Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Wilhelminatoren op de Heunsberg in Valkenburg

Overig

Heunsbergerweg 9
6301BN Valkenburg (gemeente Valkenburg aan de Geul)
Limburg

Bouwjaar: 1906
Architect: J.H.C. Kröner


Beschrijving van Wilhelminatoren op de Heunsberg

Inleiding: Met elementen van Neo-Gotiek in 1906 gebouwde UITKIJKTOREN. De uitkijktoren is markant gesitueerd op de Heunsberg. De aan- en bijbouwen zijn uitgesloten van bescherming. Omschrijving: De uitkijktoren heeft een rechthoekige plattegrond, telt zeven bouwlagen, en wordt afgedekt met een achtzijdig tentdak bekroond met een groot kruis. Het toegepaste bouwmateriaal is mergel. De dakverdieping dateert uit de jaren dertig en is uitgevoerd in beton. In de eerste bouwlaag diverse aanbouwen van recentere datum. Eerste bouwlaag van de uitkijktoren met rondom een smeedijzeren leuning. De uitkijktoren heeft vier steunberen in luchtboogachtige vorm bekroont met een stenen valk. Toren met spitsboogvormige stalen vensters. Waterlijsten. Decoratieve smeedijzeren muurankers. Waterspuwers. Interieur gewijzigd en niet beschermenswaard. Waardering: De Wilhelminatoren in Valkenburg aan de Geul is van belang uit cultuurhistorisch oogpunt als een bijzondere uitdrukking van een culturele en typologische ontwikkeling. De bouw van deze uitkijktoren past in het opkomend toerisme in het Geulstadje vanaf ca. 1850. Het object bezit architectuurhistorische waarde vanwege het bijzondere belang voor de geschiedenis van de architectuur, de esthetische kwaliteit van het ontwerp en het materiaalgebruik. Ensemblewaarde ontleent de uitkijktoren aan zijn situering op de Heunsberg en daarmee van bijzondere betekenis voor het aanzien van dit deel van het Geulstadje. De uitkijktoren is tenslotte van algemeen belang vanwege de architectonische gaafheid van het exterieur en de cultuurhistorische kwaliteit. Tevens bezit de uitkijktoren architectuurhistorische, typologische en functionele zeldzaamheidswaarden. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 507255
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Wilhelminatoren
Valkenburg - Wilhelminatoren.jpg
Locatie Valkenburg (Heunsberg)
Bouw gereed 1906
Bouwstijl historisme met neogotische elementen
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 507255
Architect Christiaan Alfons Prevoo
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Met de kabelbaan naar de Wilhelminatoren

De Wilhelminatoren is een uitzichttoren in het Zuid-Limburgse stadje Valkenburg in Nederland. Het dertig meter hoge rijksmonument uit 1906 staat op de Heunsberg en biedt een weids uitzicht over het Zuid-Limburgse heuvelland. De toren is bereikbaar via een wandelpad of een kabelbaan vanuit het centrum van Valkenburg. Vanuit Sibbe kan de toren ook per auto bereikt worden via de Heunsbergerweg.

Geschiedenis

De bouw van de toren kwam tot stand op initiatief van het Kurcomité Falcobergia, een in 1895 opgerichte concurrerende vereniging voor de tien jaar eerder opgerichte Valkenburgse Vereniging voor Vreemdelingenverkeer Het Geuldal. Beide verenigingen beoogden het opkomend toerisme in Valkenburg te bevorderen, maar daarbij speelden ook privébelangen een rol. In 1898 had Het Geuldal al een houten uitzichttoren laten bouwen in het Rotspark op de Cauberg. Deze werd in 1910 weer afgebroken. De Wilhelminatoren verrees in 1906 op de tegenoverliggende Heunsberg, destijds op het grondgebied van de gemeente Oud-Valkenburg. Het deels neogotische bouwwerk van Limburgse mergel werd in opdracht van het Kurcomité Falcobergia ontworpen door de lokale architect Christiaan Alfons Prevoo.

In 1922 werd de Wilhelminatoren voor een bedrag van 18.000 gulden eigendom van de familie Schetters-Bours, die er drie generaties lang een café-restaurant zou uitbaten. Er werd waterleiding, elektrisch licht en telefoon aangelegd en boven op de toren werd een houten dak geplaatst, zodat men ook bij slecht weer de toren kon beklimmen, maar dit dak woei diverse malen van de toren af. In 1930 werd op initiatief van pastoor Ad Welters een acht meter hoog lichtkruis van beton met neonbuizen boven op de toren geplaatst.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog moest het kruis op last van de bezetters gedoofd blijven. In september 1944 raakte het bouwwerk door een granaatinslag beschadigd. In 1947 werd de toren gerestaureerd, maar een jaar later, in de zomer van 1948, sloeg tijdens een noodweer de bliksem in het kruis. Pas in 1950 kon de neonverlichting worden hersteld, maar deze bleef voor problemen zorgen. Vanaf 1954 was de Wilhelminatoren per kabelbaan te bereiken vanaf de Neerhem in het centrum van Valkenburg.

In 1968 werd het betonnen kruis, dat al sinds 1960 gedoofd was, verwijderd. Op initiatief van onder anderen de tegenwoordige burgemeester Martin Eurlings werd in 1969 een actie gestart om een nieuw kruis te bekostigen. Het nieuwe, aluminium kruis werd op 11 februari 1972 geplaatst. In 1989 vond opnieuw een grote restauratie van het hele gebouw plaats. Vanaf 1997 is de exploitatie van het café-restaurant, de kabelbaan, de later daaraan toegevoegde rodelbaan, en de Wilhelminagroeve, die verhuurd wordt voor paintball en lasergames, in handen van de familie Geenen.

Beschrijving

Architectuur

De Wilhelminatoren heeft een rechthoekige plattegrond en telt zeven bouwlagen. De raketvormige toren is gebouwd van mergelsteen en heeft vier steunberen bekroond met gebeeldhouwde, stenen valken. De toren heeft spitsboogvormige stalen vensters en is versierd met waterlijsten, decoratieve smeedijzeren muurankers en waterspuwers. De toren wordt gedekt met een achtzijdig tentdak bekroond met een groot, aluminium kruis, dat 's avonds en 's nachts verlicht is en in de wijde omgeving te zien is. De dakverdieping dateert uit de jaren 1930 en is uitgevoerd in beton. Rondom de eerste bouwlaag, waarin nog steeds een horecabedrijf is gevestigd, bevindt zich een smeedijzeren hekwerk.

Uitzicht

De 30 meter hoge Wilhelminatoren ligt op de Heunsberg, die op een hoogte van 145 meter NAP ligt. De toren kan beklommen worden en biedt een weids uitzicht over het Geuldal en een deel van het Limburgse Heuvelland. Bij helder weer is het mogelijk om vanuit de toren het Duitse Aken en het Belgische Luik te zien liggen.



Monumenten in de buurt van Wilhelminatoren op de Heunsberg in Valkenburg

Dubbel herenhuis, Neerhem 64-66

Neerhem 64
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In een Traditioneel-ambachtelijke stijl omstreeks 1892 in opdracht van dhr. Roebroeks gebouwd dubbel HERENHUIS. Het dubbel heren..

Parkhotel Rooding, voormalig Kurhaus Huis ter Geul

Neerhem 68
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In Chaletstijl in 1892 in opdracht van de N.V. Maatschappij tot Exploitatie van een rust- en herstellingsoord te Valkenburg of aa..

Classicistisch herenhuis

Neerhem 8
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Classicistisch herenhuis, 1762. Boven het midden van de voorgevel een fronton. Voor de ingang een hoog bordes met dubbele trapopgang.

Berkelpoort

Berkelstraat 2
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Berkelpoort aan de oostzijde. (Berkelstraat). Met ten noorden daarvan aansluitende resten van de stadsmuur.

Terrein waarin overblijfselen van het kasteel Valkenburg op de Heunsberg

Op heuvel in het stadje
Valkenburg (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Terrein waarin overblijfselen van het kasteel Valkenburg. (10e-17e eeuw). Datering: 10e - 17e eeuw. Het monument is van wetenschappelijke-..

Kaart & Routeplanner

Route naar Wilhelminatoren op de Heunsberg in Valkenburg