Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sint-Michaëlkerk, pastorie in Harlingen

Kerkelijk Gebouw

Zuiderhaven 77
8861CM Harlingen
Friesland

Bouwjaar: 1881 1927 (verbouwing)
Architect: A. Tepe A.H. Witteveen (verb. 1927} Tepe 1881 2 A. Tepe A.H. Witteveen (verb. 1927}


Beschrijving van Sint-Michaëlkerk, pastorie

Inleiding De PASTORIE van de Katholieke Sint Michaëlskerk aan de Zuiderhaven is een blokvormig pand met rechthoekige plattegrond. De St. Michaëlskerk is al Rijksmonument (mon. nr. 20786). De pastorie is, net als de kerk, in neo-gotische stijl gebouwd in het jaar 1881 naar het ontwerp van architect Alfred Tepe te Utrecht ontworpen. Aannemers waren de broers N.H. en A. Peters. De nieuwe kerk met pastorie kwam in de plaats voor een oudere, die in 1768 was gebouwd. Tussen 1880 en 1881 hebben de gelovigen gebruik gemaakt van een houten noodkerk met pastorie, die in 1880 werd gebouwd. In 1927 is van het kerkelijke gebouw zowel het exterieur als het interieur gedeeltelijk verbouwd, zonder echter schadelijke consequenties voor het oorspronkelijke ontwerp. De verbouwing is uitgevoerd volgens het ontwerp van architect A. Witteveen te Leeuwarden. De verbouwing omvatte m.b.t. het exterieur: - een nieuwe voorgevel -voor de bestaande langs- waarbij het buitenaanzicht echter ongewijzigd bleef; - de bouw van een erker in de zuidwestelijke hoek; Met betrekking tot het interieur omvatte de verbouwing: - een tochtportaal; - twee tochtdeuren in de gang; - een gang vanaf het tochtportaal naar de kerk. Door een bombardement tijdens de Tweede Wereld oorlog was de sacristie zodanig aangetast dat die afgebroken moest worden. Na de oorlog is er een nieuwe gebouwd, die vanaf de tuin is te betreden. Voor beide gebouwen staat een gietijzeren HEKWERK, gedecoreerd met lanspunten, rozetten en knoppen. Aan de achterkant ligt zich een langwerpige tuin die omringd wordt door een hoge muur van bruine bakstenen met ezelrug. In de muur zijn twee houten deuren aangebracht. De inrichting van de tuin is niet oorspronkelijk. De bescherming richt zich op de pastorie en het hekwerk. Omschrijving De pastorie heeft een rechthoekige plattegrond met een vijfhoekige uitbouw aan de westzijde. De fundering bestaat uit heipalen en gemetselde bogen. Aan de westzijde heeft de pastorie sinds 1927 via een doorgang een rechtsstreekse verbinding met de kerk. Het pand is twee bouwlagen hoog. In de top onder het dak bevinden zich nog twee bouwlagen. Het zadeldak wordt door diagonaal gelegde leistenen bedekt (Rijndekking). Op de nok bevinden zich twee schoorstenen met vier rookgaten en dekplaat. De pastorie is in bruine bakstenen opgetrokken. Drie bakstenen tandlijsten benadrukken de overgang naar de verschillende bouwlagen: een zaagtandlijst scheidt het basement van de eerste bouwlaag; tussen de overige bouwlagen zijn bloklijsten aangebracht; een muizetandlijst verbindt de trommelvelden van de vensters op de verschillende verdiepingen. De voorgevel heeft Op iedere trede van de trapgevel aan de voorzijde vierkante pironnen, 13 in totaal. Deze zijn voorzien van een tentvormig dakje met gietijzeren bekroning. De bovenste piron is groter dan de rest en loopt een stukje door naar beneden tot net boven de twee hoogste vensters. In de eerste en tweede bouwlaag zitten drie zesruitsvensters met in het bovenlicht glas-in-lood, bakstenen trommelvelden en halfronde bogen. Alle trommelvelden zijn van baksteen. In de top zijn in de derde bouwlaag, symmetrisch opgesteld, twee kleine tweeruitsvensters geplaatst met in het midden een zesruitsvenster met glas-in-lood in het bovenlicht. In de eerste bouwlaag in de top zitten twee kleine tweeruitsvensters. De zesruitsvensters zijn alle voorzien van halfronde bogen met gemetseld trommelveld, de tweeruitsvensters van een spitsboogje met gemetseld trommelveld. Tien gietijzeren muurankers (4 in de eerste en tweede bouwlaag en 2 in de top) sieren de trapgevel. In de westelijke zijgevel is in 1927 een vijfhoekige erker geplaatst met een plat dak en een rij aaneengesloten H-vensters met glas-in-lood in het bovenlicht. De erker wordt afgesloten door een sierlijst, die bestaat uit de vanaf de voorgevel doorlopende tandlijst met daarboven een natuurstenen lijst. De tandlijst loopt verder door de hele zijgevel. Naast de erker is de ingangspartij. Deze omvat een brede houten voordeur met horizontale, ijzeren staven met een lansmotief in het midden; in het gebogen bovenlicht zit glas-in-lood. Naast de voordeur twee smalle vensters met glas-in-lood. In de tweede bouwlaag van de westelijke zijgevel, boven de cordonlijst, zijn drie zesruitsvensters geplaatst met glas-in-lood in het bovenlicht. Zes muurankers sieren de zijgevel. De oostelijke zijgevel kijkt uit op een vrij smalle steeg. Hier bevinden zich boven de zaagtandlijst in de eerste bouwlaag vier zesruitsvensters, waarvan de eerste met glas-in-lood en strek en de overige met halfrond trommelveld en boog. Het glas-in-lood is hier en daar vervangen. Hiernaast bevindt zich nog een vierruitsvenster. In de tweede bouwlaag bevinden zich, boven het venster met strek, twee tweelichtvensters met halfronde boogtrommels en glas-in-lood. Rechts ervan is een nieuw venster ingebracht. Rechts van dit venster zitten twee vierruitsvensters met glas-in-lood en halfronde trommelvelden met boog. In het zaalgedeelte bevindt zich een zij-ingang. Deze smalle deur is voorzien van golvend houten snijwerk; het bovenlicht bestaat uit een hoog vierruitsvenster met glas-in-lood. De achtergevel is ook een trapgevel, maar hier zonder pironnen. De achtergevel van het zaalgedeelte heeft twee zesruitsvensters met glas-in-lood en halfronde bakstenen trommelvelden met boog. Het INTERIEUR is sinds 1927 (zie inleiding) niet structureel gewijzigd, maar heeft wat kleine aanpassingen ondergaan in de keuken, de bijkeuken en aan de verlaagde plafonds. In de entree en in de hal bevinden zich de gang met deur naar de kerk en het tochtportaal; in de gang het trapportaal en twee tochtdeuren. De oorspronkelijke houten trap naar de eerste verdieping is van Art Noveau-snijwerk voorzien. In de pastoorskamer is een ingebouwde houten kast aanwezig die tegelijk met de erker is gebouwd. Hier is de oorspronkelijke schoorsteenmantel van rood marmer nog aanwezig. In de huiskamer, nu studeerkamer, is een schouw van zwart marmer. De indeling van de verdieping is grotendeels nog origineel, de kamers zijn gemoderniseerd. De zolder is onaangetast gebleven en heeft een gordingenkap. In het midden de twee schoorsteenkanalen. Eén ervan is (van oorsprong) van een rookgat voorzien. Waardering De pastorie en het hekwerk aan de Zuiderhaven 77 te Harlingen, behorend bij de onder monumentnummer 20786 beschermde St. Michaëlskerk, is van cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: - als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling; - voor de geschiedenis van de architectuur; - vanwege de plaats die het ontwerp inneemt binnen het oeuvre van de architect; - vanwege de hoogwaardige architectonische kwaliteit van het ontwerp; - vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek; - vanwege de architectonische gaafheid van het exterieur; - vanwege de -in redelijke mate aanwezige- architectonische gaafheid van het interieur; - vanwege de hoogwaardige architectonische kwaliteit van de samenstellende onderdelen; - vanwege de situering, verbonden met de geschiedenis en de ontwikkeling van de stad; - vanwege de situering (als markeringspunt voor de directe omgeving); - voor het aanzien van de streek en de stad; - in relatie tot de visuele gaafheid van de stedelijke omgeving. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 507135
Laatste wijziging: 2014-07-31 19:39:59.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Sint-Michaëlkerk
Sint-Michaëlkerk
Sint-Michaëlkerk
Plaats Harlingen
Gebouwd in 1881
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  20786
Architectuur
Architect(en) A. Tepe
Interieur
Orgel Adema
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Michaëlkerk is een kerk in Harlingen in de Nederlandse provincie Friesland.

Beschrijving

De rooms-katholieke kerk is gewijd aan Sint-Michaël. De neogotische kerk en de pastorie werden gebouwd naar ontwerp van Alfred Tepe. De driebeukige kruisbasiliek aan de Zuiderhaven was de tweede van de in totaal vier neogotische kerken die hij in Friesland bouwde. De pastorie heeft een trapgevel. De kerk uit 1881 werd op 31 mei gewijd. In de Tweede Wereldoorlog werd de kerk zwaar beschadigd, maar dit werd hersteld. In de periode 1985-1999 vond er een grote restauratie plaats. De kerk is een rijksmonument.

De kansel, het hoogaltaar en de zijaltaren komen uit het atelier van beeldhouwer Friedrich Wilhelm Mengelberg. De ramen van acrylaatglas zijn gemaakt door Jan Murk de Vries. Het orgel uit 1898 is gebouwd door Adema.

Het interieur van de kerk in 2014

Externe links


Monumenten in de buurt van Sint-Michaëlkerk, pastorie in Harlingen

Pand met lijstgevel met rijk gedetailleerde kroonlijst en in voortuin hekpijlers met vazen

Zuiderhaven 79
Harlingen
Pand met gave lijstgevel XVIII-XIX, met rijk gedetailleerde kroonlijst. Boven voorste dakschild schoorsteen met dekplaat. Deur XIX A. Voor d..

Sint Michaëlkerk

Zuiderhaven 75
Harlingen
St. Michael, 1880-1881, A. Tepe. Driebeukige neogotische kruisbasiliek met driezijdig gesloten transeptarmen en toren met haakse steunberen,..

Hoekpand onder zadeldak tegen achtertop en voorgevel met kroonlijst en voorschild met topschoorsteen

Zuiderhaven 81
Harlingen
Hoekpand Brouwerstraat onder zadeldak tegen achtertop. Voorgevel met vroeg 19e eeuwse kroonlijst, topschoorsteen boven voorste dakschild. Ne..

Eenvoudig huis met recht afgesloten gevel en gesneden deurkalf

Brouwersstraat 28
Harlingen
Eenvoudig huis met recht afgesloten gevel. Op de verdieping zesruitsvensters. Gesneden deurkalf.

Eenvoudig huis met recht afgesloten gevel

Brouwersstraat 26
Harlingen
Eenvoudig huis met recht afgesloten gevel, XIX A. Drie stoeppalen.

Kaart & Routeplanner

Route naar Sint-Michaëlkerk, pastorie in Harlingen