Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Woonhuis in eclectische stijl met neorenaissance-elementen in Dokkum

Woonhuis

Oostersingel 42
9101KM Dokkum (gemeente Dongeradeel)
Friesland

Bouwjaar: 1895 1940 (verb.)
Architect: A.T. van Veen Veen 1895 A.T. van Veen


Beschrijving van Woonhuis in eclectische stijl met neorenaissance-elementen

Inleiding Het WOONHUIS in Eclectische stijl met Neo-Renaissance elementen werd ontworpen door architect A.T. van Veen en gebouwd door D. van der Werff Gzn. uit Dokkum. De bouwaanvraag van 17 april 1895 omschrijft het als "de verbouwing van een Heerenhuis", maar alles wijst erop dat het om volledige nieuwbouw handelde. Dat blijkt eveneens uit een baksteen in de rechter zijgevel met de inscriptie 18 SIH 95. De initialen zijn die van de opdrachtgever Sytze Ides Hansma, zonder beroep. Het woonhuis verving een woonhuis met erf (of bleek) op dezelfde plaats, dat hij had geërfd van zijn vader. Mogelijk stond er op het perceel eveneens een pakhuis waarin voordien een brouwerij was gevestigd. Het perceel heeft een diepe achtertuin die uitkomt op het Oosterbolwerk. De hardstenen STOEP met HEK valt binnen de bescherming. Het pand is in 1940 verkocht en aan de achterzijde uitgebreid en gedeeltelijk intern verbouwd. De achtergevel en aanbouwen zijn voor de bescherming van rijkswege van ondergeschikt belang wegens geringe architectonische waarde. In de achtertuin staan bijgebouwen zonder monumentale waarde die buiten de bescherming vallen. Omschrijving Het woonhuis heeft globaal een rechthoekige plattegrond met een traditionele indeling, bestaande uit een gang waaraan de verschillende vertrekken liggen. Het pand bestaat uit één bouwlaag onder een afgeknot schilddak op afschot; de dakschilden zijn belegd met gesmoorde kruispannen. Voor het huis langs ligt een omheinde hardstenen stoep met een smeedijzeren hek, waarvan de stijlen een getordeerde punt hebben. De voorgevel is drie raamtraveeën breed. De gevel is opgetrokken in bruine bakstenen op een geprofileerde natuurstenen plint, verlevendigd met gepleisterde banden langs de onder-, wissel- en bovendorpel van de vensters en op de hoeken gepleisterde, imitatie-natuurstenen blokken. De gevel wordt afgesloten door een gevellijst met eenvoudige consoles op de hoeken en onder de opgemetselde dakkapel. De H-vensters met glas-in-lood bovenlichten worden afgesloten door een getoogde streklaag met gepleisterde aanzet-, segment- en sluitstenen. De trommelvelden zijn versierd met bladerdecoratie in hoogreliëf. Op de twee muurdammen een smeedijzeren anker. Voor de geverniste, Neo-Renaissance voordeur met sierhek voor het glazen deurpaneel, ligt een hardstenen stoeptrede. Rechts naast de deur een zandstenen brievenbus. De dakkapel met flauw hellend zadeldak is opgemetseld vanuit de dakvoet. De hoeken hebben gepleisterde imitatie-natuurstenen blokken, (natuur/kunst-)stenen klauwstukken en een gepleisterde band ter hoogte van de wisseldorpel van het T-venster, met half rondbogig bovenlicht. De dakkapel wordt afgesloten door een geprofileerde gevellijst bekroond met een aveinkel en tympaan waarin een cherubkopje is verwerkt, klauwstukken en bolknoppen. In de aveinkel een smeedijzeren anker. Het INTERIEUR van het pand is structureel oorspronkelijk - hoewel vergroot aan de achterzijde - en bevat onder meer in de gang en de kamers en suite een aantal waardevolle onderdelen. De gang is met marmer bevloerd, heeft een stucplafond met een vruchtenboeket en de oorspronkelijke deuromlijstingen. Het poortje in de gang met een recente tochtdeur heeft op de sluitsteen een beeldje van een jonge vrouw tegen een schelpvormige achtergrond met een hoorn des overvloeds in de arm. De kamers en suite zijn gescheiden door schuifdeuren met scharnierende, halfronde zuilen, die in gesloten toestand een middenzuil vormen. De omlijsting van de schuifdeuren heeft figuurzaagwerk. Het plafond van de voorkamer is voorzien van een stucplafond met een fruitschaal en rand- en hoekdecoraties met schalen. De omlijste kamerdeur heeft figuurzaagwerk voorstellende wapenhoudende leeuwen. Verder heeft de kamer gebogen vensterbanken en kamerblinden in de omlijste vensteropeningen. Waardering Het woonhuis gebouwd in 1895 is van algemene cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde: - vanwege de hoge mate van belang als eenvoudig stijlvoorbeeld van de Neo-renaissance, - vanwege de hoge mate van belang door het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek, - vanwege de redelijke mate van belang van het object als beeldbepalend gebouw aan de voormalige Oostersingel binnen het beschermd stadsgezicht, - vanwege de hoge mate van gaafheid van de architectonische kwaliteit van het exterieur en interieuronderdelen, - vanwege de hoge mate van structurele en visuele gaafheid in relatie tot de stedelijke omgeving. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 507100
Laatste wijziging: 2014-07-31 19:39:59.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
Station Antwerpen-Centraal, een gebouw in eclectische stijl

Eclecticisme is het combineren van kenmerken van verschillende bouwstijlen of kunststromingen tot een bevallig geheel.

In de kunst

1rightarrow blue.svg Zie Eclecticisme (architectuur) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de klassieke oudheid werd de term gebruikt voor de stroming waarbij de Romeinse, Griekse en Oosterse cultuurelementen op elkaar inwerkten en meer en meer met elkaar versmolten. Daarin kunnen we twee grote groepen onderscheiden: het Romeins eclecticisme en het Alexandrijns eclecticisme.

In de 19e eeuw ontstond een stroming in de beeldende kunst, het Historisme. De naam duidt op het retrospectieve karakter van de architectuur in de 19e eeuw, er wordt veel teruggeblikt op het verleden en decoraties worden ontleend aan diverse vroegere stijlperioden. Vanwege het selectieve karakter van de stijl wordt ze ook wel de eclectische stijl genoemd.

Een eclectisch bouwwerk heeft bijvoorbeeld kenmerken uit verschillende neostijlen in zich, die zijn gecombineerd tot een nieuw geheel. Het Justitiepaleis door Joseph Poelaert in Brussel is daar een mooi voorbeeld van. Binnen het neoclassicisme werd dit principe toegepast om een schilderachtig effect te bereiken. In postmoderne kunst dient eclecticisme vaak als ironische illustratie van de gedachte dat werkelijke authenticiteit onmogelijk is.

In de psychotherapie

Men spreekt van eclectische therapie als de therapeut zich niet tot één stroming beperkt, zoals psychoanalyse, gedragstherapie, systeemtherapie of medicamenteuze therapie, maar uit de verschillende stromingen die elementen of technieken kiest die het best passen bij de cliënt of het probleem. In de gezondheidszorg wordt over het algemeen voor een eclectische therapie gekozen. Men kiest de therapie, technieken of elementen die op dat moment het beste bij de actuele problematiek en het toestandsbeeld van de cliënt lijken te passen.

In de religie

Men kan ook geloven op een eclectische manier. Een eclecticus neemt ideeën aan van verschillende overtuigingen die hem of haar persoonlijk aanspreken, en combineert deze. Zie ook syncretisme.

In de filosofie

In de filosofie wordt vooral verwezen naar het vermengen van de Romeinse met de Griekse filosofie en het vermengen van de Oosterse met de Griekse (onder invloed van Alexander de Grote).

Romeins eclecticisme

De Romeinen namen veel van hun filosofische stelsels over van de Grieken. Ze kozen datgene uit dat volgens hen het dichtst bij de waarheid lag. Daarom zal men veel van de Griekse filosofie ook terugvinden in de Romeinse. Ook speelde het praktische aspect een rol bij de Romeinen. Filosofie is voor hen niet een doel op zich, zoals bij de Grieken, maar een praktisch hulpmiddel voor het opstellen van een algemeen wereldbeeld om zich beter in de wereld te kunnen oriënteren.

Alexandrijns eclecticisme

Hier bedoelt men de versmelting van de Griekse en de Oosterse filosofie. Vooral de Joodse religieuze overleveringen waren hier belangrijk. De Joodse Alexandrijnse intellectuelen probeerden de waarheden uit de Griekse filosofie te combineren met de religieuze waarheden uit het Oude Testament. Aangezien deze op sommige vlakken met elkaar in tegenspraak zijn, stond men voor een probleem.

Dit probleem werd in twee richtingen opgelost: enerzijds stelde men dat het Oude Testament reeds door de Grieken gekend was en dat zij veel waarheden hieruit gehaald hebben, anderzijds werden de heilige geschriften met de Griekse filosofie in overeenstemming gebracht. Men gaat daarom God anders interpreteren. Deze nieuwe zienswijze was vooral op Plato geïnspireerd. Nieuwe ideeën zoals de onbereikbaarheid van God en de zoon van God als bemiddelaar tussen de mensen en God deden hun intrede en waren ook de basis van het christendom.

In de hedendaagse populaire muziek

Binnen de hedendaagse housemuziek bestaat ook een stroming die 'eclectic' wordt genoemd. Het is een samensmelting van urban en house.


Monumenten in de buurt van Woonhuis in eclectische stijl met neorenaissance-elementen in Dokkum

Rijzig herenhuis

Oostersingel 40
Dokkum (Gemeente Dongeradeel)
Inleiding Het rijzige HERENHUIS is een opvallend element in het straatbeeld dat voor het overgrote deel bestaat uit woningen van één bouw..

Nauw 't Nauw (binnengracht)

Wortelhaven-Kereweer
Dokkum (Gemeente Dongeradeel)
Het water van de Binnengracht langs de Wortelhaven tussen het Kleindiep en de Zuidergracht. Het water van de Binnengracht tussen Kleindiep e..

Hoekpand met omlijste ingang met Ionische pilasters (Aperto Bodyfashion)

Koornmarkt 16
Dokkum (Gemeente Dongeradeel)
Hoekpand onder zadeldak met voorschild; ingang omlijst door Ionische pilasters.

Woonhuis onder zadeldak met geblokte kroonlijst (Makelaardij Roos)

Aalsumerpoort 6
Dokkum (Gemeente Dongeradeel)
Woonhuis onder zadeldak met voorschild waarboven schoorsteen met bord. Geblokte kroonlijst; omlijste ingang. Vier stoeppalen met schakelkett..

Pand met rechte kroonlijst (Makelaardij Roos)

Aalsumerpoort 8
Dokkum (Gemeente Dongeradeel)
Pand waarvoor in de 19e eeuw nieuwe gevel is geplaatst, beëindigd door rechte kroonlijst met bloklijst onder de goot.

Kaart & Routeplanner

Route naar Woonhuis in eclectische stijl met neorenaissance-elementen in Dokkum