Meer dan 63.000 rijksmonumenten


Sluis Ezumazijl in Anjum

Weg En Waterwerk

Esumasyl 11
9133DL Anjum (gemeente Dongeradeel)
Friesland

Bouwjaar: 1671 1745 (herst.) 1931 (herb.)


Beschrijving van Sluis Ezumazijl

Inleiding De SLUIS is, volgens de gedenksteen 'VOOR DE NAKOMELINGEN' in de sluismuur, vernieuwd in 1931 onder leiding van de polderopzichter van het Waterschap Oost- en Westdongeradeel W.D. Booijenga te Metslawier. De detaillering is beinvloed door de Interbellum-architectuur. De nieuwe schutsluis verving niet alleen de oude Ezumazijl, een uitwateringssluis die in 1671 was aangelegd, maar werd ook enigszins gedraaid en 13 meter langer - vooral in westelijke richting - en 45 centimeter dieper dan de vorige sluis. De sluis bestaat uit een laag gedeelte binnendijks en een hoog gedeelte in het dijktalud. Het hoge gedeelte is via gemetselde trappen in het dijktalud aan beide zijden van de schutkolk bereikbaar. Over het lage gedeelte van de schutkolk ligt een ophaalbrug. Op de dijk staat een bedieningsgebouw. De vernieuwing van de sluis viel samen met de bouw van het gemaal 'De Dongerdielen' waarvan de uitstortkoker in de zuidelijke sluiswand werd geprojecteerd. Vier gedenkstenen, uit 1827, 1854, 1879 en 1910, die daarbij vrij kwamen en herinneren aan de onderhoudsgeschiedenis van de sluis, zijn toen herplaatst in de archiefkelder van het gemaal. Sedert de afsluiting van de Lauwerszee in 1979 ligt de sluis in de tweede linie van de zeewering. De sluisdeuren zijn in 1992 vernieuwd. Omschrijving De sluiswanden zijn gemetseld in gele bakstenen met op de scharnierpunten van de sluisdeuren granieten keelstenen en dekstenen. In de kolkwanden zijn granieten haalkommen gemetseld. In de sluis hangen drie stel houten puntdeuren: binnendijks ebdeuren landinwaarts gericht, ook binnendijks lage vloeddeuren zeewaarts gericht en buitendijks hoge vloeddeuren zeewaarts gericht. Verder zijn er aan de landzijde vóór de ebdeuren én vóór de lage vloeddeuren schotbalksleuven in de sluiswanden aangebracht. Op de sluisdeuren zijn loopplanken voor de bediening van de rinketten. Het bedieningsmechanisme van de sluisdeuren bestaat uit tandwielkasten met een liggende, rechte heugelstang. Op de sluismuren staat een balustrade bestaande uit gemetselde pijlers met granieten afdekking waartussen en waarover buizen. Op drie plaatsen langs de schutkolk zijn lantaarns opgesteld in dezelfde vormgeving. Waardering De sluis uit 1931 is van algemene cultuurhistorische waarde: - als bijzondere uitdrukking van een landschappelijke ontwikkeling, in het bijzonder vanwege de waterstaatkundige geschiedenis van Dongeradeel, - vanwege de historische continuïteit van een sluis op deze plaats, verbonden met de ontwikkeling van het buurtschap rondom de sluis, - wegens de architectonische gaafheid, - als hoofdobject van het volledige complex dat een grote mate van architectonische eenheid en functionele samenhang vertoont, - vanwege het bijzondere belang van het object in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de bebouwing en van de waterwegen. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Rijksmonument nummer: 507081
Laatste wijziging: 2014-10-12 20:04:29.0

Recensies en ervaringen

Toevoegen

Wikipedia artikel

Dit artikel is volledig afkomstig van Wikipedia en valt onder de CC BY-SA licentie
De sluis van Ezumazijl in 2012

Sluis Ezumazijl is een sluis bij de buurtschap Ezumazijl.

De Ezumazijl is een spui- en keersluis uit 1672. Het bevindt zich tussen de Zuider Ee en de Raskes, dat in verbinding staat met het Lauwersmeer. Over de sluis ligt ook een brug. In 1931 werd de sluis vernieuwd en werd aan de zuidzijde gemaal Dongerdielen gebouwd.

Zie ook


Monumenten in de buurt van Sluis Ezumazijl in Anjum

Sluis Ezumazijl, ijzeren ophaalbrug

Esumasyl 11
Anjum (Gemeente Dongeradeel)
Inleiding De ijzeren OPHAALBRUG over het lage gedeelte van de schutkolk dateert volgens een plaquette in de hameipoort uit 1901. Omschrij..

Sluis Ezumazijl, sluiswachtersgebouw

Esumasyl 11
Anjum (Gemeente Dongeradeel)
Inleiding Het BEDIENINGSGEBOUW of sluiswachtersgebouw op de dijk, aan de noordzijde van de schutkolk, is op stilistische gronden in dezelfd..

Gemaal Dongerdielen

Esumasyl 1
Anjum (Gemeente Dongeradeel)
Inleiding Het GEMAAL van het polderwaterschap Oost- en Westdongeradeel werd in 1931 onder Interbellum-architectuur gebouwd en genaamd 'DONG..

Terp op verhoogde woonplaats

bij Monnikhústerwei 5 Monnikhústerwei 5 bij Monnikhústerwei 5
Ezumazijl (Gemeente Dongeradeel)
Terp op verhoogde woonplaats. Datering: vermoedelijk middeleeuws.

Terp op verhoogde woonplaats met dobbe

bij Monnikhústerwei 5 Monnikhústerwei 5 bij Monnikhústerwei 5
Ezumazijl (Gemeente Dongeradeel)
Terp op verhoogde woonplaats met dobbe. Datering: vermoedelijk middeleeuws (gedeeltelijke bescherming, zie tek. bijlage L op 15e vervolgblad..

Kaart & Routeplanner

Route naar Sluis Ezumazijl in Anjum

Foto's (3)