Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Rhijnestein in Cothen

Kasteel Buitenplaats

Rhijnestein 2
3945BD Cothen (gemeente Wijk bij Duurstede)
Utrecht

Bouwjaar: ca. 1300


Beschrijving van Rhijnestein

Omschrijving HOOFDGEBOUW behorende bij de buitenplaats Rhijnestein. Zuidelijk gelegen, in oorsprong vrijstaande vierkante woontoren opgetrokken in baksteen daterend rond 1300, bestaande uit een met een tongewelf overkluisde kelder, begane grond, twee verdiepingen en een kapverdieping onder een met leien in rijndekking belegd tentdak, in het laatste kwart van de negentiende-eeuw gewijzigd en in 1873-1874 aan de noordzijde uitgebreid met een drie traveëen breed bakstenen woonhuis op rechthoekige plattegrond bestaande uit een souterrain, begane grond en verdieping, op natuurstenen plint onder een met leien gedekt afgeplat schilddak en in 1887 met een noordelijke vlak gedekte vierkante bakstenen woontoren gebouwd bestaande uit souterrain, begane grond, twee verdiepingen, tot een nagenoeg symmetrisch aanziend hoofdgebouw. De architect van deze verbouwing is niet bekend. In de tweede helft van de negentiende eeuw werden de grachten verlegd. De middeleeuwse toren heeft op de tweede en derde verdieping overhoekse schietspleten. In de kap bevinden zich twee eikenhouten spanten; verder restanten van een spiltrap. Het aan de voorzijde licht risalerende middengedeelte heeft een gepleisterde pilasters, het aan de achterzijde sterker risalerende middendeel staat op een plint en heeft alleen hoekpilasters; beide gevels worden afgesloten door een rechte lijst. Negentiende-eeuwse torenbekroningen met kantelen; de zuidelijke toren is gedecoreerd met een spitsboogfries, de noordelijke toren met een rondboogfries geaccentueerd met natuurstenen consoles. De gevels worden geleed door negentiende-eeuwse schuif-, draai- en meerruitsvensters en enkele toegangsdeuren. De spitsboogvensters in de middeleeuwse wooontoren zijn in later tijd aangebracht. Hoofdentree in rechter travee van het middenhuis met natuurstenen trappartij, lantaarns en trapleuning. De middeleeuwse woontoren heeft aan de achterzijde een driezijdige erkeruitbouw met openslaande deuren naar een klein balkon, dat met een neo-gothische driepasboogtracering is opengewerkt. Op de tweede verdieping een groot balkon, voorzien van dezelfde neo-gothische decoratie; tegen de gevel houten beschieting en daklijst met windveren met opengewerkte driepasboog. Aan de voorzijde twee geornamenteerde dakkapellen. In het inwendige is de negentiende-eeuwse indeling gaaf bewaard gebleven, in het interieur zijn onder meer van belang stucplafonds en lambrizering; schuifspiegelwand; schouwen met verfijnde papier-machédecoratie; serre met centraal verwarmingssysteem; kelderbadkamer met warmwatersysteem en zinken bad; houtbeschildering in hal op begane grond en de verdieping; marmeren- en plavuizenvloeren die waarschijnlijk zijn aangebracht bij de restauratie in 1873-1874. NB Aan de achterzijde is tussen de middenvleugel en de negentiende-eeuwse toren tegen de risalerende zijgevel een liftschacht aangebracht die buiten de bescherming valt. Waardering Hoofdgebouw behorende bij de buitenplaats Rhijnestein van algemeen belang: - vanwege de ouderdom; - vanwege de architectonische vorm geving beïnvloed door neo-gotiek; - vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur en nagenoeg gaaf bewaard gebleven interieur en interieurindeling; - vanwege de nagenoeg oorspronkelijke plattegrond; - vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats; - vanwege de kenmerkende ligging binnen de laat-negentiende-eeuwse kleinschalige parkaanleg in landschapsstijl met diverse zichtassen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 507442
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Rhijnestein
Rhijnestein.jpg
Locatie Cothen
Algemeen
Stijl Gotiek / Neogotiek
Huidige functie Woning
Gebouwd in 13e eeuw
Herbouwd in Verbouwingen 1858-1887
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  507442
Bijzonderheden Ridderhofstad
Website Rhijnestein
Poortgebouw
Poortgebouw

Rhijnestein is een voormalige ridderhofstad in Cothen in de gemeente Wijk bij Duurstede en wordt zowel een 'huis' als een kasteel genoemd. Oorspronkelijk is sprake van een woontoren die staat aan de rechteroever van de Kromme Rijn op een rechthoekig omgracht terrein.

Geschiedenis

In 1248 wordt Rhijnestein voor het eerst vermeld in een oorkonde. De meest spraakmakende bewoner uit de geschiedenis van het huis betrok het kasteel in 1368: Jan van Rhijnestein, ridder en bastaardzoon van de bisschop van Utrecht. Hij trok ten strijde tegen Karel VI van Frankrijk en gijzelde in 1387 twee Franse goudsmeden die hij uit Henegouwen meenam, in Cothen gevangen hield en waarvoor hij losgeld incasseerde. In 1395 trok hij op tegen bisschop Frederik van Blankenheim. Een jaar later was hij ook in een oorlog verwikkeld met Hendrik II van Vianen, burggraaf van Utrecht. En Jan van Rhijnestein plunderde met zijn manschappen 't Goy in 1396. Als reactie op deze gebeurtenissen belegerde Hendrik van Vianen in opdracht van Frederik van Blankenheim het kasteel in 1396 drie dagen lang. Rhijnestein werd zwaar beschadigd, naar verluidt op de woontoren en de voorburcht na. Daarbij werd 300 man gevangengenomen.

Het huis gaat in 1515 over in vrouwelijke lijn op Johanna van Nyewael. Haar leen wordt in 1529 door Karel V bevestigd. Toen echter in 1536 de lijst met ridderhofsteden werd opgesteld, was er al enige tijd geen heer van Rhijnestein meer vertegenwoordigd in de Ridderschap van Utrecht. Dit is vermoedelijk de reden waarom Rhijnestein sinds de vaststelling van deze lijst niet meer kwalificeerde voor een zetel in de ridderschap.

Bouwhistorie

De vermelding van de naam Rhijnestein in 1248 maakt aannemelijk dat zich in dat jaar al een stenen gebouw aan de Kromme Rijn bevond. Rhijnestein kent een verleden waarin delen van het complex verscheidene malen werden neergehaald, weer opgetrokken en verbouwd. De westelijke, oude woontoren is nog grotendeels origineel en stamt volgens de historische bronnen in elk geval van voor 1361. De gebruikte type kloostermop doet echter vermoeden dat de bouw plaatsvond in het derde kwart van de 13e eeuw. De kelder met tongewelf onder in de toren is uit dezelfde vroege periode. Van het poortgebouw mag worden aangenomen dat dit in dezelfde tijd als de toren is gebouwd.

In de tweede helft van de 19e eeuw vond een symmetrische uitbouw plaats met een middendeel en een tweede, neogotische, toren.

De tuin in Engelse landschapsstijl kreeg haar huidige vorm aan het einde van de 19e en begin 20ste eeuw. Vanuit het huis zijn, met uitzondering van de westelijke, in drie windrichtingen zichtassen aangelegd.

Reeks woontorens

Rhijnestein vormt met Walenburg, Sandenburg, Lunenburg, Hindersteyn, Weerdestein, Sterkenburg en de Natewisch, mogelijk een soort middeleeuws verdedigingssysteem aan de noordzijde van de Rijn. Rhijnestein is het meest westelijk gelegen, aan de Kromme Rijn. De andere (uitgebouwde) woontorens, behalve de Natewisch die in de uiterwaard aan de Rijn ligt, bevinden zich langs de Langbroekerwetering op destijds voor ontginning uitgegeven langgerekte percelen.


Monumenten in de buurt van Rhijnestein in Cothen

Rhijnestein: hekwerk

Rhijnestein 2
Cothen (Gemeente Wijk bij Duurstede)
Omschrijving HEK behorende tot de buitenplaats Rhijnestein. Het hek bevindt zich thans (2005) in verwaarloosde toestand langs de Nieuwe weg..

Rhijnestein: park en tuinaanleg

Rhijnestein 2
Cothen (Gemeente Wijk bij Duurstede)
Omschrijving Historische PARK- EN TUINAANLEG behorende bij de buitenplaats Rhijnestein merendeels op sobere wijze aangelegd aan het einde ..

Rhijnestein: kasgebouw

Rhijnestein 2
Cothen (Gemeente Wijk bij Duurstede)
Omschrijving Verdiept gelegen KASGEBOUW daterend uit het eerste kwart van de twintigste-eeuw op rechthoekige grondslag opgetrokken in bakst..

Rhijnestein: koude bakken

Rhijnestein 2
Cothen (Gemeente Wijk bij Duurstede)
Omschrijving Drie rechthoekige bakstenen KOUDE BAKKEN deels gescheiden door deels met bakstenen geplaveide tussenpaden. Twee grotere bakke..

Rhijnestein: zonnewijzer

Rhijnestein 2
Cothen (Gemeente Wijk bij Duurstede)
Omschrijving IJzeren ZONNEWIJZER op hardstenen sokkel in Lodewijk XIV-stijl, afkomstig van het landgoed Wickenburgh, gelegen in de tuin op..

Kaart & Routeplanner

Route naar Rhijnestein in Cothen

Foto's (1)