Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Kerk St.Monulphus en Gondulphus plus b in Berg en Terblijt

Kerkelijk Gebouw

Rijksweg 71
6325AB Berg en Terblijt (gemeente Valkenburg aan de Geul)
Limburg

Bouwjaar: 1933


Beschrijving van Kerk St.Monulphus en Gondulphus plus b

Inleiding Met elementen van Neo-Gotiek in 1933 naar een ontwerp van de architecten F.P.J. Peutz en W. Sprenger gebouwde KATHOLIEKE KERK ter ere van Sint Monulphus en Gondulphus. De kerk is centraal gelegen op een terrein, waarop tevens de pastorie, kapelanie en een baarhuisje zijn gelegen nabij de Rijksweg. Via de sacristie is de kerk verbonden met de pastorie. Omschrijving: Het kerkgebouw heeft een kruisvormige plattegrond telt twee bouwlagen en wordt afgedekt met zadeldaken met leien in Maasdekking. De kerktoren heeft een spits dak eveneens met leien in Maasdekking. Vrijwel vrijstaand kerkgebouw, enkel via sacristie verbonden met de pastorie. Zware toren met ingesnoerde spits, aan de westzijde van de kerk geplaatst. Spits kruisingstorentje. Het toegepaste bouwmateriaal is mergel voor muren en gewelven; gehakte Kunradersteen voor de buitenplint; Brouvilliers voor kolommen en binnenplint. Vensters in diverse vormen: spitsboogvormig, sleutelgatvormig en rond. Rechthoekige houten deuren met smeedijzeren beslag, deels met spitsboogvormige glas-in-lood bovenlichten. Interieur met overwelfd driebeukig basilicaal ruim met transept en polygonaal koor. Kruisribgewelven rustend op decoratieve consoles. Van het interieur zijn onder meer van belang: 13 glas-in-lood ramen en twee transeptramen van Hub Levigne uit de periode 1942-1950; houten beelden van o.a. Jean Weerts; neo-gothisch houten hoofdaltaar afkomstig uit een Belgische kerk. In het voorportaal een viertal altaarpanelen. Op het oxaal een kerkorgel uit 1857 eveneens afkomstig uit een Belgische kerk. Mechanisch torenuurwerk, Hoogenboom, 1932 geplaatst, later voorzien van elektrische aandrijving. Waardering: De Sint Monulphus en Gondulphuskerk van Berg en Terblijt is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een geestelijke en typologische ontwikkeling. De kerk bezit architectuurhistorische waarde vanwege het bijzondere belang voor de bovenregionale geschiedenis van de architectuur, voor het oeuvre van de architecten F.P.J. Peutz en W. Sprenger, vanwege het gebruik van mergel als bouwmateriaal en de bijzondere samenhang tussen ex- en interieur. Ensemblewaarde ontleent de kerk aan de situering in de kern Berg en Terblijt met in de onmiddellijke nabijheid de pastorie en kapelanie en daarmee van bijzondere betekenis voor het aanzien van deze plaats. De kerk is tenslotte van algemeen belang wegens de architectonische gaafheid van het ex- en interieur en de architectuurhistorische en typologische zeldzaamheid. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 507242
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint-Monulphus en Gondulphuskerk
Bergenterblijtmonulphus35.jpg
Plaats Berg
Gewijd aan Monulfus en Gondulfus
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  507242
Architectuur
Architect(en) Frits Peutz, Willem Sprenger
Bouwmateriaal Limburgse mergel
Interieur naar het westen
Interieur naar het westen
Lijst van rijksmonumenten in Berg
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Monulphus en Gondulphuskerk is een kerkgebouw in Berg, in de Nederlands Zuid-Limburgse gemeente Valkenburg aan de Geul. Het gebouw staat op het hoogste punt van het dorp en gelegen aan de doorgaande weg N590 van Maastricht naar Valkenburg die langs de zuidzijde van het dorp loopt. De kerk is vanaf een groot deel van het Plateau van Margraten te zien en vanuit het Geuldal steekt de torenspits regelmatig boven de bomen uit. Het kerkgebouw is gewijd aan Sint-Monulfus en Sint-Gondulfus. De kerk, pastorie, kapelanie en het baarhuisje zijn ieder een rijksmonument.

Geschiedenis

De oude kerk in 1955

In 1139 wordt de oude kerk van Berg voor het eerst vermeld als het bezit van het kapittel van Sint-Servaas te Maastricht.

In 1770 werd het schip als zaalkerk opgetrokken tegen de oude mergelstenen toren. In 1826 werd het koor gebouwd naar ontwerp van Mathias Soiron. Tevens werd er een sacristie gebouwd. In 1848 kwam de westelijke schiptravee en het torentje tot stand. Ook werd toen het koor verhoogd en voorzien van een nieuwe apsis. Verder werd de sacristie in oostwaartse richting uitgebreid.

De oude kerk was gesitueerd in de buurt van de Oude Kerkstraat en bestond in 1955, toen het bouwwerk gesloopt werd, uit een eenbeukig schip, een grotendeels ingebouwde kerktoren met achtkantige spits en een slanker koor.

In 1933 werd er elders in het dorp een nieuw kerkgebouw opgetrokken naar een ontwerp van Frits Peutz en Willem Sprenger, de huidige Monulphus en Gondulphuskerk.

Beschrijving kerk

Exterieur

Het gebouw heeft een kruisvormig plattegrond en bestaat uit een zware vlakopgaande westtoren met ingesnoerde spits, een driebeukig schip, een transept en een polygonaal koor. Het wordt overwelfd met kruisribgewelven die rusten op decoratieve consoles. Het dak van de kerk is gedekt met zadeldaken met leien in maasdekking en de torenspits is evenzo met leien in maasdekking gedekt. Boven het transept bevindt zich een spits kruisingtorentje. De muren en gewelven van het gebouw zijn opgetrokken in mergelsteen, de buitenplint is van Kunradersteen en de binnenplint en kolommen zijn van Brouvilliers kalksteen.

Aan de zuidoostzijde van de kerk ligt de sacristie en de pastorie. Aan de overzijde van het Monulphusplein staat een baarhuisje en de kapelanie. Ten noorden van de kerk en ten westen van de toren aan de overzijde van de weg ligt een begraafplaats.

Interieur

Kunstschatten


Monumenten in de buurt van Kerk St.Monulphus en Gondulphus plus b in Berg en Terblijt

Pastorie

Rijksweg 73
Berg en Terblijt (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In een traditionele bouwstijl in 1933 naar een ontwerp van de architecten F.P.J. Peutz en W. Sprenger gebouwde PASTORIE. De pasto..

Baarhuisje

Rijksweg 71
Berg en Terblijt (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In een traditionele bouwstijl in 1933 naar een ontwerp van de architecten F.P.J. Peutz en W. Sprenger gebouwd BAARHUISJE. Het ba..

Kapelanie

Rijksweg 71
Berg en Terblijt (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Inleiding In een traditionele bouwstijl in 1933 naar een ontwerp van de architecten F.P.J. Peutz en W. Sprenger gebouwde KAPELANIE. De kap..

Hoeve van mergel om gesloten binnenplaats. In de poort een sluitsteen met jaartal

Muntweg 10
Berg en Terblijt (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Hoeve van mergel om gesloten binnenplaats. In de poort een sluitsteen met jaartal 1884.

Resten van grotwoningen in de Geulhemmerberg

Geulhemmerweg 30A
Berg en Terblijt (Gemeente Valkenburg aan de Geul)
Resten van grotwoningen in de Geulhemmerberg, XVIII.

Kaart & Routeplanner

Route naar Kerk St.Monulphus en Gondulphus plus b in Berg en Terblijt