stalen vloerplaten en een lambrizering bestaande uit donker- en lichtblauwe bewerkte tegels. In deze ruimte staan twee pompen en bevindt zich een luik geflankeerd door twee hekjes, dat toegang verstrekt tot de reinwaterkelder. Een hardstenen trap, gedeeltelijk steunend op consoles, leidt naar drie tussenvloeren en een ijzeren wenteltrap midden door het reservoir naar de top van de toren. De trapleuning bestaat uit gietijzeren getordeerde balusters, aan de onderzijde bevestigd met rozetten, en een houten ligger. Het reservoir is vervaardigd uit aan elkaar geklonken ijzeren platen. De muren en het reservoir zijn lichtgroen geverfd. Het koepeltje op de watertoren is van binnen geheel met hout betimmerd. Op de verdiepingen hangen de gipsen afgietsels van de kinderkopjes, riviergoden en waternimfen en andere zandstenen decoraties van het exterieur. Waardering De watertoren van Twickel is van cultuur-/ architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang: - vanwege de functie als watertoren voor het landgoed en de gemeente, geschonken door de baron van Twickel - als zeer rijk gedetailleerd exemplaar van een watertoren in Neo-Renaissance stijl - vanwege de beeldbepalende ligging in het landschap en in samenhang met de naburige (Twickel-)bebouwing - vanwege de gaafheid van het in- en exterieur - vanwege de zeldzaamheid van voornoemde kenmerken (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 507505
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Watertoren Delden
Watertoren (Delden
Watertoren (Delden
Plaats Delden
Bouwjaar 1894
Hoogte 37,50 m
Inhoud 200 m³
Architect(en) H.P.N. Halbertsma
Monumentnummer 507505

De watertoren in Delden is ontworpen door architect H.P.N. Halbertsma, gebouwd in 1894 en behoort bij het landgoed Twickel. De toren is gebouwd in opdracht van eigenaar Dr. R.F. Baron van Heeckeren van Wassenaer.

De toren diende als waterreservoir voor het blussen van branden op Twickel. Daarnaast wilde de bovengenoemde eigenaar aan Delden een waterleiding schenken. Toen bleek dat het water bij Twickel zout bevatte en dus niet bruikbaar was als drinkwater, werd de toren aangesloten op het waterleidingnet van Almelo. Hiertoe moest een pijpleiding van circa 10 kilometer lengte worden aangelegd.

Het zout was afkomstig van een zoutlaag in de bodem van Delden. Deze laag is nadien commercieel geëxploiteerd.

Op de markt van Delden herinnert een kunstige gietijzeren waterpomp aan het stichten van deze waterleiding.

De watertoren heeft een hoogte van 37,50 meter en heeft een waterreservoir van 200 m³. De toren bezit de status rijksmonument.

Bron: Het Twente boek, door Gerard Vaanholt. Uitgegeven in 2012 door WBooks te Zwolle, met ISBN 978 90 400 05671.

Externe link



Monumenten in de buurt van Watertoren in Neo-Renaissance stijl, behorend bij het landgoed Twickel in Delden

Twickel: smeedijzeren spijlenhekwerk rondom parkaanleg

Twickelerlaan 1
Ambt Delden (Gemeente Hof van Twente)
Omschrijving bij onderdeel 23: HEK RONDOM PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Twickel. Langs de Twickeler Laan, aan de oostzijde van ..

Dubbele dienstwoning

Watertorenstraat 1
Delden (Gemeente Hof van Twente)
Inleiding DUBBELE DIENSTWONING behorend bij het landgoed Twickel, gebouwd in 1925 naar ontwerp van architect H.A. Pothoven uit Amersfoort. ..

Twickel: twee houten brug met elkaar verbonden door eilandje

Twickelerlaan 1
Ambt Delden (Gemeente Hof van Twente)
Omschrijving bij onderdeel 27: HOUTEN BRUG behorende tot de buitenplaats Twickel. Over de grote vijver twee bruggen met elkaar verbonden d..

Dubbele dienstwoning bij het landgoed Twickel

Watertorenstraat 2
Delden (Gemeente Hof van Twente)
Inleiding DUBBELE DIENSTWONING bij het landgoed Twickel, gebouwd in 1925 naar ontwerp van architect H.A. Pothoven uit Amersfoort. De woning..

Twickel: toegangshek oranjerie

Twickelerlaan 1
Ambt Delden (Gemeente Hof van Twente)
Omschrijving bij onderdeel 28: TOEGANGSHEK ORANJERIE behorende tot de buitenplaats Twickel. Laat 18de-eeuws toegangshek aan de westzijde va..

Kaart & Routeplanner

Route naar Watertoren in Neo-Renaissance stijl, behorend bij het landgoed Twickel in Delden

Foto's (2)