Meer dan 63.000 rijksmonumenten


St. Ludwig in Vlodrop

Kerkelijk Gebouw

Station 24
6063NP Vlodrop (gemeente Roerdalen)
Limburg

Bouwjaar: 1906-1909


Beschrijving van St. Ludwig

Inleiding: College Sankt Ludwig, aan bisschop Lodewijk van Toulouse (gestorven in 1297) gewijd, reusachtig bakstenen voormalig Franciscaner complex uit 1904-1909, na "Asylsuche" als school met klooster en kerk gebouwd door de Duitse Franciscanen broeder Quintilian (Th.) Borren (architect) en P. Wenzeslaus (bouwheer). Ten noorden van het college ligt een (deel van een) speelplaats. In 1931 zijn de twee middenvleugels van het college met twee bouwlagen verhoogd onder het bewind van rector en praeses P. Didymus Hildebrand. Het college toont op enkele plaatsen oorlogsschade. De omgeving van St. Ludwig bestaat uit akkers en landerijen, dicht geboomte en weiden. Een kaarsrechte oprijlaan loopt in oostelijke richting naar de Duitse grens. Omschrijving: Het college heeft als hoofdopzet een rechthoekige plattegrond waarin vier binnenhoven en diverse vleugels met klooster-, internaat-, en economiegebouwen, kapel en een boerderij zijn gesitueerd. De centraal gelegen kapel ligt in het verlengde van de hoofdingang, met links de kloostervleugel en rechts het internaat c.q. instituutsvleugel. Het gebouw telt inclusief het souterrain vier bouwlagen onder een zolderverdieping met zadeldaken terwijl (in totaal) vijf torens de hoeken, langszijden en de symmetrische ingangspartij accentueren. Gepleisterde plint, metselwerk in kruisverband. De torenlichamen hebben een vierkante onderbouw en een achtzijdige tweede geleding met dito spits; de toren van de ingangspartij is met een lantaarn uitgevoerd - en is bij gevolg hoger - heeft tussen de spitsboogvensters een beeldnis onder baldakijn en een uurwerk boven een tekstplaquette. De vleugels die met de torens worden geleed zijn rijker gedetailleerd dan de overige en (gedeeltelijk) uitgevoerd met o.a. tandlijsten, opgehaalde geveltoppen, friesjes, dakkapellen. Zadeldaken met muldenpannen op de vleugels, leien op de torens. De buitengevels alsook de gevels aan de binnenhoven zijn op repeterende wijze met de oorspronkelijke vensters en deuren ingedeeld; segmentboogvormige, rechthoekige gelede vensters en bovenlichten met houten kozijnen en dito indelingen - de torens met spitsboogvensters en glas-in-lood. De neogotische kapel bevat spitsboogvensters met glas-in-lood, zijgevels met steunberen en een leien dak met dakruiter op de nok terwijl het interieur is voorzien van eiken paneeldeuren met smeedijzeren beslag en spitsboogvormige bovenlichten met glas-in-lood; de zijbeuken ingedeeld met telkens acht spitsboognissen, de vensters met glas-in-lood vervaardigd door Glasmalerei W. Derix te Goch en Kevelaer; in het schip een polychrome tegelvloer, kruisribgewelven op zuilen in Naamse steen, spitsboogvensters met glas-in-lood in de kruisarm links van het altaar. Het interieur van het voormalige college bevat grotendeels de originele structuur met vertrekken en ruimten als o.a. de ingangshal met kruisribgewelven op zuilen, gangen, authentieke eiken paneeldeuren met smeedijzeren beslag, vensters en spitsboogvormige bovenlichten met glas-in-lood, trappenhuizen (met smeedijzeren balustrade en houten handlijsten), tegelvloeren met decoratieve patronen, waterreservoirs in de torens. Waardering: Het voormalige college St. Ludwig uit 1904-1908 vertegenwoordigt algemeen cultuurhistorisch belang omdat het uitwendig gaaf behouden is gebleven en op duidelijke wijze inzicht verschaft in de historische functie van een monumentaal religieus bouwwerk waarin stichtingsmotieven als devotie, studie en zelfvoorziening herkenbaar aanwezig zijn gebleven. De interne structuur van het college met de tussen klooster- en internaatvleugel geplaatste kapel, de lange gangen met aangrenzende vertrekken en trappenhuizen bleef grotendeels in tact; deze gaafheid houdt architectuur- en cultuurhistorische waarden in. - In de traditie van de "Kulturkampfklöstster" vertegenwoordigt St. Ludwig in nationaal en internationaal verband belangwekkende cultuurhistorische waarden door de reusachtige fortachtige verschijningsvorm, door het markante silhouet, door de ligging in afzondering, door de nadrukkelijke oriëntatie op Duitsland met een honderden meters lange, kaarsrechte oprijlaan terwijl spoorlijn en station met verbinding naar Duitsland op loopafstand van St. Ludwig zijn gelegen: deze factoren bewerkstelligen opmerkelijke historische belevings- en herinneringswaarden omdat de functionele, visuele, ruimtelijke en structurele onderlinge betrokkenheid tussen college en de natuurlijke c.q. aangelegde omgeving in tact is. - In cultuurhistorisch verband biedt St. Ludwig een bijzonder monumentale en late proeve van het verschijnsel "Kulturkampfklöster": de gememoreerde hoedanigheden zijn zeldzaam omdat in ons land weliswaar enkele tientallen "Kulturkampfklöster" zijn gesticht maar slechts een beperkt aantal behouden bleef. - Het college wordt gekenmerkt door een hoge mate van geslotenheid vanwege de carré met verschillende binnenhoven en de hoog oprijzende gevels; binnen het concept van 19de-eeuwse "Grossbauten" biedt St. Ludwig een 20ste-eeuwse "Nachwuchs", vormt het een kenmerkende representant van deze typologie en bezit het architectuurhistorische waarde. - De zich tot (in hoofdzaak) de oostgevel beperkende architectonische representativiteit symboliseert in combinatie met de enorme afmetingen van het bouwwerk de ambivalente verhouding van de stichters tot Duitsland: enerzijds wilden noch konden zij het thuisland verloochenen, anderzijds richtte men een onvermijdbaar college op waarin zowel verbondenheid als provocatieve elementen jegens het moederland tot uitdrukking zijn gebracht: symboliek en stichtingsmotieven zijn tot architectuur verheven en verlenen St. Ludwig het belang van een algemeen cultuurhistorisch en met name kerkhistorisch document. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 507387
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Kolleg St. Ludwig
Kolleg Sankt Ludwig (1920)
Kolleg Sankt Ludwig (1920)
Land Vlag van Nederland Nederland
Plaats Vlodrop
Religie rooms-katholiek
Kloosterorde Franciscanen
Gebouwd in 1904 - 1909
Gesloopt in 2015
Gewijd aan Lodewijk van Toulouse
Monumentnummer  507387
Architectuur
Architect(en)  Quintilian Borren
Bouwmethode  Neogotiek
Bouwmateriaal  baksteen
Portaal  Portaalicoon   Religie

Het College St. Ludwig / Kolleg St. Ludwig in de Nederlandse provincie Limburg, oorspronkelijk een franciscaner klooster en jongensinternaat / college, ligt in de buurtschap Vlodrop-Station (gemeente Roerdalen) en in de bossen van het Nationaal Park De Meinweg. Tot 1979 was het in gebruik van de paters Franciscanen als klooster en jongensinternaat / college, thans is het in eigendom van de Maharishi-beweging. Deze beweging heeft het gebouw in de loop der jaren verlaten, deels (illegaal) gesloopt, en laten vervallen. Op maandag 9 februari 2015 werd begonnen met de definitieve sloop.

Met de bouw van het college werd er ook een begraafplaats met een begraafplaatskapel gebouwd: de Sint-Ludwigkapel. Deze staat thans buiten het terrein van het college.

Geschiedenis

Tussen 1904 en 1909 werd het klooster gebouwd onder leiding van architect broeder Quintilian Borren. In 1909 werd het immense complex plechtig in gebruik genomen. Van 1909 tot 1940 en van 1951 tot 1977 werd St. Ludwig door ruim 3000 Duitse jongens bezocht. Het historische gebouw werd gedeeltelijk afgebroken in 2001.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam de Waffen-SS een deel van het college in beslag. Het internaat- en schoolgedeelte bleef tot september 1944 in handen van het Duitse leger en werd gebruikt als levensmiddelenmagazijn van de luchtmacht. De kloostervleugel werd van 1943 tot 1951 bewoond door Nederlandse Franciscanen. Ook 600 Russische arbeiders woonden enkele maanden in het college en in januari 1945 werd St. Ludwig ook nog als noodziekenhuis ingericht. De Nederlandse overheid kocht het gebouw in 1979 aan voor een bedrag destijds van meer dan 16 miljoen gulden. In de jaren erna bleef het leeg staan.

Maharishicentrum

St. Ludwig verscholen achter zeildoek

In 1990 nam de uit India afkomstige goeroe Maharishi Mahesh Yogi zijn intrek het kloostercomplex. Sindsdien dient het als wereldhoofdkwartier van de TM-beweging. De koop van de overheid geschiedde in 1984 tegen een bedrag destijds van 1,8 miljoen gulden. Er waren toen nog geen monumentale beperkingen. De beweging verkreeg een sloopvergunning van de gemeente met de bedoeling een nieuw centrum te verrijzen naar eigen bouwwijze.

Tussen de Maharishibeweging (Meru) enerzijds en bewoners van Vlodrop en de gemeente Roerdalen anderzijds is een conflict ontstaan nadat de Maharishi het kloostercomplex begonnen af te breken en te vervangen door een nieuw gebouwencomplex. Dit voortslepende conflict wordt al jaren voor de rechter uitgevochten. Ook onder meer het Cuypersgenootschap begon te pleiten voor behoud en in 1997/1998 werd het College Sankt Ludwig tot rijksmonument verklaard. Architectuurhistoricus/professor Auke van der Woud heeft ernstige kritiek op de aanwijzing tot monument. Hij stelt dat het nooit een monument had mogen worden en onder meer dat de gebruikte argumenten om dat wel te doen deels gefantaseerd zijn. In de vele rechtszaken rond het College Sankt Ludwig deed de Raad van State in 2001 uitspraak. Direct erna is een deel ervan gesloopt door Meru in de veronderstelling dat slopen geoorloofd was en de minister eventueel dit zou gaan terugdraaien.

Op dinsdag 5 februari 2008 overleed Maharishi Mahesh Yogi op 90-jarige leeftijd in zijn houten paleis te Vlodrop.

In mei 2008 kondigde de gemeente aan de beweging via dwangsommen te willen dwingen om illegale bouwsels te slopen. Doorn in het oog van de gemeente Roerdalen zijn een groot zeildoek dat om het voormalig klooster is gehangen, 164 vlaggenmasten bij het paleis van Maharishi en schijnwerpers die in het bos zijn opgesteld. Ook zouden illegaal gebouwde woonunits van het terrein af moeten.

De stichting MERU/MVU die de Maharishi-organisatie vertegenwoordigt maakte op 9 augustus 2008 bekend te overwegen te vertrekken uit het complex. Er zou te veel tegenwerking zijn vanuit de Nederlandse overheden. Kort voor de bekendmaking had de Raad voor Cultuur nog aan de minister geadviseerd de monumentale status van het klooster te handhaven. De stichting Meru zou het juist willen slopen om er een houten campus voor in de plaats te zetten.

In oktober 2008 maakte de minister bekend dat de status van rijksmonument gehandhaafd zal worden. De Maharishi-beweging kondigde aan in beroep te gaan tegen dat besluit.

In oktober 2009 besluit het college van burgemeester en wethouders dat het klooster water- en winddicht gemaakt moet worden, en legt de stichting Meru een dwangsom op van € 100.000,00 per dag met een maximum van € 3.000.000,=.

Op woensdag 3 september 2014 werd door de Rechtbank Limburg te Roermond het beroep dat door de de Stichting Cuypersgenootschap en de Stichting Burgercomité St. Ludwig was ingesteld ongegrond verklaard.

Op maandag 9 februari 2015 is een sloper in opdracht van de eigenaar, de Stichting MERU/MVU, begonnen met de sloop van de voorvleugel van het rijksmonument voormalig College St. Ludwig.

Op maandag 16 februari 2015 zal bij de Raad van State in Den Haag het hoger beroep worden behandeld dat de Stichting Cuypersgenootschap en de Stichting Burgercomité St. Ludwig hebben ingesteld naar aanleiding van de uitspraak van de Rechtbank Limburg te Roermond op woensdag 3 september 2014.

Het klooster is daarna gesloopt.

Externe links


Monumenten in de buurt van St. Ludwig in Vlodrop

Kerkhofkapel St. Ludwig

Station 24
Vlodrop (Gemeente Roerdalen)
Inleiding De in de stijl van het traditionalisme gebouwde BEGRAAFPLAATSKAPEL van het voormalig College St. Ludwig te Vlodrop ligt aan de in..

Gitstappermolen

Rothenbacherweg 8
Vlodrop (Gemeente Roerdalen)
Gitstappermolen, watermolen op de Rode Beek, XVIII-JXIX.

Terrein waarin sporen van bewoning

-
Herkenbosch (Gemeente Roerdalen)
Terrein waarin sporen van bewoning. Datering: Neolithicum - Bronstijd. (Gedeeltelijke bescherming, zie bijlage B.)

Kasteel Daelenbroeck

Kasteellaan 2
Herkenbosch (Gemeente Roerdalen)
Kasteel Daelenbroeck, gelegen op een omgracht terrein. Ruine van het hoofdgebouw. Voorburcht, XVIII, bestaande uit drie vleugels om een bi..

Hoeve Daelenbroeck

Kasteellaan 1
Herkenbosch (Gemeente Roerdalen)
Hoeve Daelenbroeck; haakvormig gedeelte, 1701. Open remise, XVIII.

Kaart & Routeplanner

Route naar St. Ludwig in Vlodrop